اوچ شعر
زیبا کرباسی بو حساس روحو ایله آناسینین اوخودوغو هر تبریز ماهنی سی، بایاتیسی و گؤزللَه مه سینی شعرینین درین قاتلارینا ائندیریر. دیلیمیزده اثرلر یازماغی دوشونور. یاخین گله جکده اوندان ائله بو سایتدا آنا دیلیمیزده شعرلر نمونه سی یایاجاغیق.
Labels: زیبا کرباسی
آزاده دارائي زنگانلی
آزربايجان´ين اوره يي «زنگان»ا ايتحاف
آنا يوردو وطنيم زنگانيما قوربان اولوم
آنا يوردو وطنيم زنگانيما قوربان اولوم
شهريمين او ياراشيقلي آدينا قوربان اولوم
دولانيم دؤوره سينه، باغينا دروازه سينه
آغ چيچكلر آچيلاندا يازينا قوربان اولوم
او گؤزه ل منظره سي، بئهيشته بنزه ر هاواسي
او سرين درديمه درمان سويونا قوربان اولوم
يئل اسه نده اوجا بوي آغاجلارين اويناماغي
آغ بولودلاردان اوچان دورناسينا قوربان اولوم
گون چيخاندا او طراوتلي آغاجلار باشينا
گون آشاندان سورا گؤيچه ك آيينا قوربان اولوم
********
گؤره ن آللاه! وطنيمده كيم اؤلوب كيمسه قالوب
نوجاوانليق زامانين تاي توشونا قوربان اولوم
فيكري رٶوشن اولانا، شئعر-و ادب آنلييانا
بير به بير عئلم-و هونرپرورينه قوربان اولوم
بي ريا مؤمونونه، ساده موسلمانلارينا
اوره يي پاك اولانين ايخلاصينا قوربان اولوم
قوربت اورگه تدي منه هموطنين ارزيشيني
پيسينه، ياخچيسينا، هاميسينا قوربان اولوم
هر نه ايمانلي شرفلي موتعههيدلرينه
بير به بير تر تؤكه ن اينسانلارينا قوربان اولوم
*******
نئجه لذذتلي زامانلار، نه شيرين خاطيره لر
اؤلكه مين صولح-و صفا اييامينا قوربان اولوم
دانيشاندا او شيرين توركو گؤزه ل لهجه سينه
ائليمين سئويملي گؤيچه ك ديلينه قوربان اولوم
نه قده ر وصف ائيله سم زنگانيمي آز ديميشه م
او صفالي يارادان آللاهينا قوربان اولوم
فاصيله محو ائده بيلمه ز بو گؤزه ل مٶوهيبتي
جان كيميندير، من او جان پاره سينه قوربان اولوم
سن ده «آزاده» لال اول چون وطني ترك ائيله دين
سورادان داش آتيران توپوقينا، قوربان اولوم
آزاده دارايی زنگانلی (لس آنجلس-آمريكا)
تاپماجا
دئسه م بير تاپماجا راحت تاپارسان
اونون معناسينا حئيران قالارسان
نه ديلدير بو كي چوخ شيرين صدادير
اونا لهجه خطاب ائتمك خطادير
غني سطحينده فرهنگي قورولموش
اونون ديل قايداسي تكميل اولونموش
درين معنالي مينلرجه لوغت وار
هر ايسمه چوخ آچيق اوزلو صيفت وار
حوروفون، كلمه نين مئيداني چوخدور
چتين، بي قاعيده بير فئعلي يوخدور
ده ييل افعالي ناقيص داردا قالسين
كي تا فئعل-ي موعين فريادا چاتسين
زامان افعالينين چوخدور مسيري
باخارسان آيري ديلده يوخ نظيري
غريب ديلده اونو قانديرماق اولماز
بئله بير مطلبي آنديرماق اولماز
بو ديلده چوخلو شاعيرلر يارانميش
توكه نمه ز ماهنيلار ديلده قالانميش
بيليبسه ن، "آذري"دير، چوخ شيريندير
شيرينليكدن دييه رسه ن بال كيميندير
اينانميرسان، دانيش تا ايسته ديكجه
بو ديلدن دويماق اولماز سٶز دئديكجه
ديييبلر بير مثل فارسي شكردير
و آمما توركو`نو بيلمك هونردير
ائللر ديلي
آزربايجان يوردو
فخريله وطن توپراغينا جان ديييره م
آزربايجان يوردونا قوربان ديييره م
داغ داشلارينين رنگي بوتون مرجانا بنزه ر
قوشلار قاناتي سانكي حنابندانا بنزه ر
چايلاردا سولار دوپدورودور آينايا بنزه ر
داغدي دره دي چٶلدو، گولوستان ديييره م من
آزربايجان يوردونا قوربان ديييره م من
داغلاردا طبيعت ائله بيل خالچا سريبدير
چٶللرده ايپكدن هٶروله ن لاله اكيبدير
ائلده اوبادا سوتلو قويونلار بئجه ريبدير
يايلاغي سرين درديمه درمان ديييره م من
آزربايجان يوردونا قوربان ديييره م من
موسيقيسينين سازلاري تك ساز اولابيلمه ز
بير پارچا چيچكدير، يازي تك ياز اولا بيلمه ز
اول سورمه لي قيزلار گٶزو تك ناز اولابيلمه ز
ناز قيزلارينا سرو-ي خورامان ديييره م من
آزربايجان يوردونا قوربان ديييره م من
دوغموش آنالار اٶلكه ده مردانه اوغوللار
قودرتلي بيله ك، انلي كوره ك، قووه لي قوللار
ديللرده ديييلميش نبي تك بيرجه ناغيللار
اوغلانلارينا اوره كلي آسلان ديييره م من
آزربايجان يوردونا قوربان ديييره م من
Labels: آزاده دارائي
مهسا مهدي زاده يوشانلويي
ائعتيراف
سونورام سنه، يوخ! سونورام سنسيزليييه
سانما يالواريرام سنه، من يالنيز آياقلارينا دوشمك ايسته ييره م
سانما يالواريرام سنه، يالنيز اللرينده اٶلمك ايسته ييره م
هئي سانما يالواريرام سنه، تكجه گٶزلرينه باخماق ايسته ييره م
اينانجين وارسا منه، اينان، يالوارميرام سنه، اٶزوم اٶز طالئعيمي ياخماق ايسته ييره م
ازلدن قارا گئييب گٶزلريم سئوگييه، ياسلي حياتيما قارا بير قييامت گٶزله ييره م
دوداقلاريمدا ماهنيلار سنه تاپينيب و كٶكسومده داغلار سنه سجده قيلير
هئي قارشيمدا دوران دلي اٶزله م! من سنله باش باشا چالماق ايسته ييره م
من دوشلريمده دوغولوب، گئرچكلرده بوغولان خاطيره لرين ان حزين سسييه م
من ياغمور گٶرمه يه ن كوچه لرده بولبوللر قفسييه م
من آناسيز قيزلارين "قيزيم لاي لاي" هوسييه م
اينانجين وارسا منه، آند ايچيره م، گٶزلريندن آخان داملالارين كئفليسييه م
سانما يالواريرام سنه، يالنيز سنه دٶنمك ايسته ييره م
سانما يالواريرام سنه، بير تك سنده اٶلمك ايسته ييره م
سانما يالواريرام سنه .....
Labels: مهسا مهدي زاده يوشانلويي
نرگس اعظميان
داها باشقاسينا دايانامام
هر گون يئني بير باشقا
آمما اسكيليييني
او قده ر سئوديم كي يئنيلر،
قارشيسيندا اوچوروم تك اريرلر
.....
Labels: نرگس اعظميان
فاطمه مير حسن پور واحدي
منيم هاييمدان هايا گله ن كيمدير؟
بيري دئدي، بيري ائشيتدي
سوسوق قالديم
سسسيز ده اومود اولار مي؟
هاي هاي
منيم هاييمدان هايا گله ن كيمدير؟
ساچلاريمي قيسسالتديم
گٶزلريمين قاراسيني يودوم
بيرچه كلريمي آغارتديم
آمما سن؟
هاي سوسوق باخان!
هاييمدان هايا گله ن كيمدير؟ كيم؟
Labels: فاطمه مير حسن پور واحدي
رباب سلطاني
اوخول ايكينجي صينيف اٶيره نجيسي (دانش آموز دوم دبيرستان)
آنا
لايلايلارين بولاغي
اولار آنا دوداغي
محببتين اوجاغي
اولار آنا قوجاغي
هر دردلرين داواسي
اولار آنا دوعاسي
بو دونيانين صفاسي
اولار آنا وفاسي
ائل
هر اينسانا شيريندير ديياري
ائلين اوجالماغييلا ووقاري
من ده سئويره م بو ائليمي چوخ
گٶز آچديم دونيايا بو ائلده
ديل آچديم اوول بو توركو ديلده
توركو دانيشيب سٶيله ميشه م من
توركو ديليني چوخ سئوميشه م من
Labels: رباب سلطاني
رٶيا
رؤيامدا گؤردويوم
قارا حيجابلي چيركين قادين
تانرينين وئردييي هئچ نهيه
لاييق دئييلسه ن دئدي
ائله او آن آييلديم
و دوشوندوم سحره قدهر
هئچ نهيه لاييق دئييلميشه م
حقيقتن ده
آناما
سئوگيليمه
دوستلاريما
قزئتيمده چاليشان اينسانلارا
مني سئوه ن اينسانلارين
هئچ بيرينه
هئچ بيرينه لاييق دئييله م
تانريدان مي گئلدي
بو مئساژ رؤيادا بيلمه م
كيمسه منه اؤيره تمهدي
ياخشي اينسان اولماغي
هامي سادهجه سئودي مني
سئوديلر سئوگيلرينه لاييق اولمايان بيريسيني
من هئچ تانريمي بئله سئوه بيلمهديم
Labels: شبنم باقرزاده
آرزی
سؤیله میشدین
شَهَه ریمیزه قار یاغان زامان
بیر قوجاق سئوگیله گله جکسه ن
شئیطانلارلا دؤیوشوب
قارانلیق شَهَه ری ایشیقلاندیراجاقسان
گلمه دین
شَهَه ر ایشیقلانمادی
شئیطان اوزلو اینسانلار
گولدو بیزه
و هر گئجه، دهشتلی
گولوشلرین سسی دویولدو
گلمه دین
سارماشدی ساچلاریم
سن گئده ن یولا
Labels: شلاله جوانشیر
سن گونش، من آی
هردن يارييام، هردن ياريدان دا آز
آنجاق سن بوتؤولوكده ياشاييرسان
سن
و يالنيز، سن
گؤيه و يئره نور سپهلنديريرسن و گوندوزو دوغورسان.
من قارانليق گئجهنين آز ايشيغين دا سندن آليرام
آمما
من آذربايجان بايراغينين اوستونده اولدوزلا ياشاييرام
و سن
ماوی گؤیلرده ساپ-ساری قورويوبسانآی، اولدوزلارين اتهيينده اوتورموشدو
يئره باخيب حسرتله دئدی :
كاش اوردا اولايديم
بير قهرمان كيشي دوستاغدا
بير كيچيك آتوشكهنين آراسيندان گؤيه باخيب دئدی:
كاش اوردا اولايديم
آيي يئره يئتيرديلر
هچ كيمسه اونو باغرينا باسمادی
قاييتماق ايستهدی
قهرماني دارنان گؤيه اوجالتديلار
آمما... او قاييتماق ايستهمهدی بوش كوچهلری يالنيز آدديمليرام.
قوخوسوز گوللری آياقلايير، كئچير
كؤنلونده هؤرومجكلر تور ساليب كيمسهسيزليكدن
كيمسهنی تانيمايير
سئومهيير، نه ده سئويلمهيير
هر كس اونا باخير
گؤزلری ايشيقسيز
سؤزلری دويغوسوز
دوداقلاری قوپ- قورو
حياتا بير يابانجی گليب
نه حيات اونو تانيير، نه ده تانری
Labels: آلما موغانلي
ائلناز نستوه
ائلناز نستوه٫ آزربايجانين شاعرلريندن اولان خانيم٫ دونياميزدان گئتدي
بای بک | آراگؤن, ۲۶-ي قوراپيشيرن , ۱۱۰۰۷ اینجی ایل, چولا ۰۰:۱۶ | خبرلر, شعر, تورکجه
بو ايل باهارينين سون گونلرينده چاغداش درنه یینین ایشیقلی اولدوزو ؛ گئنج شاعيره ( ائلناز نستوه ) آجيناجاقلي گئديشيله اوزدونياسين ده ييشدي٫ روحو شاد، اثرلري اولمز اولسون.
خاطيرين عزيز ساخلاماق اوچون ، بير شعرين اوخوياق:
توخونمادي سئوگيميز
ديله ييميز, ياريمچيليق اوره ييميز
او سحر
دئپرم يووانين باشيندا توتساق
قاپيني آچمامالييديق
بير بارداق سو بئله …
هئي,
داغيلدي توخودوقلاريميز
ديله ييميز
ياريمچيليق اوره ييميز
داغيلدي سئوگيميز
بوگون,
ال اله توتوشوركن
يالانجي دويغولارا پاي اولدوق
گل!
آياقلاريمين ايزي ايله گل.
اورايا
هئپ ايسينديغيم يئره
ياني اوره ييمه
ديله ييمه
دويغولاريما
گل!
ايسينديغيم يئره گل
گلين
سوسقون قاريلار اوباسيندا
قويلاندي بير گلين
داشي ياغديرديلار باشينا
ساچلاريني پايلاديلار
پاسلي بير اينام
اييله دي نفسلريني
و گولدو ارككجه سينه
بوتون يازيلار قويلاندي
و من
ان زيروه سينده
Labels: ائلناز نستوه
زهرا نظرنژاد-داملا
...
يالان دانيشسان
تانري اَتيني شيشه تاخار !
اوغرولوق ائتسه ن
تانري اَتيني شيشه تاخار !
عوصيان ائتسه ن
تانري اَتيني شيشه تاخار !
يوخسا تانري
بير منيم اَتيمين آجيمييدي ؟
كي ايندي ايستهمهدن عوصيانا چاتيرام .
شئعر دئييل بونلار
زوققولتو ماهنيسيدير آغرييلاريمين .
دينله گوجون وارسا
من بؤيله ياشاميشام آنا !
اونوت دئدييين
ياشاماديغيم آرزولارا نيسگيلله نمهميشه م
و ياشاميمي ايتيرميشه م
ايتگين اورهييمين واراقلارينين اورتاسيندا
من بؤيله ياشاميشام آنا !
دوداقلارينين بيتمه ز هوسيندن
اييره ندييم دونيايا اؤپوش اؤيره تميشه م
بؤيله ياشاميشام آنا !
بير تيكه چؤرهيه مين تندير قابار ...
دئ بونلارين حئسابيني كيمه سوروم ؟
من كيمين اَتيني شيشه تاخا بيلهره م ؟
كيميني ساللاغا چكهبيلهره م ؟
هلهليك
اؤزوم ـ اؤزومه داراشميشام
من
ان ويجدانليسي
اؤنجه اؤزومه داراشميشام
و سونرا
سونراسي دا سنده آنا
آنا !
آماندير
ديرناقلاريني چئينهمه
بير گئجهليك چؤرهييم آز گله ر بيردن
و ساساديغيم زامان
شاهداماريني دوداقلاريما باغيشلا سن
آنا لوطفن ...
من بونلارين حئسابيني كيمه سوروم ؟
تانرينين ديلي يوخ ،
يالنيز سسسيز بير كؤتك آغاجي وار
دونيا ايسه ويجدانسيز بير قضاوتچي
من بونلارين حئسابيني كيمه سوروم ؟
Labels: زهرا نظرنژاد-داملا
معصومه مهين باقري
ائل قيزييام
توپراغي دوز باسيلميش
كؤنلو اوخلانميش
سينه سينه كؤز باسيلميش
يوردو تالانميش !
نه بيله جكسينيز ! ؟
نه لر چكميش
نه لر گؤرموش
داها بسدير بو قارانليق . بو دومانليق
خبر وئرين
ائللر گلسين
گول چيچكلر عطير سپسين
گؤي گئنيشله نسين ، مايالانسين
بيرليك اولسون .
Labels: معصومه مهين باقري
شكرانه عالم
دامو
گوناها باتديغيم گونلر گوناهسيز
سن منيم قارشيما چيخميسان يقين
اوتوز گون تانري ايله حالاللاشسام دا
بو آخشام عوصياني گزيره م سين ـ سين
قورآندان اَه ينيمه كؤينك بيچمهيين
آياغيم دامويا سورگولهنيبدير
خونچامدا ايري گول «خلعت خندان»لار
وولكانلار بويوما اولگولهنيبدير
دورمادان آلووا دويون سال مني
ايچيمه ، سن بويدا گوناه قالانيب
نه سويا راست گلدين ، نه سئله آخديم
سانيرام اوستومه اوجاق جالانيب
آغيزدان ـ آغيزا ائشيتميشه م كي
قونشوموز پاي وئرير اودو اؤزگهيه
يول اوسته كورفزي اووجونا ييغيب
گيزليجه تؤك ـ داغيت بيزيم كوچهيه
قورخورام او دامين سنسيزليييندن
قاپيمي چالالار گئجه ياريسي
توكهنه م نابلد سو اوجاقلارا
كابوسلار اوستومه ياغا هاميسي
گوناها باتديغيم گونلري سئوديم
آخي سن قارشيما گليب ـ كئچيرسه ن
ايري گول خلعتلري توي ـ دويون مالي
من منيم بويوما دامو بيچيرسه ن
Labels: شكرانه عالم
معصومه صادقي سپهر
عرب ادبييات ليسانسييه سي- رزن شهه ريندن- همدان اوستاني - آذربايجان
منيم آي غملي ديليم ! («سينا» هفته لييي نين 113- نجو ساييسيندا چاپ اولموش)
منيم آي غملي ديليم !
درده بورونموش
سنه چوخ دردلي سؤزوم وار
سنه ايللر بوْيو قان آغلاماغا بيل كي گؤزوم وار
داخي دوستاقلي گؤنول ايچره كؤزوم وار
سن آتامين ديليسه ن ، هم ده آنامين
ائليمين ، ميللتيمين ، كيمليييمين
بايراغي سَنسَه ن
تؤركلويون شانلي نيشاني
اُولاماز نازلي ديليم من سني آتام
اؤزگه لر ديلينه ، ياد ائللرينه من سني ساتام
سني آلداتماييرام
سني ايچدن سئويره م
سن اگر سولغون اولاسان ، سولاسان
گؤزلريم گؤز ياشيني دالغالارام
ظولمه قارشي آخارام
كؤزه ره ن گؤكسوم اوديله ياخارام
ظولمه سوْن نوقطه سيني قويمالييام
سنه من آند ايچَه ره م
آخي تورك'ون توْرونو
آنا "تومروس" قيزييام
آي منيم غملي ديليم !
درده بورونموش
سنه من آند ايچه ره م
سنه من آند ايچه ره م
Labels: معصومه صادقي سپهر
راضيه كاظمي كراني
قاشقاي يوردو
راضيه كاظمي كراني 26 اسفند 1361 در روستاي صحراي باغ از توابع شهر لار- طايفه عمله تيره كراني- بدنيا آمد. نوشتن را از 10 سالگي با انشانويسي و داستان نويسي آغاز كرد. از سال 1380 شروع به خواندن كتابهاي تركي كرد و الفباي لاتين زبان تركي را نيز فرا گرفت وي سرودن اشعار تركي را به طور جدي از تابستان سال 1384 آغاز كرده است. ايشان اشعاري نيز به زبان فارسي سروده اند.
Raziye Kazemi Koranı isfendiñ 26 günü, 1361 yillinde Sehra-ye Bağ kendi, Lar şehriñ tevabesinda Emele'niñ Koranı tiresinde doğuldu. Kazemi yazdıgı 10 yaşarlıgden, inşa ve dastanınan başladı. Sora Türkçe elefbasını ergendi. Türkü kitabları oxudu. Kazemi şiir soylamagı 1384 yilliñ yayında başladı:
Sen Araz çayından geçmemişeñ sen سن آراز چاييندان گئچمه ميشنگ سن؟
Körpeleriñ etteginde yaymamışeñكورپه لرينگ اتگينده يايمه ميشنگ سن؟
Ayrılığa qana sebri çox ellimآيريليغا قاناه صبري چوخ ائليم
Döndüg içi bir körpü vurmemişeñ senدوندوگ ايچي بير كوپرو وورمه ميشنگ سن؟
Dine dine de ki seni satdılarدينه دينه دئ كي سني ساتديلار
Hürmetiñi boyun ardına atdılarحرمتينگي بويون آردينا آتديلار
Özleri ve yaşıl yanan gözleriاوزلري و ياشيل يانان گؤزلري
Çadırleri kend etdiler qoyunları satdılarچادرلري كند ائتديلر قويونلاري ساتديلار
Kim döşledi senin torpağını ataكيم دوشله دي سنين تورپاغين آتا
Dedü ged ged o uzaq yollaraدئدي گئد گئد او اوزاق يوللارا
Dalınca aşıqınen sazı yollaramدالينجا آشيقينن سازي يوللارام
Çölden yolla ara düşen dağlaraچولدن يوللا آرا دوشن داغلارا
****
Qaşqa çemen bağçasiniñ almasıقاشقا چمن باغچاسينين الماسي
Çölden dağa yüreğimiñ parasıچولدن داغا اؤرگيمين پاراسي
İnanma ki bir gün senden ayrılamاينانما كي بير گؤن سندن آيريلام
Çağırınen çörek yüreğimin faydasıچاغيرينن چوره گ اوره گيمين فايداسي
Menden sora bu bağ o bu üzümlerمندن سورا بو باغ– و بو اؤزوملر
Gelinlerin ağ boyunu o düzümlerگلينلرين آق بويونو و دوزوملر
Menden sora vefa kimsede görmeمندن سورا وفا كيمسه ده گؤرمه
Qardaş olmaz mene özgelerقارداش اولماز منه اؤزگه لر
Meni qovduñ olduz olañ göylereمني قوودونگ اولدوز اولانگ گؤيلره
Yere vurdiñ el tapmayam ellereيئره ووردونگ ال تاپمايام اللره
Bezenmiş gelin tek gözel iy varıñبزنميش گلين تك گوزه ل ايي وارينگ
Yel eseydi tutiyañı gözlereيئل اسه ايدي توتيانگي گؤزلره
Labels: راضيه كاظمي كراني
Sarigelin_peri@yahoo.com
Bayrağım dilim … dalğalansana!
…burax gözlərim
burax ürəyim sızlasın
küçələrdən silinsə də
tökülən günahsız qanlar
ürəyimin torpağında
ömürlük qalacaq
sənin yaşlarınla bəsləyəcəm
qan dənini
intiqam göyərəcək
heç solmayacaq
öc almayınca
burax ürəyim
burax gözlərim ağlasın
yerlərdən yığdığı qanlar
indi zuğ atıb
bax!
qrmızı lalələr boylanıb
bəbəklərində!
borcluyam o ölməzlərə
al lalə əkməliyəm
hər məzarın başında
günlərcə...
zəfər gününə qədər
burax əllərim
qoy qələm dilə gəlsin
çizsin
ağ sinəsini kağızın
coxdan bitmiş
göy mürəkkəbi!
qan dolaşır damarında
bax!
qan qusacaq indicə qələmim!
qan yazacaq!
burax canım
özgür burax ruhumu
ənginliyə var həvəsi
ver açarı
açım dar qəfəsi
ruhumu azad et, uçursana!
Eh… boş ver dilim
nə çıxar bağlı qalmaqdan?
söyləyə bilməyəcəksənsə düşüncəmi
nəyə yarar var oluşun ağzımda?!
ya haykır istəyini
ya sökül kökündən
haydı... haraylan...
bağırsana…
sən bayrağım dəyilsənmi?
dalğalansana...
mənliyini, özlüyünü çağırsana…
alsana...!!
Sarı Gəlin ( Pəri )- 16 June 2006
1- Türkün gücü
Hələ çapdır atını...
hələ yandır vətən gülzarını
kül et arzular fidanını...
hələ tapdala kimliyimi
kəs dilimi... əz varlığımı...
hələ qaldır hər gün zəfər bayrağını
zindanlar divarlarına !!...
Mənim səbrim bitən dəyil
elə gücüm də...
ya sənin ?!
əlbəttə sənin də
ömrünün, saralan o son yarpağı da düşəcək
dövranın bitəcək
bax! Bitməkdədir belə...
Gün gələr əzdiyin kimi əzilərsən
bir qurumuş ağactək kökündən kəsilərsən...
Mən əsalətli qar kimiyəm
zülmün hərarətindən ərisəm də
yox olmaram mən
billur kimi duruluq, şəffaflıq gözlər məni
aydınlıqdır gələcəyim...
Baxma ki tək başıma bir damlayam
"birlik" çeşməsinə
Axsam…
qarışsam axan çaylara
coşsam...
dalğalar qoynunda çatsam günəşə
içsəm yudum yudum sarı ışığını...
silsəm ürəyimin köhnə pasını
parlasa köksüm
vətənimin qızıl torpağıtək...
buludların bəyazlığına
qarışsam…
borc alsam səxəvətindən
bütün xalqıma yetəcək qədər!
yağış olsam…
yağsam tüm susuz ruhların üzərinə!
öz həyatımdan pay verib
can vere bilsəm quruyan çicəklərə...
Qıraram əllərimə hördüyün torlarını
yıxaram "90 illik" sitəm qoxan qalanı
göstərərəm aləmə çirkin, o örümcək üzünü!
Bax!
Elə o gün sənin ömür çırağın sönəcək
baxtın taxtdan düşəcək!
o gün türk xalqımın üzü yenə güləcək
Çox yaxındadır o gün, görəcəksən
"elin gücü sel gücüdür" biləcəksən
Artıq sönmüş ocaqlarımızı yandıracayıq
daha "sən", "mən" yox, birlikdə "biz" olcayıq
Mən o günün intizarındayam
mənim səbrim bitən dəyil
"Türkün" gücü bitən dəyil...
Pəri (Sarı Gəlin) - 16 Yanvar 2006
2- Alın yazımdasan
Hara baxıram sən ordasan, yanımdasan
Adın dilimin əzbəri, əlimdəki sazımdasan
.......
Sən olmusan varım, yoxum, tək diləyim
Dərd ortağım, çoxumda həm azımdasan
.......
Necə unudaram səni, ürəyimin arzusunu
Bağlanmısan qədərimə, alın yazımdasan
.......
Nə fərq edər ayların, fəsillərin dəyişməsi
Sən həm qışım həm baharım yazımdasan
.......
Sənsən səslədiyim, Allahımdan istədiyim
Tanrıya etdiyim hər duada, niyazımdasan
.......
Xəyalinlə gülərəm, xəyalinlə mən ağlaram
Hər sevincimdə, axan göz yaşlarımdasan
.......
Səndən əvvəl də yaşayırdım? heç bilmirəm!
Tək bildiyim bu günümdə, sabahımdasan
.......
De səni sevmək niyə günahdır niyə yasaq
Yaşadığım hər gözəllikdə, səvabımdasan
.......
Sanma ki əl çatmazımsan, cox uzaqdasan
Damarımdaki qan, candan ötə canımdasan
.......
Sənsiz heç olmadım qalmadım, olmaramki
Axı çəkdiyim hər nəfəsdəsən, həyatımdasan
Pəri (Sarı Gəlin) - 6 Yanvar 2006
3-Gözlə məni vətən gələcəyəm…
Gözlə məni vətən, gələcəyəm!
Qollarım sarmaşıq olacaq ətirli torpağına
Sevincdən bulud bulud dolub ağlayacağam
Üzündən köhnə qəmin tozunu sıləcəyəm
Gözlə məni vətən, gələcəyəm
.......
Həsrət yüklü illeri geridə qoyub
Vusalının şirin dadını dadacağam
Qurbət daşı sıxmayacaq artıq sinəmi
Atıb, ağırlığın ələyəcəyəm
Gözlə məni vətən, gələcəyəm
.......
Ney etmiş məni, gülzar hicri, sızlaram həzin həzin
Bir sənə qovuşum! Saz olub könlümün titrəyən
tellərin çalacağam!
Eşqinlə ruhum çağlayacaq, nəğmə qoşacaq
Hər şerimdə yurdum-yurdum deyəcəyəm
Gözlə məni vətən, gələcəyəm
.......
Sınacaq bu daş qəfəsin divarları
Quş olub, qanad açıb sənə uçacağam
Nə od, nə külək susdurmayacaq məni
Ta canım var, adını ötəcəyəm
Gözlə məni vətən, gələcəyəm
.......
Həsrətin qışı necədə qar yağdırıb saçlarıma!
Sənlə olsam əriyəcək saçlarımın qarı,
cavan olacağam
Təzə nəfəs səndən, yanan ürək məndən
Sevgimi çiçək edib yoluna sərəcəyəm
Gözlə məni vətən, gələcəyəm
.......
Sənsiz payızam! Nə baharın anlamı var nə gülün
Sənə çatsam nə yarpaq düşəcək ömrümün
ağacından nə solacağam!
Dağdan axan çağlayan çeşmə olub
Susuz sonalarına su verəcəyəm
Gözlə məni vətən, gələcəyəm
.......
mənim çiləli yurdum, baxtsız Ana vətənim
And olsun muqəddəs torpağına, adını hər yerdə
ucaldacağam
Gök üzündə zəfər günəşin doğacaq
Söz verirəm üzündən köhnə qəmin tozunu
siləcəyəm
Gözlə məni vətən, gələcəyəm
Gözlə məni vətən, gələcəyəm! ...................
Pəri (Sarı Gəlin) – 2005
4- Adına qurban AZƏRBAYCAN
Adına qurban Azərbaycan
Qeyrət qoxulu torpağına...
Şirin şəkər dilinə...
Odlu ürəyinə…
nəfəsinə qurban Azərbaycan!
.... .... ....
Aşığının köksünə sıxdığı saza
Sazında sızlayan sarı telə...
Göygölünə, aydın suyuna...
Başı dumanlı
Savalana qurban Azərbaycan!
.... .... ....
Atalarının şərəf çizgili əlinə
Analarının mələk üzünə...
Oğullarının mərdliyinə...
Qızlarının utanqac baxışına,
həyasına qurban Azərbaycan!
.... .... ....
Sənlə yaranmış qədim tarixinə
Babəkinə, koroğluna, nəbinə...
Canına can qatan sevdalına...
21 Azərdə xalqının himmətinə,
axan qanına qurban Azərbaycan!
.... .... ....
Muğamına, nisgilli tarına
Coşqun ürəkli şairinə, sözünə...
Şirininə, həm də acına...
Həsrətinə, sevincinə, sənə Ana diyən
dilə qurban Azərbaycan!
.... .... ....
Mənə bəxş etdiyin şana, şöhrətə
Əbədilik fəxr səbəbim TÜRKlüyümə
Könlü yaralı Arazına, mavi Xəzərinə...
O tayına, bu tayına, hər qarış
torpağına qurban Azərbaycan!
Adına qurban AZƏRBAYCAN
.... .... ....
Pəri (Sarı Gəlin) - 26 Noyabr 2005
5-Bilirəm bir gün bal damlayacaq dilimdən
- Hələ çox yalnızam özgürlük yolunda!
- kaşkı bu sevdamın ayaq izləri qala caddələrdə, yollarda...
- "öz dilimə" susamış səsim, fəğanım ilə
- oxudum…
- oxudum dənizin dalğalarından…
- ləpələrin bəyaz ruhundan
- qayaların dayanışından...
- qaranlıqda həbs olunmuş gecəmizdən...
- həsrətində yandığımız, ışıqlı gələcəyimizdən...
- Ağacların qurumuş bədəni canlandı səsimdən, diləyimdən...
- Budağlarını açdılar özgürlüyə doğru qanad çalan nəğməm
üçün!
- ...Uçmağa qanadım yox, amma
- Yazdım, danışdım illərcə quşdan, uçmaqdan, Azadlıqdan
- ...Sədaqət oyununda həmişə udan mən oldum
- Sədaqətsizlik görsəmdə qəddar zamandan!
- "olsun" dedim...
- Yenə sədaqətli olacağam mən hər zaman!
- Hara baxdım daş qəfəs gördüm
- içində gözü yaşlı gövərçinlər...
- ancaq mən mavi göyün şəklini çəkdim
- bir an belə durmadan könüllər dəftərində
- gök üzündə dolaşan Azadlıq nəfəsi, havası
- Silinməsin , unudulmasın deyə yaddaşlardan!
- Yenə şerimin qanadlarında uçdum ulduzlara...
- Arzulara...
- Nə olar ki !?
- Səbirli olmalıyam...
- Bilirəm bir gün
- ədalatsizlik əlində əsir olmuş "Azadliq" gələcək
- gələcək
- qapımızı döyəcək!
- Bilirəm nəmli zindanların dıvarlarına "birlik" sarmaşığı dolaşacaq
- dustaqlar yıxılacaq...
- "istiqlal" günəşi can verəcək boynu bükük fidanlara
- "bağımsızılq" çiçəyi boylanacaq...
- ucalacaq...
- aydın səmaya çatacaq...
- Bilirəm bir gün
- "yad dilinə" zəncirlənmiş dilimin açarını tapacağam!
- Atacağam bu zənciri…
- "öz dilimə" qovuşacağam
- nəğmələr qoşacağam...
- Bilirəm o gün bal damlayacaq dilimdən...
- "Ana dilimin" şirinliyindən!...
Pəri (Sarı Gəlin) - 6 Noyabr 2005
6-Mənım ürəyim
Ürək var damlaya, ürək var ummana bənzər
Mənim ürəyim nə damladir nə umman
Çağlayan-coşan şəlaləyə bənzər
.......
Ürək var daşlar kimi, ürək var muma bənzər
Mənım ürəyim nə sərt bir daş nə əriyən mum
Bağrında ceyran bəsləyən dağlara bənzər
.......
Ürək var səhraya, ürək var bağa bənzər
Mənım ürəyim səhra deyil, bağ deyil
Kiçik amma ətirli bağçaya bənzər
.......
Ürək var ağlar bulud, ürək var gülən günəşə bənzər
Mənım ürəyim bulud yox, günəş yox
Gözü yaşlı, dodağinda təbəssüm nərgizə bənzər
.......
Ürək var tikan budaği, ürək var qərənfilə bənzər
Menım ürəyim tikan budaği deyil, sevgi qərənfili yox
Əzəldən aşiq olan laləyə bənzər
.......
Ürək var biganə bir not, ürək var tanınmış təranəyə bənzər
Mənım ürəyim nə biganə not nə dillərə əzbər təranə
Həzın səslı sınmış bir tara bənzər
.......
Ürək var qıfıllı bir otaq, ürək var açiq saraya bənzər
Mənım ürəyim nə qıfıllı otaq nə açiq saray
Məhəbbət üçün çırpınan isti yuvaya bənzər
...........
Pəri (Sarı Gəlin) – 2005
7-Arzu
Arzum budur eşq oyununda
sənin yanında olam
Ay ışığından bir kəmənd atam olduğun yerə
sənin yanında olam
.........
Könül istər hər gün düyam
səsini, sözünü
uzaqdan uzağa şeyda olam sözlərinə
sənin yanında olam
.........
Bir tək gülüşün yetər ki
ayrılam yalnızlıqdan
olam azad hər qədəm kədərdən
sənin yanında olam
.........
Bəsdir bu qədər xəyalınla
yaşadım tək başıma
istəyirəm xəyallar gərçəyə dönsün
sənin yanında olam
.........
Qoy hər kəs atsın məni
unudsunlar adımı
təkcə sənin dilində olsun adım
istəyəsən sənin yanında olam
.........
Sən ayrıldın məndən,
getdin çox uzaqlara
inan bir tək çağrınan gələrəm
sənin yanında olam
.........
Yalnız xoş əyyamında
şad günündə dəyil
ən kədərli, dərdli, gecəndə gündüzündə belə
sənin yanında olam
Pəri (Sarı Gəlin) - 2005
8-Qarabağım
Söhbətə çağırır şuşa ceyranı...
Çağırır yaralı yaralı səni...
Çağırır axdıqca gözümün qanı...
Bu gün Qarabağın maralı səni...
"Qabil"
“Şuşa ceyranı” ürəyinə qurban
Sinəndə qanayan yaraya qurban
Gözlərin ağlar, səsin həzin
Vaxtsız ağaran saçına qurban
.......
Sən o tayda, mən bu tayda
Dərdlərin ruhumu çəkir dara
Sanma unutmuşam səni, “Qarabağın maralı”
Hicran acısını sözumdə ara
.......
Çağrına səs verən mənəm, duy səsimi
Həsrətinə yanan mənəm, paylaş qəmini
Bax! Qarabağ çagırır bizi, birləşməliyik
Uğrunda Anamızın sütünə and içməliyik
.......
Dolmasın gözün, düşmən ağlasın
Başını əymə sən, namərd utansın
Vətən adlı sevdamız cəhanı sarsın
Qoy bu sədamız hər yanda ucalsın
"" Damarlarımdakı axan, dolaşan qan!
Könül yaram, sevgi bağım “Qarabağım”
Qara gününü gördükcə bağrım şan şan
Baxtı qaram, Arzu anam “Qarabağım”
Adınla fəxr edir səni hər tanıyan
Dillərdə əzbər olsun adın “Qarabağım”
Zəfər günəşin doğmaqda, dayan
Tapılmaz bənzərin tayın “Qarabağım” ""
.......
Qış gedəcək, əsəcək bahar nəfəsi
Yerdə qalmayacaq məzlumun naləsi
Yüksələcək könüllərdə Xanın səsi
Saracaq vətəni Qarabağ şikəstəsi
Pəri (Sarı Gəlin) - 3 Avqust 2005
9- Borcluyam sənə
Məhəbbətin ruhuma fırtınalar salsada
Sənsiz ürəyim çağlayan sel olsada
Təkcə sənindir bu könlüm, yalniz səni sevəcəyəm
.......
Dodağım sənsiz gülüşə həsrət qalsada
Ayrılıq qəmi indi qəlbimi sıxsada
Bu arzu yaşadır məni "bir gün gözlərinə güləcəyəm"
...........
Heç inanmazdım belə sevdalanam
Eşqi tanıyam mən, ürəkdən bağlanam
Səxavətlə bəxş etdiyin bu sevgiyə gözümtək baxacağam
.......
Yox günəşim deyilsən başına dolanam
Demirəm mənəm pərvanən oduna yananam
Sən canımsan bu şirin canı ruhumla, qanımla qoruyacağam
...........
Yağmurlu bir gün yazdım ürəyimə səni
Hər yağan yağmur yaşadacaq bu sevgini, səni
Allaha, buluda, yağmura, sənə borcluyam, səni sevirəm
.......
Ulduzlar ovuclarıma qonur görəndə səni
Dunyam sevincə, nura boyanır görəndə səni
Səadəti, sevinci, sevgini, sənə borcluyam, səni seviram
"səni sevirəm"
...........
Pəri (Sarı Gəlin) - 15 Sentyabr 2005
10- Dünya bizimdir... Günəş bizimdir!
Ezizim qəm yemə ki dünya bizimdir
Egər ağladıq bu gün, sabah bizimdir
Gecəmiz indi qaranlıqsa, üzülmə
Bax! Günəş var o uzaqda ki bizimdir
.......
Ezizim dünyamız beləcə qalmıyacaq
Oyanar baxtımız yuxuya qalmıyacaq
Boylanacaq çəməndə gül də çiçək də
Tikan budağı bağçalarda qalmıyacaq
.......
Ezizim dünya gülüstan olar bir gün
Bülbül ötər, nəğməkar olar bir gün
Məhəbbət məskəni olar könüllər evi
Dərdimiz gedər, dərman olar bir gün
.......
Ezizim dünyadir bu, darıxma sən
Acısı da var şirini də, darıxma sən
Mən də gözləyirəm o aydın səhəri
Bilirəm yoldadır gəlir darıxma sən
.......
Ezizim qəm yemə ki dünya bizimdir
Egər ağladıq bu gün sabah bizimdir
Gecəmiz indi qaranlıqsa üzülmə
Bax günəş var o uzaqda ki bizimdir...
.......
Pəri (Sarı Gəlin) - 14 Noyabr 2005
11-İgidlər
Dağlar kimi sinəsi dağ
başı dumanlı olan
igidlərə eşq olsun!
.......
Öz həyatından pay verən
el içinə ışıq saçan
igidlərə eşq olsun!
.......
Əldə qələm, xalqa yaxın acılarını daşıyan
haqqı yazıb, alovtək yalanın xərmənin yaxan
igidlərə eşq olsun!
.......
Torpağına aşiq olan, yar bilib sevgi duyan
yar yolunda candan olan, namusunu qoruyan
igidlərə eşq olsun!
.......
Zalimlərə qarşı çıxan, zülm selinə divar duran
Kör oğlutək, Nəbi kimi, Babək misal qaya olan
igidlərə eşq olsun!
.......
Vaxt varki küləyə dönüb sitəm kökün yerdən qazan
bəzən sərin səhər yeli, gülün saçını darayan
igidlərə eşq olsun!
.......
Ac qalsada baş əyməyən, namərd çörəyin yeməyən
başı uca, ruhu azad, baxışından mərdlik yağan
igidlərə eşq olsun!
.......
Yurdum deyib, elin sevən, millətinə dayaq olan
əli açıq, ilqarı düz, haqqı nahaqqa satmayan
igidlərə eşq olsun!
.......
İstiyərək canın verən, malın verən, ana dilini yaşadan
dillərindən heç düşməyən vətən adı "Azərbaycan"
igidlərə eşq olsun!
...................
Pəri (Sarı Gəlin) – 2005
12-Azad ol
Qanadı Kəsik bir quşam, uçmaqdan diyən olmasın
Nəğmələrim həzin həzin, "şən oxu" diyən olmasın!
... ... ...
Yaralı könlüm vətən yadilə sinəmdə çırpınır
Keçmişi unud, xatırlama bir daha diyən olmasın!
*** *** ***
Çiçəklənmiş, başı göklərdə olan ümid ağacımı
Qəm tişəsi yixib, yenidən gül açar diyən olmasın!
... ... ...
Duyğu bağçamın, candan sevən, tək bağbanidım
Talan etdi payız gülzarımı, yaz gələr diyən olmasın!
*** *** ***
Kimsə eşitməz həsrətdən doğulan uca səsimi
Dağlara dəyər qayıdar, bir duyan var! diyən olmasın!
... ... ...
Qanadın vardır əgər uç göklərə, Azad ol qardaş
Mən qəfəsdə qanadım kəsik! uçmaqdan diyən olmasın!
*** *** ***
Pəri (Sarı Gəlin) - İyul 2005
Labels: پري-ساري گلين
turkan_urmulu@yahoo.com
1.Tamam canım
boşladım gözlərini
bu pəncərə
bu da mən
hər gün səhər günəşlə
baxışıram
göz gözə ...
səhər mənim
şəhər mənim
şer mənim
sığa bilər birində
gözlərimin yaşında buz bağlayan
öldürücü həsrətin
...
tamam canım
boşladım gözlərini
bu pəncərə
bu da mən
bax hər axşam ufuqla
qolboyunam
əl ələ ....
ayla yoldaş olmuşuq
min ulduz var qoynumda
sən gedəndən hər gecə...
tamam canım boşladım...
sən qazandın
bir heçə...
2 .
qaşlarımı aldırmayacağam hələ!
Qoy bu ayrılığın qırxı çıxsın
sonra...
nə məktublar
nə mahnılar
nə rəsimlər...
yoooox
inan ki hədyələrə görə deyil bunlar !
təkcə güzgünün xətirini saxlamalıyam
yuxadır ürəyi axı
üzümə baxmaya bilər
gəlin çıxan a..n..l..a..r..ı..m..d..a......
başqasının üzünə baxmayacağam hələ!
Qoy bu sevdanın ili çıxsın
Sonra...
3
Ürəyini
iskambil kağazlarında axtardığıma
gülmə !
Sənsizliyin məhşərində donmuş ruhuma
əlimdən gələn bir şey önər
gecənin yarısı...
4
Təkər təkər ...
Sürtüldü şerim caddələrə!
Asfaltı gəmirən tərli otobusun içində
qanadı
qanserli oğlanın dərdindən!!
Gözləri doldu !!
Vaaaaveyla ...
yardım edin şairlər
mən ağlaya bilmədim...
5
Sən
otağımın pəncərəsindən
Urmunun tərli havasına doğru uçan
tüstü oldun sadəcə
bir də yarım qalmış bardağımın dibində donan
peşman cəsarətimin artığı
boşluğumda bacıma anlatdığım
o sallaq dodaq hikayələrdən
sən qızsal sözcüklərin qəhrində bulanan
o küs nənə oldun
küsdürdün!
Eeeey baxışlı gülüşlü qəhrəman
təbrikləəəər
şair qızın göz yaşı oldun !
6
O
məni məndə taparaq
mənə bir mən verire
mən o məni
nə sənə
nə ona
nə mənə
sata bilməm gözəlim
o mənim
mənliyimin zirvəsidir
dana bilməm gözəlim
məni məndən alaraq
sənə sən söyləyəməm
anla məni
gözəl yarım
gözbəbəyim
7
Haradaydın sən?
dünən pərdə dalına baxdım
yoxuydun!
Pəncərəni açdım həyətə baxdım
Yoxuydun!
Otaqları bir bir axtardım
dəlirdim
dolablara
çəkməcələrə
çantama bilə baxdım
yoxuydun!
Paltarlarımın ceblərinə
Saatıma
üzüyümə
istəkana
semavara
su səpilmiş küçələrə
Saray qaçırdan sellərə ...
Yoxuydun!
Nə boşuna üzüldüm!
yorğun arğın
xəstə ürəyimə döndüm
gözüm aydın
sən ordaydın varıydın ...
8
Mənim də hisimi alın qadınlar
Pərdə pəncərə
Taxta tabaq
Heç olmazsa yorğan üzü sanın məni!!
Paxırlanmışam baxın!
Çarğatımı başımdan atın!
Saçlarımı darayın!
sonra da
şəhərə gül almaya yollayın ...
mən də
bu şəhərdə
artıq nəfəs almalıyıq
siz də
gülümsəyin
gülümsəyin
gülümsəyin qadınlar...
qar altında qar çiçəyin unudmayın qadınlar
qadınlar
qadınlar...
9
Sənin mənə baxışların
şarab camlarına axsa belə
gülüşlərinlə birlikdə,
nə çıplaq bir sonuç olar
nə də uzaqlaşınca məni ağladar
bu durum
ancaq
şer olar!
mənə baxar
+
yağar...
10
Məni buraxmayan
2 vurğunum var
2 dəlim!
Birinin adı yaşam
Birinin adı ölüm
Ucaboy yaşam gözəldir,
mənə baxar
şer yazar
şarab içər...
ölümsə
təkcə xəbər göndərər
sonda mənimsən deyər.
nəysə
mən sevgilimi seçmişəm
gedin deyin ölümə
yaşamla sevişmişəm.
11
Gözəlliyin örnəyini qoyduğun an
gözlərimin önünə,
gözəl sandığım
bütün gözlər
gözümdən düşdülər!
Gözlərimə zillən sevgilim
Baxacaq yerim qalmadı...
12
Məni götürdüyün an
ətəyində duracağam sandım
o dağın.
Deməli
zirvədə varmış
soyuq qar
islaq yağış!
Nə yorğan götürmüşəm
nə balış
sar məni sevgilim
sığınacaq yerim qalmadı.
13
Bax
əllərim bom boş!
Nə məktub səsi var otağımda
nə bir baxış
gözlərindən
göz yaşlarımda
bir şey ummaram
qorxma!
Mən bu alçaq göyül sevdamı
Sevərəm.
14
Gecə yarısı
gün orta çağı
ikindi
öylən
səhər
...
ən dəli anımda gəl!
Səni
şer etmək istəyirəm.
15
Ölümdən
qorxdüğüm üçün dəyil,
qucağına
özgür getmək üçün,
yaşamı sevərəəəəəəm.
16
İllərdir
bu ayaqyalın xiyavanların
gedə atmacalarından
iyrənirəm.
Birgün
şəhərin ortasında
qusarsam
mənə
xəstə adı qoymayın,
adım
Türkan
qadınam.
Günəşin anahtarı...
yalnız deyiləm artıq
otağımın anahtarı
gunəşdə var!
darıxdığım zamanlar gələr
heçdə gürültü etməz
gecəylə barışıqdır üstəlik
istədiyi zaman saçar...
meyvə
çay
xoşgəldin
salam belə bəkləməz!!
Buralardakılara bənzəməz...
Oturacağı yeri yaxşı tanır !
Sssssuuusss...
taxta masanın üstündə
ağ kağazlar
o + mənim ap aydın anılarım...
qaça qaça gəlin
eeeey yetim qalmış şəhərimin
xiyavanlarında ayaqlanan dilimin
dəli sözcükləri!!
Yaşaya bilərsiniz artıq
Günəşin anahtarı məndə var...
Azərbaycan Ulduzu
Sən ki qanad açmayıbsan
Göy üzündə uçmayıbsan
Quşlara yolsuzdur demə!
Günəşə qolsuzdur demə!
Sən ki aşıq olmayıbsan
Heç saz ələ almayıbsan
Aşıqlara məcnun demə!
Hər Səmədə vurğun demə!
Sən ki bağban olmayıbsan
Gözü göydə qalmayıbsan
Buludlara ləkə demə!
Yağmayaydı keşkə demə!
Sən ki şoxum əkməyibsən
Alın təri tökməyibsən
Rəşbərə müftəxor demə!
Yerdə səmər yoxdur demə!
Sən ki yad qulluğundasan
Özgələr quyruğundasan
Öz dilində yazma! Demə!
Bizim dəbi pozma! Demə!
Mən “Türkan”am, Türk qızıyam
Azərbaycan ulduzuyam
Anlamışam varlığımı
Öz dilini qanma demə!
Xatırlar...
Təkliyimdəki axşam...
Gözləri dolar ara sıra!
Gözlərinin rəngini
yadırğ amasın-deyə,
Sözlərin yazar ara sıra...
Möcüzəli bir söz ağlar...
Sətirlər
ardı ardına dolar,
baxışlarında çabalar!
Sətirlərin rəngi atar,
xatırlar...
xatırlar...
xatırlar...
-----------------
Biləsuvar gömrüyündə 10 otaq
Gözləri çox umudsuz!
Gözəl baxış görməyib!
Kiprikləri cum culaq!
Bax sən ona, arxadaş!
Dodaqları bəm bəyaz!
Umud gölü çox dayaz!
Dondurur qəlbin ayaz!
Öp, sən onu, arxadaş!
O çooox! Amma çox qərib!
Gülüş nədir? Bilməyib!
Sevgi ona gülməyib!
Gül sən ona, arxadaş!
Sev sən onu, arxadaş!
28-03-2007: Biləsuvar gömrüyündə 10 otaq
RASİM QARACA
azadyazarlar@yahoo.com
Hər il Novruz bayramı şənliklərinə qatılmaqdan ötrü qonşu İrandan ölkəmizə təqribən 40-50 min turist gəlir. İran vətəndaşına Bakı bir həftəlik, 10 günlük gəzi üçün ən əlverişli məntəqədir. Şübhəsiz, İrandan ölkəmizə gələn turistlərin əsas hissəsi Güney Azərbaycandan olan soydaşlarımızdır, demək artıqdır, bu insanlar həm tə'til etmək, həm də ayrılıq həsrətini gedərmək üçün müstəqil Azərbaycan'a gəlirlər.
On illər boyunca Azərbaycan'ı, Bakı'nı görmək arzusuyla yaşayan insanları təsəvvürünüzə gətirin, onlar üçün bizim yaşadığımız bu ölkə əfsanəvi bir məkandır... Deməyə nə ehtiyac var axı, Araz'ın o tayından gələn insanlar bu taya necə əsrarəngiz duyğular bəsləyirlər.
Ancaq gəl gələlim Azərbaycan sərhədlərinə ayaq basan o taylı qardaş-bacılarımızın bütün gözəl duyğuları uf demədən ayaqlar altına atılır, elə gömrük yoxlama məntəqəsindəcə onları ağlagəlməz kobud münasibət gözləyir, çox keçmədən müstəqil Azərbaycan Respublikasına ayaq basdıqlarına görə onlarda peşmançılıq hissi yaranır.
Bayram günlərində ailəsiylə birlikdə Bakı'ya turistik gəzintiyə gəlmiş güneyli gənc yazıçı Türkan Urmulu Biləsuvar gömrük məntəqəsindən Bakı'ya çatıncaya qədər başlarına gələn xoşəgəlməz hadisələrdən danışdı: “İran'a ən yaxın ölkə Azərbaycan'dır, ətraf ölkələrlə müqayisədə ən əlverişli olanı Azərbaycan'dır. Çox insan, hətta Farslar buraya gəlmək istərlər. Ancaq kiçik səbəblər bu gəliş-gedişi əngəlləyir. Azərbaycan'da turistləri qəbul etmək mədəniyyəti aşağı səviyyədədir, burada turistlərlə çox qaba rəftarın şahidi oluruq...”
İrandan Azərbaycan'a gələn vətəndaşın rəsmi viza xərci 45 dolara yaxındır. Əslində yüksək olan bu rəqəmi İran vətəndaşı ödəməyə hazırdır, yetər ki, sərhəddi adlamaq məsrəfləri bununla tamamlana. Ancaq xərclər bununla bitmir. Biləsuvar gömrük məntəqəsindən geçən dostlarımız burada əcayib mənzərənin şahidi olublar: “Geçid-yoxlama məntəqəsində insanlarla sanki bir cinayətkarmış kimi davranırlar, mədəni rəftar göstərmirlər, otaq-otaq gəzdirirlər, bir otaqdan o biri otağa göndərirlər, hər otaqda da məcburən pul verməlisən, təqribən 10 belə otaqdan geçib hər birində 5-10 dolar verdikdən sonra sərbəst buraxırlar”.
Lakin bu sərbəstlik çox da uzun sürmür. Şəxsi maşınlarıyla gələn qonaqları yol boyu, Bakı'ya çatana qədər yol polisləri bir neçə yerdə “radara salıb” pul alıblar. Bakı'ya çatdıqdan sonra artıq qonaqlar maşınla gəzməkdən vaz geçiblər, yabançı nömrəylə dolaşmağın çox xərci olacağını anlayıblar. Şəhəri gəzərkən də güneyli qonaqlarımız xidmət mədəniyyətinin aşağı səviyyədə olmasının şahidi olublar.
Bəli, çiçəklənən respublikamızın giriş qapılarında mənzərə heç də ürəkaçan deyil. Bu ölkəyə ayaq basan yabançı bir də buraya gəlməyəcəyinə and içir, geriyə döndükdən sonra da həmvətənlərinə burada gördüyü eybəcərlikləri danışırlar. Uzun illərin yaramazlıqları İran vətəndaşında Azərbaycan'a qarşı bir qorxu hissi yaradıb, dolayısıyla Azərbaycan rüşvətxor polislər üzündən özünü böyük turist gəlirləri potensiyalından məhrum edib, bu turistlərdən ölkə xəzinəsinə daxil olacaq pullar bir qurup mə'murun özbaşınalığına qurban gedib.
Önəmli olan isə pul deyil. Müstəqil Azərbaycan'a ümid yeri kimi baxan milyonlarla insanın ümidini qırmaq elə bir cinayətdir ki, bunu sözlə ifadə etmək çətindir... Mədəni insan öz qardaşına qarşı bu cür rəftar etməməlidir. Fars molla rejimi əsarətində böyük məhrumiyyətlər yaşayan bu insanların bizim bir xoş sözümüzə, diqqət və qayğımıza nə qədər ehtiyacları olduğunun fərqindəmisiniz?
22 yaşlı gözəl qızımız Türkan Urmulu'nun ürək yaxan misralarına diqqət edin:
Gözləri çox umudsuz!
Gözəl baxış görməyib!
Kiprikləri cum culaq!
Bax sən ona, arxadaş!
Dodaqları bəm bəyaz!
Umud gölü çox dayaz!
Dondurur qəlbin ayaz!
Öp, sən onu, arxadaş!
O çooox! Amma çox qərib!
Gülüş nədir? Bilməyib!
Sevgi ona gülməyib!
Gül sən ona, arxadaş!
Sev sən onu, arxadaş!
Labels: اورمولو توركان
پريناز محمدي
------------------
Axşam başıdır
Siqara dodağında
Tüstüsü ciyərlərinə dola- dola
beyininde yeddi düşüncə yaranır
altısı qara biri ablaq
Gecə yarısıdır
Siqara dodağında
Tüstüsü ciyərlərinə dola- dola
Saçlarının qıvrılışından
minlər qamçı törənir sevgi yazarlarına
ürəyin nə törədəcək? Nə?
Səhər çağıdır
Siqara dodağında
Tüstüsü ciyərlərinə dola- dola
danulduzu göydən asır özünü
və sən hələ də
bir ağacın qalın budağına fikirləşirsən.
April 04, 2004
------------------
Sayıram
tox yatan günlərimi
Yoxsulluğumdan çıxsam
dünyaya borclu qalar ürəyim.
Sayırsan
quru südlərinin qutusunu
ana südü əmən günlərindən çıxsan
dünya borclu qalar sənə.
23 il ışığa açılan gözlərin
haçağ dilə gəlib, deyəcək:
“ Tanrı!...
Borcunu qaytar”
April 05, 2004
------------------
Səni gördüyümün ikinci gecəsi
xəyalın ilanı beyinimə dolaşdı
bu mor yurdun sultanını tapıb, çaldı
ürəyimdə partlayıb,
dəli sayağı yaşadım mən.
Dünən gecə istəkli əllərim
birisinin dar ağacını çalıb
asdı ilanı!
Boğazına doldu boğulmaq
gözüm önündə qaraldın “sən”
April 08, 2004
------------------
Donma, siberidə deyil sən
qara bürünmüş "Təbriz"dir bura
Buranında göyündən
şaxtalı qəndillər aslanar
İti sazaqları inci doğar gözlərdə
Səni qəriblər yurdundan tutub
Təbrizə gətirmişəm büyün
Suçun…
Bir baxış!
Ala duvarlı otaqdasan
zəncir deyil, kələfçə deyil
əl- ayağına dolaşanlar
Ürəyimin tel- tel damarlarıdır
Hələlik bu zindanda qalmalısan
bəlkə bir gün əfv yedi gözlərinə!
April 10, 2004
------------------
Görüşümüzün il dönümüdür sabah!
Və sən uzaqlardasan
günəşin batma durumunda
Qaş səndə başlanır
və mən səndə qurtarıram
son sevgimi!
Görüşümüzün il dönümüdür sabah!
Və mən gizli- gizli
gilələrimi gizlədirəm avucumda
İtirməyəm baxışlarını
qarışmayam yeni bir oyuna
Görüşümüzün il dönümüdür sabah!
Ancaq mum yandırmayacağam
çiçək almayacağam bu qurtuluşa
yalnız gülə- gülə batacağam susqunluğa.
Görüşümüzün il dönümüdür sabah!
Səhər açılmasın keşkə
sən ələ çatmaz uzaqlardasan!
April 23, 2004
------------------
Qürbətdə yaşamaq tüfəngin tək
çiyinində əğırlıq eyləsə
və ağır potunların
yalqızlığını daşıyanmasa
Səhərlər dağların sərin havası
ciyərlərinə dolmasa
və gecələr betonlı banı yerinə
ulduzlar gözünün önündə durmasa
Geçindir ürəyini o boğuntu havada
Sanma darıxan yalnız “sən”sən!
Burada
Tabrizin bütün küçələri darıxır sənə
April 25, 2004
------------------
Dəlilik yağırı odamdan büyün
Sazaqlı duvarlar söykənir mənə
Qolçağım tərpənir süzdürür gözün
Balasın uydurub, qoşulur mənə
Dəlilik yağırı odamdan büyün
Qələmim ağlayır, dəftərim gülür
əksin solumda qahqaha çəkir
Sonunda xatirən sağımda durur
Dəlilik yağırı odamdan büyün
Həsrətin bütövlük sarışıb mənə
Sən dəli, mən dəli, fələk lap dəli
Gah dodaq büzürü, gah gülür mənə.
April, 2004
------------------
Məni haralara sürüyəcəksən?!
Yolun birinci durumundayıq hələ
Dayan!
Sən ki, varlığıma inanmamısan,
dağlığıma inan barı!
Başımın qarsızlığına da baxma
Savalandan öyrənmişəm dağ olmağı
Dayan!
çökmərəm, dağılmaram
gülüşümün al çiçəklərini də
soldura bilməz heç xəzan
Dayan qarşına çıxan acılar önündə
Sən ki, rüya deyilsən
bir kiprik çalınmasında bitəsən tez!
“Yenilməz gərçəyim!” Dayan!
Yolun birinci durumundayıq hələ
Sən məni haralara sürüyəcəksən?!
May 16, 2004
------------------
İsm..., İsm..., İsm...
İsmlər ilan sayağı boynuna dolaşıb
Dar ağacına salam söyləyibsən bəlki?!
Qulaqlarım eşitmədən salamlayıb səni
və sən “İsmlər” boynuna dolaşa- dolaşa
mənimi çağırırsan?
Qulaqlarım eşitmir
ancaq hissim deyir bunu çığıra-çığıra
Nə bilim bu nə biçim ismdir içimdə gəzir
Qoymayır salam söyləyəm dar ağacına
məni sənə sarı çəkir
Mənmi qıracağam dar ağacının ipini?
Ancaq tək başıma gücüm yetməyir!
Yardım edərmisən mənə?
Yoxsa uzaqdan- uzağa
qanına bələşəcəksən
Ya ki, gözlərim görə- görə
uçacaqsan mavi göylərdə
Məni yerlər darısqanlığında buraxacaqsan
Yalnız bir dar ağacı qalacaq, bir də mən!
“Marxism, socialism, nihilism...”
İsmlər başım üstə fırlana- fırlana
bu yeni qurulmuş ismi düşünürəm
Yaşamism düşüncəsi var məndə!
Yardım edərmisən mənə?
Yoxsa, dar ağacına salam söyləyibsənmi?
June 06, 2004 15:40
------------------
Amandır! Yol ver gözlərimə!
Yarışmaqdadır düşüncələr duyğularımla
Öpüşməkdədir göz yaşları yanaqlarımla
və mən tələsik ayaqlarımı qabaqlayıram
Amandır! Yol ver gözlərimə!
Dikilib baxışlarım getdiyin yola
Bıraxmayır məni ılğımı
Bu sevginin ılğım olmağından
qorxu var ürəyimdə
Gərçəyi görmək istəyirəm
Amandır! Yol ver gözlərimə!
Sonsuz yollar çəkir aparır xəyalını
Dirçələnib önündə bir incə duyğu
ancaq getməlisən
Yalqız yola düşmə!
Amandır! Yol ver gözlərimə!
June 24, 2004
------------------
Qarışqa kəpənək olmaq həvəsiylə
oda salır özünü
ərimiş mumlar içində quylanır,
çiçək gətirən olmayır məzarına
və mən qarışqa olmaq həvəsiylə
qəbrinə sarışıram
Yol tapıb içəriyə girirəm
kəmiklərindən dostluq qoxusu gəlir
nəfəs alıram səndən
uşaqlıq çağlarımı quylayıram ürəyimdə
dışarıya çıxıram və
kəpənək olmaq həvəsiylə
oda salıram özümü!
June 26, 2004
------------------
Bu ölkədə minlər “İnsan” tutulub
Suç yazılıb onlara
Günahsız barmaqlarından dırnaqlar çəkilib
Maskasız üzlərindən üzlər soyulub
və sonunda min kərə asıblar onları “adamlar”!
Bu arada birisi hələ dar ipi
boynunun damarını xıncıtmadan
sevgilisinin çığırışından boğulub
Həsrətinin kölgəsində can verib
“Dağlar” çığırışını eşidiblər
qorxudan qaytaranmayıblar səsini
və indi, illər boyudur
bir uca hayqırış
“mor dağların”
boğazında qalıb.
June 29, 2004
------------------
Günəş deyilmiş gözlərin!
Yalqızlığımın çərçivəsindən
zolaqların toprağıma düşəndə,
can almışıdım
ürəyim çiçək açmışıdı
ancaq, günəş deyilmiş gözlərin!
Sankı cığırda yoxumuş duyğularında
ki geçənmədim ürəyindən
Dayandığım yerdə qurudum,
daş oldum
mənə də çənsiz dağ dedilər
Darıxsan mənə sarı gəl
Sevgin olursa deş bağrımı
Görəcəksən yazılıb
Günəş deyilmiş gözlərin
Aldanmışıdım
ürəyim çiçək açmışıdı!
July 23, 2004
------------------
Qaranlıqdır, kibrit çəkirəm
Bir bucaqda ağac budaqlarını göyə çırmalayıb
və uşaqlığım budağa çatmaq həvəsiylə
boy atmağa tələsir
Qaranlıqdır, kibrit çəkirəm
Bir bucaqda, gencliyim hövüşnələriylə
Beyinim düşüncələriylə
və duyğularım sevişməylə aldadır özünü
Qaranlıqdır, kibrit çəkirəm
ürəyimin sonuncu bucağında
budaqlarını kəsəcəklər
gövdəni sürgünə yollayacaqlar
və bəlki də bir səhər
xəyalını asacaqlar gözlərimdən
Qaranlıqdır, kibrit çəkirəm
Boşluq bütövlükdə ürəyimə dolur
çəkdiyim kibritləri birər- birər
qolum üstə söndürürəm
Qaranlıqdır ancaq
gələcəyi lap aydın görürəm!
August 02, 2004 15:10
------------------
Gözlərim damarlarımdan qanımı somurur
Səni yaşadanmıram şeirlərimdə
və bu yeni açılmış dəftərim
yazılmamış qıçım üstə uyur
Gözlərim damarlarımdan qanımı somurur
və ürəyim hövüşnəli
gələcəyin qapılarına sarılır
kim boylanacaq ruhumun pəncərəsindən,
duyğumun duvarından?
və yazın ortasında
kim yaxacaq sonsuz gülüşü dodaqlarıma?
Gözlərim damarlarımdan qanımı somurur
Qıyma budaqlarım quruya.
September 15, 2004
------------------
Dunyanın quralını tapsaydım
Aldanmazdım tanrının şirin yalanlarına
və bir ömür baxışlarının cırğını çəkməzidim
gözlərimi bağlayardım gülüşünə,
pisliklərə dirənməzidim
Dunyanın quralını tapsaydım
Cəhənnəm istisini ürəyimdə duya- duya
sərin qucağından heç çəkilməzdim
Heç də diksinməzdim bir gecə
cisminin duvarından aşıb
ruhunu çalmadan
Dunyanın quralını tapsaydım
Dırnaqlarım daha ətimə batmazdı
ən dəyərli varlığımı avucumda sıxmaqdan
Çim çakməzdim
tüstü qoxulu körpələri bağrıma basmaqdan
Ah…
Bir bu dunyanın quralını tapsaydım bulmacalarda!
September 27, 2004
------------------
Məni gözlərinə doldur
Kipriklərinin ardında daldalanmaq istəyirəm
Daha çox istəkli olursam sənə
qaytar məni bir gün ürəyinə doldur
Aman…
Bu gecə ruhum eşinir bədənimdə
Bir dönədə gözlərimi açsam səhər sənsizliyə,
calanacağam sərin havaya,
itəcəyəm bəlki nəfəslər içində
Nə olar?!
Tab məni o səhər “ sevgİlİm ”
isti- isti ciyərlərinə doldur
December 06, 2004
------------------
Yenə gözlərini itirmişəm yollarda
Öpüşlərinə tələsirəm düşlərimdə
və qucağının sıcaqlığını arayıram
bir bə uyxularımda
Ürəyim səni özləyir
və əllərim uçurtmadığım kəpənəkləri oxşayır
Ah…
Necə gözlərimə uyxu gələcək bu gecə sənsiz
“ ah” larımı boğula- boğula udqunuram
Dodaqlarım buz bağlayıb!
Bura sənsiz soyuq…
Soyuq…
Soyuq…
…
February 07, 2005
------------------
Gecə tez çökmüş odaya büyün
heç bir ışıq yox
həlbət sən gedibsən
Bir vida çağı kimi bura susqun, həzin
içimdə ölüşgəyən bir fıdan
toprağıma qarışmaq istəyir
dirildə bilsəyidim onu!
Qayıtmağının umuduna
yazıram bu sona çatmayan şeiri
səni çağırır dodaqlarım
uzaqlardan səs ver mənə
dağlar hələ də bizim yardımcımız
çıxıb gəlmək istəsən
əriyəcəklər qıssa bir anda
lötgəni dağlar dənizini sal
qollarım açıq, seni bəkləcəyəm qaranlığın bağrında
yalqızlığımda qayıtmağının umuduna
yazıram bu sona çatmayan şeiri
Gecə tez çökmüş odaya büyün
heç bir ışıq yox
həlbət sən gedibsən…
March 24, 2005
------------------
Gözlərimə baxma!
min illik itiraz odu qalanıb içində
yaxınlaşarsan közləri damğalayar gözlərini
əllərimə baxma!
nisgillər qamçısı var avucumda
alarsan əllərimi əllərinə
ölmüş arzuların ipiylə qamçılanarsan
barmaqlarıma baxma!
Saya gəlməyən qədər
qəbir qazmışam adamlara
gömərmişəm gövdələrini
dərin- dərin qaranlıqlarda
dodaqlarıma baxma!
aslan ürəyi yemişəm gəncliyimdə
bunların hamısını buraxaraq ürəyimə bax!
ürəyimə bax!
mən bir qadınam!
March 29,2005
------------------
Burada birisini qadınlıq cürmünə qurşuna bağlayırlar
Anadan olduğuna peşmanlamayıb gözləri
Ürəyindəki sərtlik əllərinə və gövdəsinə dayaq durmuş
Kimsəyə yalvarmayıb bu hırsız
Qara tanrılardan qalan yasaları
Ləçəyinə düyünləyib bir zaman
Və indi
Günahsız ürəyinə taxıllar
Qadınlıq cürmünü
Baxışlarla toxunullar namusuna hər an
Qurd dağıdıb şərəfi bu ölkədə artıq
" İnsan" tapasan öp əllərini sevgilim!
April 19,2005
------------------
Mənim bu dörd bucaqlı dünyamda
yaratmağa nə qalıbkı?!
yaranışın ən acıları
düzülüblər ard-arda kölgəmdə
mən olmasam harada ağır yüklərini yerə qoyacaqlar
ah…
bir nağıl yazsam
bir qoşma qoşsam
bir şeir desəm
acıları boşaldaram sözcüklərə
rühümün titrək damarları dincələr bir an
Nə umursan əllərimdən ürək?!
mənim bu dörd bucaqlı dunyamda
günlər illərcə uzanıb
Yeddi il çəkəcək yaşamımın şeirin yaradam.
May 24, 2005
------------------
Məni dağlar ətəyində quylayın
Bəlki bir səhər gözüm üstə ayaq qoya sevgilim
Anılarıma can bağışlaya bir kez daha!
Məni dağlar ətəyində quylayın
Yol yorğunu olanda
Oba qura bağrımda
Ot qalaya könlümdə
Gecə çökəndə gözlərin baş qoya çiyinimə,
Bir gecəlik qoynumda uyuya.
Bu son arzum
Məni dağlar ətəyində quylayın!
July 16, 2005
------------------
Bu gecə dağları çiyinimə alacağam
Gücüm yetsə dərdlərini də
yapraq-yapraq solub toprağa dalacağam
Günəşi gözləmək olarmı sənsiz?
Sən yoxsan ki, bu şəhərdə
qayıtmağın bir ömür çəkəcək
Gecəni gündüzə,
gündüzü gecəyə,
zamanı zamana düyünləmək olarmı sənsiz?
August 12, 2005
------------------
“Sən yoxsan bu şəhərdə!”
şeirlimin başlanışı
“Sən yoxsan bu şəhərdə!”
şeirlimin qurtarışı
“Sən yoxsan bu şəhərdə!”
yaşamımın…
başlanışı
geçmişi
gələcəyi
və qurtarışı!
September 16, 2005
Labels: پريناز محمدي
1
Duyğularım körpə kəpənək,
Qanad çalır
Həyatımın xəzan vurmuş bağçasında
Payızım küləyində
Al- əlvanlı qanadları
Naxış salır
Qızarılmış yarpaqların üzərində.
Qanadsız duyğular
Körpə kəpənək
Basdırır xəzana
Amansız külək.
2
Anlarla döyüşüb
ona yenilib
yıxılıb
bir daha durmaqdır
yaşamaq!
zülmə
zəlalətə kələfcələnmədən
özgür yaşamaqdır
yaşamaq!
and- a ölməkdir yaşamaq!
3
Ürəyimizi torpağımıza gömürdük
Cəsarəti düşüncəmizdə yaşadırdıq
Və ölümü
Nəfəs kimi içimizə çəkirdik
Acılıq süfrəmizin yeməyi olmuşdu
Ahımızsa vulkan püskürdürdü susan dağlarımıza
Və xaça çəkilmiş dilimiz
Fəlakəti haqsızlğı illər boyu tüpürəmədi
Udamadı
Bir ağız dolusu yaşadı
Və susdu!
4
Hanı!
Hanı!
Hanı uçacaqdıq
Ucalacaqdıq
Sevda qanadıyla.
Qanadın yoxdursa
Qanadlanıb
səninlə bilə
uçacayıq demişdin də
hala...
hala sınmış qanadım dikəlirdə
bax
sən yoxsan
qanadım da qalxmır.
Sevgilim söylədə
Bir gün göylərdə quşlanarkən
Məni sürünməkdə görsən
Utanacaqmısın?!
5
Gözlərimdən çəkildikcə
Həsrətin ürəyimə damırdı damcı- damcı
Və ölüm çalqısını calırdı dizlərimə.
Gedəndə çantanda götürdün sevdalı ruhumu
Və məndə qalan
Yol boyu uzanan kölgəm
Yeyilirdi dilim dilim.
Və bir tək qalacaq
Qurumuş ağaca bənzəyəndir
Şıdırqı yağış altında
Boynu bükük görünürdü.
Bu mən idim
Heç yerdə yonulmayan
Sevgi abidəsi
6
ətləri ətimdən idi onların
qanlarımız tutmurdu.
gözləri düyünlənmiş kipriklərdən baxırdı
halalları da harama yoğrulmuşdu.
yollarımız bir idi sanki
ama ayaqları
ayaqlarım kimi qabarlı deyildi heç.
əl - ələ verdik biz
tüm ulduzları evlərinə dərmək idi amacımız
və bir gecə qonaqlığında
dost gülüşlülərinə pay verəcəkmişdilər.
7
Yaz yağışlarında səpildin şəhərimizə
Gözlərim səni həsrət bağırdı hər kəsə
O yağışlı gün ortada
Qorxurdum
Tapılanda yox olacaqdın
Bəlkə
Yuxularımdakılar kimi.
8
illərcə yaşadığım şəhər
indi qurbət gəlir mənə
o da unutdu Eynalısındakı yediyimiz duz – çörəyi
gözünə dursun demirəm
təki
daracıq küçələrindəki itmiş uşaqlığımı
bir də dağlarında içdiyim andı
tapa bilsəm
əl üzüb köçərəm diyar – diyar
özgənin Təbrizinə.
9
Sözüm dilimdə qurudulandan bəri
Canımı avucuma yığıb
Özümü ürəyimin fırtınasına vurdum.
Önümdə duran uzun yol
Ölüm qalxanlıydı
Up – uca dağlar boyu uzanmışdı
Və arxamca səpilən anamın göz yaşlarıydı
Məzarımın ətirli suyuna dönüşdü.
10
Gözlərinə baxacaqlar
Ürəyini yoxlayacaqlar
Cebinə bilə əl atacaqlar
Kimliyin ürəklərindən deyilsə...
□□□
Ağzın qanlıdırsa tüpürmə canım
Burada torpağında gözü var
Alnın fəlakətin aynasıdır
Gülüşlərin gizlətməyəcək onları kəsin
Sus ancaq sus
Burada yalan yol tutub gedir.
11
Gəncliyim saçlarıma bənzəyir nədən
Zamanla boyasın uduzur
Ömür saniyələr qovrasında yonulur
Sən varlığım!
Zamanla nə olacaqsan?!
12
Oy əsən yel!
külümü savuracaqsan
barı
ölkəmə doğru əs
bir gəldiyimə varayım.
qoy sağ əlim ötükənə pay olsun
sol əlimsə siberiyamı tutsun
Araz laylamı sızlasın beşiyində
özləmli baxışlarıma.
qoy torpağım olsun məzarım
kimliyimsə baş daşım
bu anılmayan çağda
oy əsən yel...
Labels: رقیه صفری
ائلناز اسلاموند
قارداشیم :
ووقار داشيمين کؤينه ييني اوتوله مه يه . . .
ايندي ايسه گئجه دير
بير گوندو سنسيزليک اؤيره نجيسي يه م
باخ !
اوخولاريمي ياخشي بيتيرديم
بوتون نوتالاريم ايييرمي اولدو
آمما بيل ،
تانرينين بيرلييي کيمي
ايكي اولا بيلمه يير سنسيز گونوم ده
ايسته رسه ن صاباح گل ،
دمله نميش چاييم حاضيردي .
سحر :
سحر يوخلوغونا سالام وئره نده
کوچه ميز يوخودان اويانماميشدي
و پنجره ميز ،
هله گلمه ديييني اينانماميشدي
دمله نميش چاييمي کوچه يه سپديم
ديکسيندي کوچه !
اوزوم اوره ييمه توختاقليق وئريب
آستاجا اه ييليب اوزومدن اؤپدوم
سئويندي گوزلريم ،
تيتره دي ديزلريم ،
پنجره دولويدو بارماق ايزي ايله
آنامين قورخوسوندان سيلديم اونلاري
و بوتون ايزلريني ياشاييشيمدان
هامي اويانينجا سني اونوتدوم
سوفره باشيندا ،
آتامين زورويلا تيکه مي اوتدوم
بوغازيمدا قالميشدي بوتون شئعرلريم
قولاغيمدا سسله نيردي سئومه ديييم آداملارين سسي
گؤره ن سنسيزلييي هاردا ن باشلاييم
بيليره م سندن سونرا ،
ساچلاريمي داراماغا اليم قيزماياجاق
Elnaz İslamvənd
1
Səhər açılır
payız qoxusu gəlir yorğanımdan
mən
gözlərimdə çiy sevgini bişirməyə
və ürəyimdən sənsizliyi süpürməyə tələsmirəm heç
bilirdim bir səhər
anamdan öyrəndiyim oxşamalar dilimdə gəzəcək
və sevdiyin qızın adı ürəyimi üzəcək
yasaqlğımı qoltuqarımda gəzdirirdim
sən deyəndə yasqlanam
və bir qızın
on santimetrəlik başmaqlarının altında ayaqlanam
bilirdim bir səhər
xəzəllənmış yapraqlar
dodaqlarımın saralmasını luğaza qoyacaqlar
bilirdim bir gecə
qızların yalqızlığı bir ponza ağırlaşacaq
ürəyimcə ağırlaşacaq ürəyimcə!
və nə yüngül ağızladan qopacaq
sevdiyin qızın adı...
Burax burax
qoy payızın gözləri aydın olsun!
Nə olar
mən anaların oğullarına arzı doğan qızlardan
artıq deyiləm ki...
Bir səhər
ögəy baxışlara göz açan qızlardan
bir səhər
ürəklərindən istəklərini süpürən qızlardan
mən onlardan artıq deyiləm ki...
burax
qoy payızın gözləri aydın olsun!
2
Qaranlıqda qonuşuruq biz
qorxulu yaşayırıq səssiz-səmirisiz
sən bəzəyimi görmürsən!
Al yanaqlarımı -sürməsiz gözlərimi
üç gündən sonra saçlaım daranıbdır
onları hörmürsən
bilirəm bir gün
saçlarımın nisgilinə geləcəyəm
və dar ağaclarına çəkilən yorğunluğun
giciyindən öləcəyəm
Ey...
doyunca kipriklərini saymadığım gözəl!
izin ver səsləyim ışığı
görünsünü bəzəyim
sürməsiz gözlərimə yazığın gəlsin
qaranlığın saçlarından dara çəkilmə
saçlarım anasızdır
nisgilini çəkən olmaz
Ey...
doyunca kipriklərini saymadığım gözəl!
3
Yanvarın onbiri
və sənsizliyimin neçəsidir bilmirəm
pozulsun zamanın yuxsu
bir damla bağırtını qıymadı gözlərimizə
uyanmadı
və təqvimlərdə alışan yapraqlar kimi üzülmədi
ürəyi yanmadı
udquna bilmədik son şeirlərimizi
və barmaqlarımızda gəzdi öpülmək qorxusu
pozulsun zamanın yuxusu
dün gecə utanmadı
görüşlərimizin sayısını sahildən sordu
sonra qaqqıldadı dəniz qoxulu ayrılığımıza
yorğun gülüşlərimizdən heç utanmadı
oktiyabrın birindən yanvarın onbirinə qədər
təqvimlərdə sürünən ayaq izlərimizdən
utanmadı bizdən –utanmadı bizdən
qoymadı udqunaq son şeirlərimizi
və barmaqlarımızda gəzdi öpülmək qorxusu
pozulsun zamanın yuxusu.
4
Aç gözlərini
hə!
Mənəm.
Bu şəhərin vəhşi maralı
vitrinlərin önündən qovulmuş bir heyvan
insandan qaçqınam
Heyvandan qaçqınam
ünsürdən qaçqınam
xatırla!
Tikanlı yollara sarılıb gəldim bir gün
sən
yaşıl yapraqlrın yasaqlığını içimə qaladın
qarşıma durdun buraxdığım dağlar kimi
nə yazıq !
Ətəyində ağlaya bilmədim doyunca
ey...
quzu baxışlım
didişdirdi bütün arzılarımı
xiyavanlar yüyürdü qanlı yanaqlarımda
daş qaladılar uşaqlar
topraq qoxulu ayaqlarıma
və sən susdun
yalnız susdun
signalların bağırtısından
bucaqlara sıxılmış
qəribsəmiş bir maralı
şəhərin qaranlığına tapşırdın
kefləndin gözlərinin mahnısından uyudun
uyudun
qurtuldu artıq!
Uyuma!
Aç gözlərini
hə!
Mənəm bu şəhərin vəhşi maralı
istərsən tüfəng ol –istərsən qurşun
mən sürünəcəyəm yorğun-yorğun.
Son körpü
Son körpü də sındı!
Hanı səndən mənə,
Bir dənizlik yol qalmışdı hələ
Hanı çayın ortasında çəkilən rəsim,
Suyun mahnısına sevinc bağışlayırdı
Eeey ...
Dəniz gülüşlüm!
Kim toxundu gülüşlərinə?!
Nədənsə illər boyu itlər,
Körpümüzün sümüklərinə yeriklədilər
Son körpümüzdə sındı!
Və
Göylərə qovzandı suyun yorğun mahnısı:
İndi ki xanlara pay olacaqdır
Qoy elə Saranı sellər aparsın
İndi ki xanlara pay olacaqdır
Qoy elə Saranı sellər aparsın...
Ey dəniz gülüşlüm
Kim yarımçıq oxudu nağılımızı?!
Labels: ائلناز اسلاموند
ملیحه عزیزپور (تبریز)
1
...
آچیلسا کؤنلومون
کور دویونلری
بیر کؤینک توخویاجام
وطن اینینه...
2
...
نه جمدک یئمیشدیم
نه قان ایچمیشدیم!
...
دیشیم قانامیشدی...
3
...
بوتون یوللاری قاپادیلار.
سلامیم،
سنه چاتماسین
دئیه!
4
...
توسباغانین
ائوی چالینینجا
اؤلدو...
5
...
"قورخاق قادینلاردان نفرت ائدرم"
دئییردی.
تومان آلتیندا گیزلَنن
کیشی...
6
...
نئچه "دماوند" گرکدیر
قووزانیب زیروهنه باخماغا؟!
سئویملی
"ساوالان..." !
7
...
گؤزلرین
"خان اصلی"دیر
اورییم
"یانیق کرمی"...
8
...
گؤزون گیل گلنده بیزه
خبر وئر!
گوللره دئییم آچسین...
9
...
...اوتاندیم !
گولوشونو اؤپدوم
اوزاقدان...
10
...
خزر،
گؤزلرینه داشیناندان بری
بوتون بالیقلار
اولدوزلوغا
کؤچوبلر...
11
...
قورخما... قورخما عزیزیم!
اورکودوجو بیر شئی یوخ کی...
دیرناقلارینی چکیرلر
شهرین ...!
12
...
هر آخشام
گونش قوربان کسیلیر
گئجهنین
آیاقلارینا...
13
...
"تانری"
ماهنیلاشان زامان سنده
"سئوگی"
تانریلاشیر
منده...
14
...
فصیللرین
بوتون "گؤیگؤز" سحرلری
گؤزلرینین
آچیقلاماسیدیر
یالنیز...
15
...
قوجالدیقجا
قوجامانلاشیرسان
"تبریز" تک!
ملیحه خانیمدان (یاغمور و دمیر سئوگی) کیتابلاری یایینلانمیش و یاخین گله جکده (سو پیچیلتیسی / گؤی گؤزلو آللاه / ۱۴ قلم بزنمیش آی / آغ گئجه ) شعر و حیکایه توپلولاری ایشیق اوزو گؤره جک...
مليحه عزيزپور`ون شئعرلرینه ادبی- تنقیدی باخیش
گونتاي جاوانشیر(گنج آلپ)
مودئرنيزمين بئشييي، دوغوب و ائوريم (تکامول) ائوره لريني (مرحله لرینی) ياشاديغي، داها سونرا اؤز اوزانتيسي اولاراق بيلينه ن پوستمودئرنيزمي اورتايا قويدوغو يئر باتيدير. باتي اولوسلاري هم صنعتين چئشيدلي داللاريندا، هم ده گئرچک ياشامدا مودئرنيزاسييون سوره جيني دئنه ميشلر. صنعت ائوره ني نين داياناغي دوشدور(düş- خیال). دوشسوز صنعت اولاماز. گئرچک ياشامين دا بير اوجو اصلینده دوشلرين گيز(سیر) دولو دونيالاريندا ساخلي(مخفی). دوشلرين قاتقيسي يوخدورسا ياشانتي بلکه بير آغاجين ياشامينا بنزه ر. دئييل، آغاجين ياشامينا بنزه مه ز، چونکو آغاجلار دا دالغين، دوشلو ياراديليش. آغاجلار دا دوشلره دالارلار. بلکه بير کؤکوندن قوپاريلميش آغاجين ياشامينا بنزه ر. دوشلريندن آيري دوشموش آغاج. يا سويوندان آيريلميش و قوووشما اؤزله مي ايله اينله يه ن نئي کيمي:
" دينله یين! نئي چون حيکايت ائيله يير
آيريليقلاردان شيکايت ائيله يير
تا نئييستاندان قوپاريلديم او گون
منده آغلار اولدو اينسانلار بوتون
کيم کي اصلیندن اوزاق اولدو اوزاق
اصله وصل ايچين ائده ر داييم سوراق..." (ترجومه- گ. ج)
سونسوز دوشلرين درينليييندن يوغرولان گؤزه لليک انگين دويغولارلا ايچ ايچه گيريب اينسان بيلينجينده هاله باغلاديغيندا شئعر يازماق، داها دوغروسو وارليغا آخيش اَه ييليمي (əyilim- تمایول) اورتايا چيخار. اوسساليغين (عقلیلیيین) اورونلري ايله (ürün- محصول) دوشلرين گيز دولو ايچ ايچه گيرمه سينين موسيقي بيچيمينده يوغرولوشو اولاراق آدلانديراليم بو تينسه ل(روحی) چاليشمالار بوتونونو. اسکيلرده اينسان تينينده کي اولوشوملارين بيچيمسه ل ايفاده سي سؤز کونوسو ايدي. اؤرنه یين هئجا و يا عروض وزنينده ايفاده اولونوردو. يالنيز ديش دونيانين بير اوزای (فضا) بيچيمسيزلييی، سونراسيزليغی ايچينده اولدوغو کيمي ايچ دونيانين دا بيچيمسيز سونسوزلوغو سؤز کونوسو اولسا گره ک. مودئرن شئعر ايسه بيچيمسيز بير گئرچکله شيم ايسته ر، یعنی بوتون اولانلا قوجاقلاشما کیمی بیر ایسته ییش. اينسانين ايچ دورتولري ده (dürtü- انگیزه) بونا زورلاماقدادير اصلینده. ائوريم بير دوغرولوقدور. ائوريم اولماسايدي اينسان بئزه ردي، کندينه قييار، اينتيحار ائده ردي. ائوريم، سونسوزلوغون زامانسالليق ايچه ريسينده گئرچکله شه ن گؤرونتولريدير. بيچيمسيزلييين بيچيمله نمه سوره جيدير ائوريم. يالنيز بيچيمسيزليک بيچيمه سيغماديغي اوچون ائوريم سوروب گئده ر. گؤزلرينله دينله ر، قولاقلارينلا گؤره رسه ن. ايشته باتيدا اورتايا چيخان بو گره کسينيمين (ضرورتین) زامانلا دوغويا آخيشيني گؤردوک. مودئرن شئعر حاقيندا بير چوخ اينسان بيلگي بيريکديردي. يالنيز بو مودئرنيزمين بيلگي اولاراق دئييل، صنعت اولاراق گئرچکله شيمينه کندي ديليميزده آز تانيق اولدوق. گئرچکله شيم (رئآلیراسیون) ايسه صنعتسه ل ايفاده سيني بولمايينجا ائستئتيک (فلسفی گؤزه للیک) اولقو(olqu- فئنومَن، پدیده) دئييلدير. صنعتسه ل اولقو، قاوراييجيليق ایدراک ائدیجیلیک) اولاناقلاريني درينله شديرميش، دويومسال(حیسسی) اؤزومسه یيش(ادراک ائده ره ک منیمسه مه) يئته نه کلريني گئنيشله تميش اؤزگور تينلرين اؤزگونلوک اوغرونا چابالارينين اورونودور. سون زامانلار بو ائيله ملره (eyləm- فعالیت) صنعت داليندا(شاخه سینده) تانيق اولماقداييق. ايشته تؤره لرين، دينلرين قوشاتماسيندا (محاصیره سینده) بولونان بو گره کسينيمين بيچيمسيز ديشا ووروشو بير سوروندور (sorun- پروبلئم). يالنيز بو سورونو آشان بير اؤزگور قادين تيني وار: مليحه عزيزپور.
وار اولانين آرخاسيندا، ايچينده اولان باشقا بير "اولوش-وجود"و دا گؤرمک، يا دا گؤرونتونون قابيغيني سويوب، سؤکوب "ساخلي-مخفی"ني گؤرمک و گؤسته رمک بلکه بير شرقي، بير رقصله مومکون اولا بيله ر. بيچيمسيزليک ايشته بو. مودئرن شئعر بيچيمسه لله شميشلييي، گؤرونتولويو سئومه ز. چونکو بيچيم آشينا (aşınmaq- ییرتلماق) بيلير، آنجاق ايچه ريک کؤک سالار، سوره ر گئده ر. اؤلوملو اولانلار بيچيمسه لدير. اولوملو اولانلار سونسوزدور. قيسقانجليق اؤلوملودور، گؤزه لليک اولوملو. بو اوزدن ده اولوملو اولان اؤلوملو اولاني "دئييللر- اینکار ائده ر."
ائي...مني قيسقانان قادينلار!
او قدر گؤزلدير کي گؤزلرينيز
گونش گوزگوسودور سانکي
گؤزلرينيزي گؤردوکجه
گؤزه لله شيره م
گونبَگون
" دئييلله مه" ائوريم ياساسي. دار ايچ ائوره نين اؤز ياپيسي (یاپی- ساختار) اوزه رينده گئنيشله مه سيدير. "...گؤزه لله شيرم گونبگون" ايسه بو ائوريم ائوره لريدیر. يالنيز بو ائوره لرده "دئييلله نه ن- اینکار ائدیله ن" انگللردير. قيسقانجليغي قادينلارين ياناغيندان سيل و اوردا اؤزونو بول.
ان گؤزل وارليق بئله قوللانيشدان يوخسون بوراخيلارسا کؤتولويه، سئویمسیزلییه سؤوق ائده ر. اينسان ايسه يوکسک بير ياراتيليش اولاراق، ايچينه و ديشينا اوزانان يوللار تيکانديغيندا داها تئز اؤزونه ضرر وئره ر. چونکو اينسان کايينات کيمي يالنيز بير دوغرولتودا دئوينيمده (دئوینیم- حرکَت) دئييلدير. اينسانين ايچينده کي دئوينيمه سبب اولان گوج انگلله ندييي زامان او سونراسيزليق ايچه ره ن(ائحتیوا ائده ن) اولاناق (امکان) کؤتولويه اه یيليمله نه ر(مئييلله نه ر). کؤتو دويغولار قوللانيشسيزليغين اورونلريدیر. قوللانيش ايسه گؤزه لليکلري داها دا ائستئتيزه ائده ر. اينسان ان ده يه رلي وارليقدير. بو ده يه رلي وارليق تانرييا عاييد اولمور. تانري ايله ائشيت اولاراق ائوره ني بؤلوشور. آنجاق ان سونوندا بوتون ائوره ني تانرييا بوراخيب و "سن"ی سئچير. "سن" چوخ اؤنه ملي. چونکو "سن"ده "من" ده وار، ائوره ن ده وار، تانري دا.
دونه ن، تانرييلا بؤلوشوردوک وارليغي.
يئري، او گؤتوردو
گؤيو ايسه من.
سن، اورتادا گؤرونونجه
گؤيو باغيشلاييب
سني گؤتوردوم..
"سن"، "من"ين وارليق نده ني. "من" منليييني بوتونو ايله اؤز ايچينده بارينديرماز، باریندیرابیلمه ز. "من"ين اوزانتيسي "سن"ده دير. "من"ی توپارلايان، توپلايان دا "سن" اولور. "سن"سيز "اؤز"ه دؤنوش اولاناقسيزدير:
"سندن دؤنوره م
اؤزومه وارا بيلمه ميشه م هله...
مني توپلا ايچيمه! "
تينسه ل ياشامين داياناقلاري وار. يالنيز بو داياناقلار سويوتدور(soyut- مجرد)، سوموت(مشخص) دئييلدير. دوشونجه نين آنلادا بيلمه يه جه يي داياناقلار. بو داياناقلار ايتيريلدييي زامان ايچيميزده و ديشيميزدا بير شئيلرين دئوريلديييني گؤروروک، دويوروق. سارسيليش بيزي بوشلوغا سوروکله ر. وارليق ايچيميزدن، ديشيميزدان ايتيريلميش اولور. بو سارسيليش هئچلييي ايفشا ائده ر. سارسيليشين ايفشا ائتدييي بوشلوغا سوروکله نيش بير سوره ج اولاراق گئرچئکله شه ر، آنجاق بو سوره ج حيسس ائديلمه ز. يالنيز بير آنین ايچينده تينين(روحون) داياناقلارينين اوچورولدوغونو دوياريق. درين بير ايچ سيخينتي ايچه ريسينده ايچيميزين و ديشيميزين بوشلوق قاتيندان، بوشلوق طرفیندن ايشغال ائديلدييينه تانيق اولوروق. اؤزوموزو ساووناجاق بوتون داياناقلار دا بو اورتامدا اوچورولموش اولور. سارسيليشين ايچينده قيوريليب دوران، ايته ن وارليغيميز. اينسانين اؤز ايچينده بورخولماسي، ييخيلماسي تينين داياناقلارينين اوچورولماسي ايله گئرچکله شیر. تين(روح) اؤز داياناقلاريني يئنيدن اؤزو اونارار(onarmaq- تعمیر ائتمک). ايچيميزده اولوب بيته نلره موداخيله ائده بیلمه ریک. اؤز-اؤزوموزون نئجه باتيشينا، ايچيميزين يانماسينا سئييرجي اولاريق. ايچيميزده کي اوناريم (تعمیر) اولايي دا کنديليييندن گئرچکله شه ر. بيز سارسيليشين ياراتديغي بوشلوقدان گئري دؤنوروک. "ايتگين من" گئري دؤنور. هئچليکدن وارليغا دوغرو بير آخيشا ياواش ياواش تانيق اولوروق. هئچليکدن وارليغا آخيش گؤرونسه ده، هئچلييه اوغراييش، هئچلیيه یووارلانیش گؤرونمه ز بير سورعتله اولور. "دونيا منه دار گلير" دئديييميزده بوشلوق بيزي سارميش، سارسيلميشيق دئمکدير.
" بوتؤولوکله شاشيرميشام بوشلوغوما
يئنه سن، دليرته ن بير دويغو کيمي
دول- بوشالا باشلاييبسان اوره ييمده
.... ان آنلامسيز کابوسلارا يئييليره م
و هئپ ساييقلاييرام:
" هارداسان آي ايتگين منيم
سني هانسي اوغرو چالدي منليييمدن
-مني هانسي...؟! "
*****
مليحه عزيزپور`ون ياراديجيليغيندا اؤنه ملي يئر توتان قونو هم ده اونون تورکجه ني يئته ئرينجه اؤزومسه مه سيدير. نه قده ر ديل او قده ر ده دوشونجه، او قده ر دويغو، او قده ر دوش(خيال). ديل يالنيزجا ياراديلميش ياپيتين (اثرین) نيته ليييني (کئیفییتینی) سرگيله مه ز، هم ده يارادانين کيشيلييي ايله ايلگيلي ايپ اوجلاري وئره ر. چونکو ديل اؤيره نيله ن بير يؤنته م دئييلدير، ياشانيلان بير يؤنته مدير(سيستئمدير). اينسانلاري ديلينه گؤره، ديلينين بيچمينه گؤره ده يه رله نديرمک مومکون. يازينسال(ادبی) ياپيتين ائستئتيک اؤزه لليييني، گؤزه لليييني ساغلايان ديلدير. مليحه عزيزپور`ون يازينسال ياپيتيندا ديلين گؤرونه ن سورونسالليغي (گراماتولوژيک پروبلئم) سؤز قونوسو دئييلدير. هم ده گؤرونمه يه ن سورونسالليق(پروبلئملیک)، يعني دويغو، دوش، دوشوجه انگينلييي تورکجه نين گئنيش اولاناقلارينا داياناراق گئرچکله شمه چاباسي ايچينده دير. آديني اونوتدوغوم بير باتي يازاريندان بير سؤيله م (ایفاده) ياديما دوشور: "ياپيتلاريمدا قوللانديغيم بعضي سؤزجوکلرين آنلاميني بيلميره م، اونلارلا ايليشکي قورا بيلميره م" دئيير. آنلاشيلان بو کي، اينسان دوشو، دوشونجه سي ديلين سينيرلاريني زورلايا بيلير. مارتين هايدگئر "آلمان ديلي فيکيرلريمي ايفاده ائتمکده زورلانیر، بير شئيلر اکسيکدير"— دئيير، سونرا دا يئني سؤزلر اوره تير. بو سؤزلر داها سونرا هايدگئر فلسفه سي نين شيفره لرينه دؤنوشدو. دوش، دويغو ديلين سينيرلاريني زورلاديغيندا ديل ده اؤزونو دوغماق، دوغورماق زوروندا قالار. ديلين سينيرلاري گئنيشله ر. ديلده کي بيچم يازارين ايچ گؤزله ملرينه(مشاهیده لرینه) دايانماقدادیر. ايچ گؤزله م بيرئيه (فرده) اؤزه ل بير اولقو و اولوشومدور. ديلي بيرئيسل آنلامدا آلقيلاما(ایدراک ائتمه)، اؤزومسه مه ده بوردان قايناقلانماقدادیر. وار اولانين ياراتيجي بيرئيين تينسه ل(روحی) ياپيسينا، قورولوشونا گؤره اؤزومسه نيش اولاراق آدلانديراليم بونو. چونکو ديل هم ده ياراديجي اوچون ائستئتيک بير نسنه دير(مادده دیر). ديلله يالنيز ديش دونياني آلقيلاماريق، هم ده ايچ دونيانين سينيرلاريني بللی ائدیریک. ديليميزده بير دئييم وار: "بو سؤز منه بته ر يئر ائله دي" . چوخ دوغرو بير دئييم. سؤزلر اؤنجه سؤيله يه نين ايچ دونياسيندا اؤزونه يئر ائده ر، داها سونرا دا دينله يه نين ايچ دونياسيندا يئرله شر. سؤز، سؤيله يه نين هاراسيندان قوپارسا دينله يه نين اوراسينا گئده ر. يالنيز بو "هارا" سؤزو چوخ اؤنه ملي. "هارا" بير مکاندیر، بير ايچ مکان. هر کسده عئيني مکانلار اولماز. آنلاشيلمازليق دا بوردان باشلار. درين بير ايچ مکاندان گيزلي شکيلده قوپان بير سؤز عئيني مکاني تاپابيلمه زسه، يئرله شه ده بيلمه ز. چاغداش شئعر تورونون (tür- نؤوع) اسرارانگيزليييني گئنيش شکيلده منيمسه ميش مليحه عزيزپور`ون یارادیجیلیغیندا اؤنه ملي اولان اونون اؤزونه اؤزگو(خاص) صنعتسه ل ياشامي و بو ياشامين يازينسال آنلاتیسیدیر.
2005- فینلاندییا
Labels: مليحه عزيزپور
خزر خانيم
Bilirəm Gəlmək İstəyirsən
Bilirəm
Gəlmək istəyirsən
Ruhun rahat deyil
Qanın hələ yerdə axır..
Səni istəyir qurşunlar
Gəl parçalayaq gögsünü,deyir.
Axsın yerdə geyrətinin qanı.
Bilirəm
Gəlmək istəyirsən
Sor !
Niyə axdı qanım?
Niyə getdi canım?
Niyə oturubsan ey vətən?
Qalx ayağa
Oturmaq sənə yaraşmaz,
…………………………………de!
Qanım hələ yerdə qalıb
Bağır bağır, bağırır məni
Qanım yerdə qalmayacaq
Hayqır
Ey şəhid..
Bilirəm
Gəlmək istəyirsən
Zoruna gedir bu zülüm
Qeyrətin ruhunda sığmır
Ağlamaq istəyirsən
Ağla !
Vətənimin halına ağla !
Durma !
Gəl !
Səni gözləyir ANAN !
Vətən,
Qurşunlara qurban verəcək
........................................... səni .
Ruhun saracaq toprağı
Kimsə sənə toxuna bilməyəcək.
Ruhunu kimsə qurşunlayamayacaq
Sar bütün vətəni
Səni heç kim tutabilməz
Qurşunlar gögsünü yarabilməz.
Qanın yerdə axmayacaq..
Vətəni qurtar !
Vətən sənsiz qalmayacaq
Topraq səni öpəcək
Topraq sensiz qalmayacaq..
Xəzər 08/09/2006
Bu Şəhər
Bu şəhərin duvarları
Tüpürəcək dünyanın utanmaz üzünə
Ox olub batacaq, dünyanın kor gözlərinə
Bu şəhər qan qusacaq
Atdım-atdım, toprağında
Qara büyülərin izi var!
Damla damla suyu
Həsrət qoxur
Bu şəhərdə 35 milyon rişter deprəm olacaq !!!
Sızıldayır binaların daşları, kərpiçləri
Sankı kötü ruhlar sarıb hər yeri
Birər-birər alızlanmış duvarlar, beyinlər,
Şəhərimdə var olan bütün hücrələr,
Artıq, məni kimsə öldürə bilməz
Artıq, bu uçuşa həsrət qollarımı
Kimsə tutabilməz
Öfkə, püskürəcək gözlərim
Əllərim, öldürməyə bilənir.
Qəlbimdəki acılar
Qılınclaşır bu şəhərdə.
Yooox! Hələ bu şəhəri qoruyacaq canlar var
Öksüz dəyil bu şəhər
Evrən alqışlayacaq öfkəmizi
Qopuzlar geri dönəcək əsirlikdən,
Və şəhərimin duvarlarında
Özlük gülləri bitəcək.
Yetər ki əlini mənə ver...
Yetər ki özləşdir ruhunu...
Yetər ki özün ol, özün.......
Xəzər , Bazartesi, Mayıs 22, 2005 12:44
Labels: خزر خانيم
Aşıq Pəriآشيق پري
Gəraylıگرايلي
Aşıq Mirzəcan'ın ölümünəآشيق ميرزهجانين اٶولومونه
Qoşmalarقوشمالار
Məhsəti Gəncəviمهسه تي گنجه وي
Rubailərروباعيلر
Natəvan Xurşidbanuخورشيدبانو ناتوان
Qəzəllərغزللر
Labels: آشيق پري, خورشيدبانو ناتوان, مهسه تي گنجه وي
معصومه شقاقي
بو سون چيرپينيشيم
بو سون يالواريشيم
بو سون آغلاييشيم
آسيلسان دا اؤلمه
ياشاميم سنين دوداقلاريندان
سو ايچير
Labels: معصومه شقاقي
سحر خانيم
ايرماق
آخما ايرماق٬ من ده سنه يولداشـام
گؤتور مني٬ ائله بيل كي بير داشام
سن داغلارين آغير يوكون چكه رسه ن
بولاقلارين سرين سويون ايچه رسه ن
داش دئييله م٬ يارپاق قده ر يونگوله م
يولون اوسته دوشه ن توزلو بير گوله م
بير دامجييام بولودلاردان ائنميشه م
بير کؤلگه يه م كناريما سينميشه م
آخما ايرماق٬ دايان سنه سؤيله ييم
بودور منيم ايلتيماسيم، ديله ييم
باغلييام من سنين دوغما ائلينه
وئرمه مني آمان دوشمان الينه
قانادينا آليب گزدير هر ياني
گؤتور مني! قانادلارين قورباني
اوردا قيزيل گوللر٬ بوردا قيزيل قان
گون باتميشدير بوردا٬ اوردا آچير دان
يوخسا بوراخ دالغالارا٬ اوزاقلاش
دورما بير آن! كئچ باشيمدان داغلار آش
يا دا مني خزرلره سوروكله
آخيب گئديم باشقا اوزاق کؤيلره
غــزل
سحر خانيم
گل عئشقه اوياق، قـوي بيـزه ديوانـه دئسينلـر
ظولمـت ديلـه يه نلــر، گونــه بيگانــه دئسينلــر
آچ قوللاريني٬ آل منـي نيسگيــل بوداغينــدان
قوي قوينووا، قوي قوينون ايچين لانه دئسينلر
ال سال ساچيمــا، دويغــو دواميلــه تومـــارلا
ايلقــار يـوواسـي جمــع-ى پريشانـه دئسينـلــر
كئفله ن گؤزومون عئشقه اوزالميش باخيشينـدان
قوي گؤزلريمــه خلــقآرا مئيخانــه دئسينلـر
ديلدن ديله سال گيزلي باخيشلارداكي شووقو
ائلدن ائله قوي سيرريمي دستانـه دئسينلــر
سيغمـاز ديله ييــن يئلكنـي يئللرده، قانـاد چــال
قوي دوشدو باشي عئشقده طـوفانـه دئسينلـر
دالـمـاقـدادي دالـغـالاري باغـريمـا٬ گَـل قوي
چكـدي سحـر´ي عئشق الـي بيـر يانـه دئسينلـر
-------------------------
يارديم اول ديزلريمه٬ يار كوچه سيندن گئچيره م
يوخلوق آيينه سي يه م٬ وار كوچه سيندن گئچيره م
مني ديلله نديره ن عئشقينده اودور دينديره ن او
من سوكوت ماهنيسي يام٬ تار كوچه سيندن گئچيره م
سحر´ه م هر گئجه بير تازه گونش دسته له ييب
آليرام اووجوما ايثار كوچه سيندن گئچيره م
Labels: سحر خانيم
نازلي خاكپور
گئجه دير ، باخ گئجه دير
آراز`ين باغري دونوب
بوروموش قار شهه رين هر بوجاغين
اولدوزون قارقاسي ، قارقا اؤلومون -
ماهنيسيني ،
آراز`ين قان نفسينده بورولان دالغالارا -
اوخشاما سؤيلور
قارا بير كؤرپه باليق سويوقون شاختاسي ، -
چيينينده سويون تركينه جومدو
آراز`ين شيلتاغي هؤندور
ائله بيل گؤزلري يولدا
قارا جومماق سسي يان يؤوره ده قالخير
آياغي قاردا جومور بير ايگيدين
گلير اؤلسون
نئجه دير.
گئجه دير باخ گئجه دير ،
بير بورولغان آراز´ين باغريني بورخور
صمد´ين رددي قار اوسته
رددي ايچره قارا بير كؤرپه باليق شاختا -
سويوقدا بوغولور
صمد اؤلدو آراز ايچره
كؤرپه بير قان دوغولور .
Labels: نازلي خاكپور
رقيه امامي-آشقين
وطن سئوگيسي
ايسته، سنه وئريله جك، سئوينج
آختار، تاپاجاقسان، يارديم ائده ن
دانيش، دينله يه ن اولاجاق سسينه
آل گيله ن، وئرهن اولاجاق، سئوگيسين
سئو، آنلاياجاقلار دويغولاريني
باغير، سس وئره ن اولار سسيوه
ال اوزاد، توتان اولار اللريوي
قاچ، يارديم ائده جك آياقلارين
بير آز صبر ائيله، آچيلاجاق ديلين
باغيراجاقسان داغلاردا:
كي، سئويره م وطني، بونو بيلين.
رقيه امامي آشقين
Labels: رقيه امامي-آشقين
سئودا خانيم
تبريزلي شاعير و عاشيق "سئودا" خانيم`دان ايكى شئعر
چوخ باش آچيق آياق يالين گؤرموشه م
داراييبان قارا ساچـــين هؤرمــوشه م
كده رله نيب آغـــلاميشام، گولموشه م
خــــلق اولدون شؤهرتــه سن٫ آدا، دونيا
قانلي گؤزياشييلا آغلار قويوبسان
داغلارييـــــلا اوره كلري سويوبسان
وفان يوخدور٫ اؤز ائليندن دويوبسان
يانــــديردين اينساني سن اودا، دونيا
ازه ل آل ائيـــله ييب گولـدون اينسانـا
قــوجاغيندا گزيب سولدون سـن آنا
اوزون گولدورمه دين٫ گتيردين جانا
دوغرودان ده يمه ز سن هئچ زادا، دونيا
سئـودا چكيب آه-و زاري آغلاييـب
اوره يــينــي ائـــللرينــه باغلاييـب
هيجران اودو سينه سيني داغلايـيـب
سن دوشدون بير گونده مين مودا، دونيا
٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭
ائولادين بختييار٫ اؤزون بـــختييار
ايسته كلي ساييلدين آنادان وطن
پارلاق اولدوز كيمي گؤيه اوجالدين
جان دئميشه م ازل بينادان وطن
شرفله ياشاييب اوغلانين٫ قيزين
اوره كلرده گزير تاريخين٫ ايزين
قـــهرمان آدلانان آنا تـــبريــز´ين
قدريني نه بيلير اونودان وطن
سئودا اوره ييندن ايسته يير سني
يارالي قلبينده بسله يير سني
هركس كي ناداندير پيسله يير سني
اونا قارانليق اول منه دان، وطن!
٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭
آي حضرات! چاره قيلين درديمه
مني آتيب كنار٫ جانانيم گئتدي
قلبيمي قلبينه باغلايانماديم
جان دئييب اوره كدن يانانيم گئتدي
اسيرگه دي عئشقي٫ دؤندو ايلقاري
گؤزياشيمي اوزومده ائيله دي جاري
قالمادي ازه ل كي عئشقين آثاري
اوره كده درديمي قانانيم گئتدي
سئودايام٫ سئودالي اولدوم دونيادا
چكديييم زحمتلر گئديرلر بادا
يار منيم كؤنلومو وئريبدير يادا
ايلقار وئريب ايلقار دانانيم گئتدي
Labels: سئودا خانيم
لئيلا حيدري
«ياريم گئديب»
ياريم گئديب منه خبر وئرمه ييب
گئده ن گونوندن خبري گلمه ييب
نه گلدي اوْ گؤزه ل يارين باشينا
باشلار اوْلا قوربان اوْنون قاشينا
اوره ييمي داغلايارام من نئجه
گؤز ياشي گؤزدن اله ره م هر گئجه
من اوْخورام ساغليغينا «و ان يكاد»
غملري آللاه اوره يينده چيخاد
اوْنا دئيين منيم گونوم قارادي
گئده ن گونوندن اوره ييم يارادي
ائي منيم او روح-و روانيم جانيم
آي قادان آليم باشينا دولانيم
من بئله حالسيزليغيني گؤرمه ييم
ايينه اوجو غمليييني گؤرمه ييم
Labels: ليلا حيدري
زهرا احمدي-دنيز
«باغيشلا مني»
آيدان آري سودان دورو ، گؤزه ل آنا!
باغيشلا مني ، باغيشلا
زامان دؤنگه لرينده
يوبانديم يئنه
سن ايله گؤروشو
گله جك صاباحا ساخلاديم هله
اينجه دويغولاريمدا تله سيره م اؤپوشه
آخي من ده بير آنايام ، بير آنا
بو «من» سنسيز سئوينجي حاياتي نه تهه ر قانا؟!
بو گون بولدوم آنلاريمي جوْجوقلارا
دئديم هله يئنه ده آنام ، قالسين سونرايا
بيردن تيتره دي اوره ييم
اوشورگه ندي ديله ييم
بلكه صاباح اوْلمادي؟!
بلكه اولمادي صاباح؟!
كاش اولايدي اينديجه
گؤروشمه يه بير ماجال
Labels: زهرا احمدي-دنيز
رؤيا باقرپور-دنيز
«شام سؤنمكده دير»
ايندي كي بو شام سؤنمكده دير
نه فرقي وار كپه نك اوْلا يا اوْلمايا؟
توتقون گوزگودن
چالماق ايستيره م
گاهدان دنيزين قيراغيندا اوْخورام
گاه غزليمين ساچلاريني
قايالارا ياخيرام
رؤوياليقدان دا
داي دوْيورام
آل گؤزلرينين آتيشقاسيندان
شئعرلريمه بير «آي» ايسته ره م
يالنيز بيرجه «آي»
ايندي كي بو شام
سؤنمكده دير
نه فرقي وار ... ؟!
Labels: رويا باقرپور-دنيز
شهناز صالحي-باهار
«قوْيما سوسا الينده كي كامانچا»
قوْيما سوسا الينده كي كامانچا
كؤنوللره ياشيل سئودا دوْلونجا
اوشاقلارين آرزيلاري بوْيونجا
«عرشه قالخسين صولحون سسي نغمه سي»
چال سن اوْندا باياتيلار هاواسي
وار سسينده آنالارين لايلاسي
چيچكله نسين اوشاقلارين رؤوْياسي
«عرشه قالخسين صولحون سسي نغمه سي»
اوجالانير نغمه سينين شن سسي
دنيز كيمي دالغالانير هر سسي
چيچكله نير اوره كلرده هوسي
«عرشه قالخسين صولحون سسي نغمه سي»
كؤكله اوْنو ديزين اوسته آل ايندي
ماهنيلاري ديلدن ديله سال ايندي
آشيق قوربان، ساري گلين چال ايندي
«عرشه قالخسين صولحون سسي نغمه سي»
چال سن آشيق اوره ك غمه دوْلماسين
بو غملردن بنؤوشه لر سوْلماسين
هيجران دردي بؤيوك نيسگيل اوْلماسين
«عرشه قالخسين صولحون سسي نغمه سي»
Labels: شهناز صالحي-باهار
زهره وفايى
ياساق سئوگى
ساچلاريمى باشقادان اؤرته اؤرته
اونلار نه واخت آغاردى؟ هئچ بيلمه ديم!
سسيم آستا چاتسين ياد قولاقلارا
حاق سؤزو ده ديله گليب دينمه ديم
بوى بوخونوم گؤزه گلمه سين دئيه
كؤلگه كيمى دووارلاردا سوروندوم
آلاقارقا آدلانماق قورخوسوندان
ائلين قارا پالازينا بوروندوم
سؤز آناندان "قيزلار گولمه ز" دئديلر
گولمه ديم من ده٫ دوداغيمى يومدوم
دونيا شنليك ائديب گوله ن زاماندا
من قارالميش غملر ايچينده تومدوم
سئوينجى بيلمه ديم٫ جوشوب قاچماديم
بير اينسان تك هئچ زامان باغيرماديم
"دؤزومسوز" آد قويولماسين اوستومه
ايمداد اوچون هئچ بير كس چاغيرماديم
اوجا اوجا دؤرد دووار آراسيندا
اوخوماديم ماهنيلار٫ سسيم باتدى
اله دوشمه ز عؤمرومون گنج گونلرين
ياسالار دييرمانى دن كيمى دارتدى
آرتيق بئينى بوش دئمه سينلر منه
گيزلينده آغلاديم٫ گيزلينده گولدوم
دونيادان خبرسيز قاريشقا كيمى
ذرره جه دامجينى بير عوممان بيلديم
من دينمه ديم٫ من هئچ نه دانيشماديم
آنجاق "ياسا"لارى يازانلار يازدى
ساختاكارليقلار سبب اولدو " اينام"
طبيعتين دوزگون يولوندان آزدى
قاديندا روح واردير؟ اينانماديلار!
"بير لش كيمى اونو چنگلدن آساق!"
دئديلر٫ يازديلار٫ هم قول قويدولار:
"قادينا سئوگى ده ياساقدير٫ ياساق!"
Köçəri quş
Gələrəm demişdir köçəri bir quş
sovuşdu bu bahar yenə gəlmədi
təkrar bir görüşün sözün vermişdi
unutdu əhdini-ilqarı yenə gəlmədi
***-------***
Bəlkə də uçanda yurduna sarı
bir namərd ovçuya tuşlanıb qalıb
bəlkə də bir yaşıl güllü budağda
yorğunam deyibdir, huşlanıb qalıb
***-------***
Deyirəm bəlkə də əsir düşübdür
əlacsiz çırpınır dəmir qəfəsdə
haraylır uzaqdan elin-dostların
nə deyir görəsən o son nəfəsdə?
***-------***
Yaxşıca tanıram qara baxtımı
sındırar qanadı, bağlayar yolu
itirər izləri, əsdirər yeli
basırar gölləri, bitirər külü
***-------***
Qınayım baxtımı görəsən ey dost?
yoxsa yollarını hələ gözləyim?
yeni bir bahara ümid olarkən
bu qərib yazıya boynumu əyim?
***-------***
Zöhrə Vəfai- 2006
(( يئني بير گونش ))
خام دئييلديم اوندا كي ال ا وزاديب
گونشين اته يين يالواريب – توتدوم
ياشاتماق اوماركن اونون قاموسون
ياخيب يانديرماغين يئرلي اونوتدوم
------
اوندا كي قوشولدوم چــــاي آخارينا
مقصديم دريالــــــره چاتــماق ايدي
داش لارا چالماغين هئـچ اينانمادان
دوزوم ايله باغــــريندا آخماق ايدي
---
او گون كي ييغماغا آچديم اته ييم
كرامت ا ولد وزلارين ايسته ييرديم
« توپلاييب ياراتماق يئني بيرگونش
آرزوسيندان » باشقا حال دا دئييلديم
----
من اوزاولچوم يله حيات سوروردوم
انسان لاردا انسانليق ايـــــزله ييرديم
اوجا گورونمه ييم يار – يولداشيمدان
ايكي قات دولانيب بــــــاشيم اييرديم
-------
نه بيله يديم ياغيش دا چوخ ياغاندا
اوزحورمتين آزالديب – اسكيدرميش
داغ دوشونده بيته ن يئرسيز نرگيزي
تولكو مردارلاييب گئچي ديدرميش
-----
نه بيله يديم چوخ همت ده ياراما ز
حاق سيز وئريليرسه،منت سيز اولسا
چوره ك ده يئر اولار قدير سيز قالار
زحمت سيزتاپيلسا،خود دردسيز اولسا
------
نه بيله يديم گره ك هـــــاراي چكيديم
ايچيمده ياشاتديقيم هـــــــاراي لاري
قارانليغين قوروقچوسو گـوزوندن
گيزله ديديم اولدوزلاري – آي لاري
------
سايـــي سيز سيررلر بيليره م ايندي
افسوس ! اينام لاريم من له يارانيب
نــــــه آتماغا امكانيم نـــــــــه اوتماغا
توتاق كي كيمسه لر مني خام سانيب !
-------------------------------------
(( لكير ))
آخان گوزگو – سانكي
سو – گلدي باغا.
آمما او يوزدن ،
بولانليق چيخدي .
بللي اولاركن ، باغدا بيريسي ،
كيرلي كوينه يين – قارا اوره يين – قانلي ا للرين
سودا يوموشدو ....
« سوچونو باشدان آچان بيريسي »
تولكولر باغي !!
-----------------------------
نه یازیم ؟
محبت بیلمه ین سئوگی گورمه ین
داش اوره کلی او دلداره نه یازیم؟
بولبول سسی قولاغینا چاتمایان
گول دن آرتیق اولان خاره نه یازیم ؟
دیلی دیلیمدن دیر آمما سوز آلمیر
یالواریرام یوخومدا بئله قالمیر
آی لار ایللر اوتور قاپومو چالمیر
بو دردیمه گوره ن چاره نه یازیم ؟
یول اوزونده سئرا دوران خودک دن
آرزی اوزون اللر آمما گودک دن
حسرت یوکونه چئوریله ن اورک دن
شرح اولاراق مین بیر پاره نه یازیم ؟
منه یئتیر هر نه دردی ، کده ری
خنجر اولوب یئرتایدیم بو قده ری
بوشلایا بیله یدیم بئله هده ری
اوزگه صاندیقیندا واره نه یازیم ؟
یازیق زهره عبث یئره جان آتما
فرح سیز سئودادا عومور قوجاتما
قلم یورما اوزون ، کاغیذ قاراتما
عرضه اوخومایان یاره نه یازیم ؟
--------------------------
یاشا کونول
امتحان دان یاخشی چیخدین آ کونلوم
او ، داندی ایلقاری . سنسه دانمادین
ایناملی آتاراق آتددیم لارینی
نه پئشمانلیق نه ده دونمک آنمادین
آلاو کیمی اوجا-اوجا قامتین
تهمت دومانلارین قوغدون اوزوندن
کده رلره دونه – دونه قاتلانیب
اوزون آغ اولسون ! دونمه دین سوزوندن
یاخشی دئمیشلر سئوگی بیر آلله بیر
ائلدن کنار اولمادین ، وار اول ! وار اول !
سئوگی لری باغریندا بسله یرکن
جهد ائیله جهاندا بار اولما یار اول
یاشا کونول یاشا عشق عالمینده
بو سعادت هر کسه نصیب اولماز
عشقین بولاغیندا چیمه ن نرگیس لر
یوز پاییز گورسه ده سارالیب سولماز
هئچ فیکرینی وئرمه نفرته - کینه
عشقی یاشاتماق دیر سنین صنعتین
ائل سئوگی سین تک باشینا بسله مک
بیلیره م عزیزیم چئتین دیر چئتین!
-------------------------------------
اولاندان سونرا
داها گیزلتمه یه ائل دن نه ییم وار
دردیم دیلده دستان اولاندان سونرا ؟
دامجی یاغیش داها نه یه گره کیر
پاییز ووروب گولزار سولاندان سونرا ؟
سنده من تک هیجراندان یاناجاقسان
عشقینی گیزله دیب درد داناجاقسان
سوزلریمی او گونده آناجاقسان
کونول ائویم داش لا دولاندان سونرا
رویالاردا آختاراجاقسان منی
سووراجاقسان زای یئره خیرمنی
ثمر نه دیر سئیر ائده سن چیمنی
دستان لار بالی پر یولاندان سونرا؟
بنوشه لر تیکانلی کولا سارماز
عشق یاشا دان نیفرته – کینه وارماز
نه پئشمانلیق نه خوشدیللیک قایتارماز
شاختا ووران باغی بوراندان سونرا .
---------------------------------
کولک
آی عطیرلی سرین کولک ،هانسی داغدان اسیب گلدین
آیریلیق یارادان یولو ، منزل - منزل کسیب گلدین
سویله گوره ک او یوللاردا ، گله ن وارمی دیر بو یانا ؟
اوموت واردیر ، سویله گوره ک ، یاتمیش باختیمیز اویانا ؟
گوی ده بولوت یئرده چیمن ، چای لاردان سو آخیر آیا ؟
قیزیل تارلالارین گوزو ، یول دوشونه باخیر آیا ؟
هئچ سوروشان وار بیزلری ، بو فلک له نه چالیریق ؟
هئچ نیگران بیر گوز گوردون ، دئیه اولموشوک ، قالیرق ؟
سویله گوره ک بو عطیری ، هانسی گوللوک دن چالمیسان
بو سرین نمیش نفسی ، هانسی بولاق دان آلمیسان ؟
اولمایا سن یاشایش سان ، بلکه حیات بلکه نفس
بو دوستاغا یول آشمادان ، نه دیر سبب ؟ یوخسا هوس ؟
تانیمادان سنی کولک ، اووج لاریمی آچمیشام
قانات کیمی آغ لـلـه یی ، قولوم یئرینه ساچمیشام
سیخیر منی بو دورت دیوار ، بیر قانات آرزی سیندایام
قوشول منه بیر اوچوش دا ، گوررسن تا سنه تایام
حقیقت ده من اوزوم ده ، بو توپراق دان قول آلمیشام
آیاغیم بندده اولسادا ، اللریم له یول آلمیشام
من ده قارشیمدا گورموشه م ، پاتشقانین باغلانماغین
تانیش گوزلرین دونمه گین ، اوره ک لرین داغلانماغین
من ده کولک سنین کیمی ، باش گوتوروب قاچمالیام
انسان قوران سرحدلردن ، همت ائدیب آچمالیام
منیم شعریم بوندان سونرا ، آزادلیق سوزوندن دولار
گوی گورولسون کوتان آغاج ، قانات آچیب کولک اولار .
------------------------------------
آناش سئرچه
سون باهارین سون گونلری ،دونوب گونون رنگی ، سولوب
آیریلیقین وای خبری ، آغاج یارپاقلارین یولوب
چیمنلیق دان هئچ اثر یوخ ، بیر لاله ده پاریلدامیر
چشمه آخیر یورغون – یورغون ، اوموزلاریندان تر دامیر
گون سورونور آتددیم – آتددیم ، دیوارلاری آشیر گئدیر
گوزو سوزگون آنلی قیوریق ، گئچمیش یوکون داشیر گئدیر
نه باغ نه بوستان نه چیمن ، نه بنوشه – نرگیز یاشیر
حیات قورقوسون بیلمه ین ، بو دیگرگین حالدان چاشیر
آقشامین سرین نفسی ، دوندورورو گولوش لری
داغ باشینا چوکه ن قیرو ، تله سدیریر هر کوچ لری
بو وانفسا مئیدانیندا ، بیر قارانقوش یورغون – آرغین
آیری دوشموش کوچه ن لردن ، بلکه ده بیر یولدان آزقین
بیر بوتاق دا دایانارکن ، سولان گولزاره گوز سالیر
یاشاتدیقی خوش آنلاری ، بیرجه بیرجه یادا سالیر
باخارکن دیوار باشینا ، بیر سئرچه نی اوردا گورور
سئرچه خبرسیز هرنه دن ، یوواسینا تاوان هورور
دیمدیگینده لـلـه ک لری ، بو یووادان اونا داشیر
قارانقوشون باخیشیندا ، خام لیق اونا نه یاراشیر !
ظرافت آختاران بو قوش ، دینمه دن ایله شیب باخدی
سئرچه نین بوش چالیشماسی ، نهایت اوره یین یاخدی
باغیردی آی سئرچه قارداش ، نه دیر سبب نه دیر تلاش ؟
گورمه ییرسن بوران گلیر ، هامو قاچیر ؟ سنده قوی قاچ !
نه دن بو ویرانه لری ، بوشلامیرسان ؟ ال چکمیرسن ؟
صاباح قارا قیش گلنده ، بو دیاردا سن تک می سن ؟!
گوی اوزونده کوچه ن قوشلار ، نه دن سنه اویوت اولمور ؟
نه یووا بسله مک چاغی ، سنین بوش بئینین هئچ دولمور ؟
سرچه بیر آنی دایانیب ، ده ریندن بیر نفس آلدی
بو سوزلری دئیه ن قوشون ، قافاسینا گور نه سالدی :
دئدی یازیق ، سن کوچری ، نه بیلیرسن یووا نه دیر
چاره سی اولان بیر درده ، یازی نه دیر دوعا نه دیر ؟
من بو ائلین باهاری له ، گون لر گوروب شنله نمیشه م
اوچورتموشام بالالاری ، بو بهره دن انله نمیشه م
من بو یوردون یاغیشیندان ، دامجی دامجی داد آلمیشام
اونون ابدی ادیندان ، اوز ائلیمه آد آلمیشام
خوش چاغیندا یولداش اولوب ، ائلیم ایله دولانمیشام
نه سن کیمی دار گونونده ، اونون وارینی دانمیشام
یازدا باهاردا هم قیش دا ، من بو ائلی له یولداشام
عومور دئییرمانیندا بیل ، قئییم گورونه ن دیب داشام
گئدین سیزلر خوش یاشایین ، من ائلیم ایله سر خوشام
یوردوم قالسین منه یئتر ،اونون عشقی له سوز قوشام !
--------------------------------
داش اوره ک
آرزولیرام منیم اوره ییم سن تک
داشدان یونولایدی داشدان اولایدی
سونرا بو گردشی پوزوب ، داغیلدیب
توشلادیقیم گونلر باشدان اولایدی
اوندا یقین اوره ییمین سیرینی
آچیب سنه تامام بیان ائتمزدیم
بیر دیلنجی کیمی یالواریب سنه
سونسوز بو سئودا یولونو گئتمزدیم
اوندا گوزومون یاشینی گیزله دیب
اصلا سنین قارشیندا آغلامازدیم
دویاردیم او اوزاق گزه ن گوزلرین
گئده رگی یولونا بئل باغلامازدیم
گوروشون نه قده ر اوزاق سوره ردی
یقین دوزه ردیم او اوزاق گونلره
آنلایاردیم داش ایله گول نسبتین
حئیفیم گلردی وئردییم گوللره
ائیله حالدا بو نه دیر درد یا درمان
هئچ بیرینی آختاریب آرامازدیم
ائشیتدییم آجی – آجی سوزلره
یقین یاراشمازدیم هئچ یارامازدیم
چوخ غریبه گورونمه سین بو آرزوم
گون اولاجاق باغریم داشا دونه جک
بو چیرپینان آلاولایان اوره ییم
یانیب – یانیب نهایت ده سونه جک .
----------------------------
بیر شکیل
چاغیریرام سنی تامام حیسسیم له
بری دولان قووش سوزومه سئوگیم
دامجی – دامجی یاشیل باخیشلارینی
دامیز یانقی قالان گوزومه سئوگیم
باغا دونده ر بو قوراقلیق دوزگانی
آچیل حیاتیمدا چیچک تک آچیل
سویوق گونلر یازیمدان سیلینمه یه
گونش اول دومانلی گویومده ساچیل
قوی بیر شکیل چکیم آرزولاریمدان
اون دورت یاشدا آل یاناقلی بیر قیزی
قونشولوق دا بیر آداخلی بیر سئوگی
گله جک ده یوخ هئچ رقیبین ایزی
قوی یارادیم کوی دن کنار بیر بولاق
بیر کوزه باغلاییم قیزین قوینونا
قوشوم دالی سی جا گئده ن سئوگی سین
ایسته ک دولو قولون سالیم بوینونا
قوی ایندی کی من یاشایا بیلمه دیم
آرزی لاری یاشادیم ایسته ییم تک
بئیله کولگه کیمی سورونه ن حالدا
کیم منه حوکم ائده ر آرزیندان ال چک ؟
سن گونش سن باتما منیم یازیمدان
کولگه لییم تکجه سن له یارانیر
بو سعادت منه همیشه لیک دیر
یازدیقیم سوزلری یار اوخور – آنیر .
Labels: زهره وفايى
مدينه گولگون
مدینه گولگون
شاعيره مدینه خانيم علی اکبر زاده ۱۳۰۵ نجی ایلده آنادان اولموشدور .هله مکتبده اوخودوغو زامان بئله شئعر و ادبيیاتی بٶیوک هوس و ذٶوق ایله سئومیش و ادبی اثرلری دٶنه دٶنه اوخوموشدور .
تبریزده (وطن یولوندا)قزئته سينده ايشتيراک ائتمکله مطبوعات عالمينه قدم قویموش بو جاوان ازربایجانلی قیزی عئین زاماندا ايجتيماعی ایشلرده ده چالیشماق و فاعاليیت گٶسته رمکدن گئری دورمامیشدير .
مدینه خانيمین شئعرلری (وطن یولوندا) ،(آذربایجان)، (خاورنو) روزنامه لرینده چاپ ائدیلمیشدير.
ستتارخان هئیکلینین قویولماسی موناسيبتیله
ساعادت بایراغی
بوگون یئنه جوشغون قلبیم سئوینجدن هئی جوشور ...
شن حیاتدان ايلهام آلیر آزاد گونه سٶز قوشور
او دئيیر کی : بیزیمکیدير بو ساعادت بایراغی
دوشمنلردن قورویاریق دايیم آنا تورپاغی
بیز وطنین اٶولادیيیق، بورجلويوق بیز وطنه
یاغی الین اوزاتسا دا بو باغا، بو گولشنه
قویماریق او باغچامیزدان چیچک اوزه، گول دره
بیز اينتيقام قيلینجينی قالدیراریق گٶیلره
یوردوموزون هر بوجاغی اولوب آسلان یاتاغی
بو تورپاغا ده يه بیلمه ز یاغیلارین آیاغی
اودلاریوردو بو ديیاردير، ایگیتلردن بیر نيشان
مرد آدلاری قلبیمیزده یاشایاجاق هر زامان
او آدلارلا فخر ائیله ییر بو ائللرده هر نفر
او آدلارلا، یاراتمیشیق دٶيوشلرده مین ظفر
او آدلاری بایراق ائتدی، خالقیم دوردو آیاغا
او آدلارلا، غاليب گلدیک ،هر خايينه ،آلچاغا،
او آدلارلا، فدايیلر دوشمن اوسته یئریدی
آل گونشین قاباغیندا قارا بولوت اریدی
قلبیمیزده غضب ، نيفرت بسله ییریک دوشمانا
چونکو بیزه ازل گوندن تاپشیریبدير مرد ـ آنا
او دئیيبدير: بابک کیمی اه يیلمه یین یادلارا
قودوز دوشمن یاخین گلسه یاناجاقدير اودلارا
او زامان اود پوسگوره جک آزربایجان تورپاغی
آلوولاردان یوکسه له جک بو ساعادت بایراغی
الیمیزله یاناجاقدير گله ن نسلین چيراغی
یاییلاجاق قوجا شرقه آزادلیغین سوراغی
زيندانلاردان چیخاجاقدير خوش گونلره هر ميللت
تاریخلرین ورقینه یازیلاجاق بو شٶهرت
چوخ شادام من ،سئوینجلریم سیغیشماییر دونیایا
آزاد کٶنلوم داستان اوخو! بو گونه شه، بو آیا
خالقیم بو گون قيیمت وئریر ، اٶز بٶیوک اجدادینا
شاعيرلر ده، شئعر قوشور، ستتارخانلار آدینا
شاد اول سن ائی، وطن اوغلو! اٶولمه میسه ن، بیل بونو
وطنیمده اٶز الیيله ، گئییب آزادلیق دونو
اونا شاهيد قارشیمداکی ستتارخان´ین هئیکلی
اونو عرشه اوجالدیر باخ! مرد اينسانلارین الی
گولگون´ه ده ايلهام وئریر بو ساعادت، بو حایات
یاشایاجاق ابدیلیک خالقیم قوران بو بساط .
ائل آراسيندا
بير نغمه اوخودوم٬ ترجومان اولدو
دانيشدي درديمي ائل آراسيندا
بير نغمه اوخودوم٬ بولوت تك دولدو
كورله دي دوداقلار ديل آراسيندا
آغلايابيلميره م گوله بيلميره م
هيجران چوخ چكه جك٬ هله بيلميره م
حسرتي انگلره بؤله بيلميره م
گون گئچير٬ آي ايله ائل آراسيندا
من بير حيات ايديم ائللي٬ اوبالي
من بير سئوگي ايديم٬ عهده وفالي
من بير كارايديم هايلي هارايلي
سيم قالميش بسم الله زيل آراسيندا
نه اولا سئوينجدن آغلايا گؤزوم
نه اولا داغلاردا عكس ائده سسيم
باهار ياغيشينا گيره تبريزيم
يويونسون عوممانلار سئل آراسيندا
یازان: مدينه گولگون
گؤنده ره ن: Redaktor webmaster@gajil.20m.com
بير عؤموره م ، يازيم سنسه ن
بير نغمه يه م ، سازيم سنسه ن
بير اوره يه م ، آرزوم سنسه ن
هارا گئتسه ن آپار مني
بير چيچه يه م ، شئهيم سنسه ن
بير صؤحبتم ، نئييم سنسه ن
بير بولاغام ، مئهيم سنسه ن
هارا گئتسه ن آپار مني
بير لايلايام ، دونيام سنسه ن
بير جوت گؤزه م ، رؤيام سنسه ن
بير سئوگييه م ، سئودام سنسه ن
هارا گئتسه ن آپار مني
بير اوجاغام ، اودوم سنسه ن
بير عونوانام ، آديم سنسه ن
بير قوشام ، قاناديم سنسه ن
هارا گئتسه ن آپار مني
گئنيش گؤيلر قوشا قالسين
آيريليق داغ - داشا قالسين
ايزلريميز قوشا قالسين
هارا گئتسه ن آپار مني آپار مني ...
چينار بويلوم
نويد آذربايجان- اورميه
چينار بويلوم زامان سنله دوز دئمير،
ساغدان ، سولدان گله ن سئله نه دئييم،
سن دؤزورسه ن ، دؤزمه ز نه داش ، نه دمير،
فلك قالخيب بمدن زيله ، نه دئييم.
***
دميره باخ ، سويوق ، سويوق دؤيولور،
دميره باخ، نه سينير ، نه اه يييلير ،
بعضن سلام ، ساغ اول ديلده دئييلير ،
عؤمروموزده گئچير بئله نه دئييم.
***
ساچلاريندا بو يوللارين گوموشو،
نيسگيلينين نه سايي وار ، نه ياشي ،
سن چكيرسه ن فيل چكمه يه ن بو داشي ،
چوخمو يول وار او منزيله ، نه دئييم .
***
هئچ بيلميره م ايللر بيزه نه وئردي ،
هاردا اولدوق اوردا حسرت گؤيه ردي ،
چينار بويلوم هارا يازيم بو دردي ،
واقتسيز گئچه ن آيا ، ايله نه دئييم.
***
كروانيني سوروب گلير پاييزدا ،
خزه ل ـ خزه ل عؤمور گولور پاييزدا .
بو خزه للر هئي تؤكولور پاييزدا ،
قونور اوزه ، قونور تئله نه دييم.
***
چينار بويلوم نييه داشمير صبريميز،
لاپ حئيرته گتيرميشيك صبري بيز،
نه ناغيليق ، نه حئكايت نه ده سؤز،
بو ناغيلي بيله ـ بيله نه دئييم.
***
اللرينده قابار ـ قابار ناخيش وار،
بو قابارلار عؤمروموز ناخيشلار،
بيزي سسله ر او زيروه لر ، يوخوشلار،
گئديله سي يول وار هله ، نه دئييم.
***
چينار بويلوم بو پاييز دا عؤموردو ،
گل سورماياق طالئع بيزه نه وئردي ،
سئوگي وارسا ، سئوه نلرين نه دردي ،
قوجالاريق آيا ، ايله نه دئييم.
بيز چيخماساق بير گون يولا نه دئييم
Labels: مدينه گولگون
ماهني زنگانلي- پریسا بابایی فرد زنجانى
نئيله ييرم ياد ائليني
نئيله ييره م ياد ائليني
منيم شانلي ائليم واردير
سئومه ييره م ياد ديليني
بال تك شيرين ديليم واردير
اوره ييمده اولان سؤزو
آنا ديلينده يازيرام
كيم پيس باخسا بيزيم ديله
هي اونا قارقيش يازيرام
آنجاق دئييم
آنام منه
اوز ديلينين ماهنيسيندا
لايلاي چاليب، يوخلاميشام
عؤمرو بورا حاقلاميشام
بو ديل ايله بوي آتميشام
بو ديل ايله ياشاميشام
نه ياشاما، حسرت يوكو داشيميشام
آمما نئيليم، ياد ديليني بسله يه ركن
اؤز ديليمه ياد اولموشام
اؤز ديليمه ياد اولموشام
یازان: ماهني زنگانلي
گؤنده ره ن: Redaktor webmaster@gajil.20m.com
هئئئئئئئئئئئئئئی!!!!!!!!
آرخامجا سورونورلر کؤلگه مه قارشی !!!
منی بیر عٶموردور دابانلاییبلار،
بیر دنیز دولو دالغا ایضطیراب
ایچیمده جالاییب، دامار سوروبلار.
منی بیر آنلیق اؤزومه تاپشیرین ،
تاپیم او ایتمیش اؤزلویومودن،
گؤزلریم اؤزومدن شیکایت آغلیر،
چوخ اوتانمیشام باغلی اللریمدن.
قلمیم قوسوبدور هر نه وار یوخون،
اؤزگه یایلاسیندا غریبسه میشه م ،
من اوتانمیشام باغلی اللریمدن ،
کسیک دیلیمدن ،
من اوتانمیشام.
هئئئئئئئئئئئئئئئئئئئئئئئئئئئی !!!
آرخامجا سورونمه یین کؤلگه مه قارشی ،
تؤکولموش منلیییم یئرده اینجیییر.
سانمایین ،
سانمایین قورخورام ایچیم تیتره ییر،
سانمایین… .
آرخامجا سورونسه ز ده کؤلگه مه قارشی،
آرخامجا سورونسه ز ده کؤلگه مه قارشی،
بیر دنیز دولوووووووووووو ،
بیر دنیز دولو صبیرداشییام ،
صبیر داشییام.
منی سنسیزلییه آداخلادیلار
بیلمه ییردیلر منلیيیمی سن ایله تاپمیشدیم.
هه ، سئوگیلیم
هه!!
دویغولار دربندینده آوارا یولچولار کیمی
ایزینی ایزله ییردیم،
قارا دوواغا بورونه رکن،
یولونا بویلانیردیم.
یالانچی گؤزلر،
تومورجوقلو باخیشلار
گیزلینجه گولوردولر.
اوزاقلاشمیشدین مندن!!
اوزاقلاشمیشدین...
آداخلی بارماقلیغیمی،
چیخارماق ایسته ییردیم سنسیز!!!!!
Avarə yolçular kimi...
Məni sənsizliyə adaxladılar
Bilməyirdilər mənliyimi sənlə tapmışdım
Sevgilim,
duyğular dərbəndində
avarə yolcular kimi
izin diləyirəm
İlişirəm qaranlıq addımına
Yabancı gözlər...
tomurcuqlu baxışlar...
gizlincə gülürlər...
Uzaqlaşıbsan.
Mən də
adaxlı barmaqlığımı
çıxartmaq istəyirəm.
شيلتاق- شيلتاق،
باخیشلارین کال بطنینده
تومورجوقلانیر سؤتول ایناملار.
بورادا بیر قادینین بیتمیش سوچسوز اللری،
دوزلاقدا تاپدالانمیش بیر محببته سایریشیر ،
کؤنولونده،
بلکه چارداق قورموش دیلکلرینه
گرچک گئییمی گئییندیره!!!!
10/12/78
------------------------------------------
قوجاغینی آچیر منه،
سئوگی یولو باخیشینی حیاتیما
سره – سره
آچیر منه قوجاغینی.
گئچمیشلری گؤزلریندن
دره- دره
معنا تاپیر قادینلیغیم.
شئعرلریمین روحونداکی رؤیالاری
باغیردیقجا دوزه بنزیر
حیات یولو
باخیشینی سره،
سره...
13/10/78
----------------------------------
فروغ فرخزاد`ین (و اینک منم زنی تنها در آستانه فصلی سرد) شئعرینین سئچیلمیش بندلری نین ترجومه سیدیر کی قیرمیزی حیصصه لری منه عاییددی
1
بو منه م بیر قادین
دونموش زامانین بیتیشینده
یئرین ایلک وارلیق آنلاییشینین
بولاشیغیندا.
گؤیون کده رلی،
بزه کسیز اومودسوزلویونده،
بو داشلارلا باغلی اولان اللرین طاقتسیزلییینده.
2
آغیر بیر زامان
سوووشمادا!!
ایندی بو منه م
بیر قادین،
سوووخدان کیریمیش گؤوده م
قیسیلارکن تیتره ییر.
هئی-هئی
دوشونوره م!
دوشونوره م! مؤوسوملوکلرین سیرررین
آنلاییرام! لحظه لرین سون سؤزلرین
آنلاییرام...
بو توپراق، قارشیلایان توپراق
دینجلیيیه نیشانه دیر،
یالنیز دینجلیيیه.
3
یئل اسیر، یولاقلاردا
و من
گوللرین جوت له شمه سینه
غونچالارین آریق قانسیز قونجلارینا
فیکیرله شمه ده یه م
بو دارغین ، یورغون زامانین بیتیشینده.
4
بو منه م بیر قادین
دونموش زامانین بیتیشینده
گوزگولرین ماتم ییغیناغیندا
بویاغلارین اوفارمیش سیناقلارینین ماتملی توپلانیشیندا
بو آرتیملی آخشامین بیلیملیک سوکوتوندا،
اولار می؟
گئده نلره
بئله!
آغیر آوارا دؤزوملو
دایان بویوروغو وئرمک؟؟
نئجه دئمک-
اینسانلارا دیری دئییلسینیز
هئچ زامان دیری دئییلمیشسینیز...
5
ایندی بو منه م
بیر قادین
تاپدالانمیش آیاقلارین آلتیندا
باخیشلارین شیدیرغیسیندا
آنلامیرام!
یانی زامانیدا
بیر اؤلچوسو وار
اؤلچه م گئده ن قادینلیغیمی.
یازدیغیم شئعرلرین بویاغلاری آوازییب
قادینلیغیم سورگون گئدیب،
کده ر ائلینه.
بو منه م گرچکلر قادینی
اوزاقلاردان باخان
یالان کئچمیشه.
ایندی بو منه م
بیر قادین اؤزومدن اؤزگه
کؤلگه مدن گئری
دونموش زامانین بیتیشینده...
-------------------------------
سنی اؤزومده یئرله شدیریردیم!!!
چیبان کیمیدیر،
قودوز باخیشلاردان یاپیلان گؤزلریمه یالان محببتلر.
من ایسه کؤلگه م، کیمسه سیز کوچه لردن بویلانمادا،
دوزوله ن بوزلانمیش گؤروشلرده ، قیراقلیقدا،
سنی،
منی،
بلکه ده،
... قارشیلاییر.
بیر چییینلیک، بیر قوجاق نیفرت،
آیاقلاریم اوسته ده اؤلمه یه آرزیم دییه،
اوره ییمی اووجومدا گزدیریره م.
بیر رییاسیز توپراق،
بیر دوواغلی شکیل،
بیر یاپیلان دوداغا توستوسوز پاپریس،
ایندیسه اوره یییمه سس وئره ن اوره ک.
نه واریمسا اللریمده،
کؤلگه لیيیم بویدا کؤلگه لیک،
باخیشیم بویدا دا یاشادیغیم گونلری،
اوره ییمین ناکاملیغینا،
پیریم – پیریم
یول اوسته سریره م.
نه بیلیم،
بلکه بودا بیر ایلغیم ایمیش
و سنی اؤزومده یئرله شدیریردیم !!!
نه بیلیم،
بلکه ده ... یاشادیردیم!!!
ماهنی زنگانلی
----------------------------------
سئوگی منی یاشادیردی
آند ایچمیشدیم بو سئوگینی
تکجه اوره ییمده یاشادام،
یاشادیردیم،
ایللر ایدی یاشادیردیم.
نه بیله یدیم ،
نه بیله یدیم
ترسه اولوب،،،
سئوگی منی یاشادیردی.!!!
ماهنی زنگانلی
----------------------------
Cıplak bir dusunceye
Ve aksam ustu tenhalıqa,
doslerım usumustu…
sankı,yasamadan
beklide,
yasatdıqımdan yaslanırdım.
Tık- tık , sesını duyurdum…
saniyelerdende ılerı sururdu,
tı,
tı,
tıkkkk… .
bu curuyen caqlara acımayanlar…_
ah, ah…qıcıklanırım.
Dudaklarımda opus atesı levlenmeden,
Neden sonmeye basladı.
Bunu nakıllarda duymusdum,
Bir anne dilinden;
Olume gidenın ,
Dudakları buzlar
Evet, evet,
Bende,… .
MAHNI ZENGANLI
---------------------------------
سئویلمکدن داد اومموشوق
اینسانلارین پایی آنجاق بو دونیادان
تله سیک بیر یاشاییشدیر،
ائله جه ده ،
بیر دادیملیق سئویلمکدیر.
اینتیظارین آرخاسیندا،
ایلان کیمی قیوریلارکن،
شنلیک سوسور ،
سازلاریمیز آغی قوسور .
یاشاییشدان پای اومارکن،
سئویلمکدن داد اومموشوق.
تکلیکلرین ساحیلینده
عؤمروموزون گمیسینی،
فیرتینالار قوجاغیندا قوروتموشوق،
بو تله سیک یاشاییشدان،
پای اومموشوق،
سئویلمکدن داد اومموشوق.
ماهنی
---------------------
Baxısının sıdırıqısı,
Birden bire gozlerımı burudu
Baxıslarımı duman aldı,
Buludlandı,
Gorebilmedım,
Daha ne senı,
Nede –
Gozlerınde olan…
Gormedım.
Yasaq bir xeyala fikrimde humdum
Men uturdum baqırtılarımı
Yarırdım sukutumu
Caqırırdım nehayetımı
Dumanlı baxıslarımda gore bilmirdı.
Baxısların menden qacırdı,
Nutfede boqulmus nefeslerımıde,
menımkidi diye sovururdu.
Mende,
Bir yazıq qızın taleyı kozerırdı,
Alolanırdı,
Yanırdı,
Dirilmaqa can atındı.
Sen ,her zaman icerımde can tan
diriliyi sece bilmezsen,
gore bilmezsen,
duya bilmezsen .
men ureyimin cercivesıne
sancılan sevgini
omur boyudu beslemisem
sende nehayetsiz qanunlarda helede uzursen .
xeyal saclarınıda hormekde
tekce bir ucuz satılmıs ureye uymusan.
Dememisdım,
Dememisdım:
Bir gun damarların donacaqdır,
Dememisdım, dahada ruhun olmayacaq cismin olan yerde
Ve,
Bir mezar adlanacaq sen adda
Yox,
Yox ,
Men demisdım
Ama sen inanmamısdın.
Gel , berı gel ,
Qoy yaslanmıs bir toyun calqılarında uzdurum senı
Gel ,
Berı gel,
Goy yaslanmıs toyun caxırın dadızdırım sene.
Gel,
berı gel…
----------------------
Sevgi
Omur nobarısan , aqzımda dadım
Menım xeyalımdan suzulen sevgi,
Fikrinle yasaram mahnı dı adım
Tarımın telıne duzulen sevgi
İller yorqunuyam ,gunler pozqunu,
Ayrılıq kozuyem, bulud tutqunu,
Sen altın gunessen , mende susqunu,
Dodaq korpusunde, buzulen sevgi.
Gozlerım yolunda kozerır, koz tek,
Baxısın konlume soyleyır, doz tek ,
Konlumde cırpınır cop dusen goz tek,
Elı ellerımden uzulen sevgi.
Cen dusub gozleren aq dumanlarda ,
Xeyala cumubsan sen gumanlarda
Axar mehebbetsen, axan qanlarda,
Gozlerımden biten suzulen sevgi.
MAHNI ZENGANLI
---------------------
Doslerımın atifesi
Yene axsam caqı hesret,
yene derd,
calanır varlıqıma .
yene hicran naqılın sufrasını serdı gece
yene teklik tarını qurdu zaman
soyle amam
soyle aman .
son donumler duraqında,
gecemı paylasıram,
omrumun qarlı ,qırovlu kecidinde ,
zamana sayrısıram
gecemı paylasıram.
dererek ay paranı men xeyalımda
cemdeyım diskinerek ,
saqdıqım doslerımın atifesın
geceye paylasıram
hesrete taylasıram
hesrete taylasıram.
MAHNI
Gece aqırlıqı ustume cokur
İcim icimi dartıb eliyir ,
Tanrı bu gece dara cekilir.
Bir soyuq odada
Sankı duvarlar
Gozlerın yumub mene baxırlar.
Bir sıcaq qucaq,
bir isti urek,
bir dodaq…
Of – of,
Buzluqa cevrilen qansız bu sehir,
Ozun satan quduzlarla qucaqlasıb,
Tanrınında cemdeyini,quduz baxıs kopeklere
Didik- didik
Bolub verme sozun verır.
Qansız sehir ,
Ah bu sehir
Bu duvarlar olmasaydı,
bir axsamlıq yol tapardım ureyine.
Belkede bu duvarları,
Gudmek ucun
Ah ne bilim,
Yıxmaq ucun…
Hay verseydı harayıma
Bu sehirde,
Duvarların cemdeyine
Yaxsılıqa yaman diyen insanlara,
Sıqınmazdım.
Ah bu sehir bilmiyerek ,
Sehirde de gomulenler duymayaraq
Men tanrının cemdeyını,
ses siz- ses siz ,
odamdakı
xatireler duvarında mismarladım
kim ne bilir
bekle bir gun …
bekle…- .
Labels: ماهني زنگانلي
حئيران خانيم
شئعرلر- Şe'rlər
يكشنبه، 25 آبان، 1382
دکتر میر علي اکبر آل نبی
در کنار زنان قهرمان آذربايجان چون نگار همرزم کوراوغلو ـ هاجر هم رزم قاچاق نبی ـ کلدانيه هم رزم بابک ـ زينب پاشا قهرمان مشروطيت ـ فاطمه بنت نعيمی رهبر قيام خونين حروفيان تبريز وده ها قهرمان ديگر اديبان و شاعران بزرگی از زنان بودند که خدمات ارزنده ای به ادبيات مشرق زمين نمودند از جمله پروين اعتصامی٫ خورشيد بانو ناتوان٫ پسته شکار قيزی٫ مهستی گنجوی و...... که مجال بحث همه اين مفاخر ميسر نخواهد بود و ای کاش باشند دوستانی که در خصوص قهرمانان شير زن ترک صفحه ای جداگانه باز کنند. امروز بهانه صحبت شاعره ترکی است از تبار کنگرلو از دنبلی های آذربايجان. اين شاعره دختر کريم خان که از افراد صاحب نام تبريز بود ميباشد که بعدها به نخجوان مهاجرت کردند.
حيران خانم مدتها در شهرهای نخجوان٫ اورميه و بخصوص خوی زندگی کرده است. زمان حيات ايشان معاصر فتحعلی شاه قاجار ميباشد. دحيران خانم عمری پر برکت داشتند و در طول حيات خود زمان سه پادشاه قاجار را درک کرده اند. حيران خانيم نامزذش را در خلال جنگ های خانمان برانداز ايران و روس از دست ميدهد و تا آخر عمر دردمندانه چشم به راه بازگشت او ميماند و تن به ازدواج مجدد نميدهد. حيران خانم تسلط ويژه ای به زبانهای ترکی و فارسی داشته است و در طول هشتاد سال عمر خود موفق به خلق آثار بديعی شده است که از نظر کيفيت در حد آثار نوابغ شعرا است.
بويون سرو-ى سهی٬ زولفون موعنبر
جمالين يوسف-ى کنعانه بنزه ر
قاشين عاشيقلرين قصدينه گويا
خم اولموش تيغ-ى سر افشانه بنزه ر
آچاندا گؤزلرين آلير بو جانی
ياتاندا فتنه-يى دؤورانه بنزه ر
باخاندا نازيله تير-ى نيگاهين
کؤنولده خنجر-ى بوررانه بنزه ر
ديلين بولبول٫ ساچين سونبول٫ اوزون گول
کج اولموش کیپرييين پئيکانه بنزه ر
مه-ى روخسارين ائی حور-ى بئهئشتی
گولوستاندا گول-ى خندانه بنزه ر
ووروب باد-ى صبا زولفون داغيتميش
گول اوزده دسته-يى رئيحانه بنزه ر
لب-ى لعل-ى شفابخشين عزيزيم
بئعئينه چئشمه-يى حئيوانه بنزه ر
خالين هيندو صيفت کونج-ى لبينده
اوتورموش تخت آرا سولطانه بنزه ر
سنين کويوندا عاشيقلار فغانی
چمنده بولبول-ى خوشخانه بنزه ر
گؤزوم ياشی فراقيندان اؤزومه
سراسر لؤلؤ-يى غلطانه بنزه ر
اگر چه عاشيقين چوخدور ولئيکن
اينانما هئچ بيری حئيرانه بنزه ر
--------------------------------------------------------------------------------
صبريم كسيليب
بير نامه يازديم باد-ى صبا ياره يئتيرسين
شرح-ى غمي اول بوت-ى خونخاره يئتيرسين
هيجران المي سالدي آياقدان من-ى زاري
دارو-يي ووصالين من-ى بيچاره يئتيرسين
صبريم كسيليب، يار منيم جانيمي آلسين
يا شاد ائله سين وصل ايله ديلداره يئتيرسين
دونياده و عوقباده گؤروم مطلبه يئتسين
هر كس مني اول يار-ى وفاداره يئتيرسين
بير يول وئرين ائي مئحنت-ى هيجران كي پياميم
تا باد-ى صبا اول گول-ى گولزاره يئتيرسين
يوز حسرتيله بو ديل-ى هيجرانه گيريفتار
عزم ائتدي اؤزون اول گول-ى بيخاره يئتيرسين
گل تاري اوچون بونجا سيتم ائيله مه ايظهار
قوي ياره اؤزون بو ديل-ى آواره يئتيرسين
بىكس ليييمه رحم ائيله سين خاليق-ى بيچون
حئيران´ي او شهبازه ديگرباره يئتيرسين
گؤنده رن:webmaster@gajil.20m.com
يوسف کنعانه گلير
--------------------------------------------------------------------------------
غئيبدن يئتدي بيزه موژده کي جانانه گلير
نازنين زولف-ى پريشانه چکيب شانه گلير
عيززت-و شؤوکت ايله اول بوت-ى فرزانه گلير
قيل تماشا گؤزوم اول سرو-ى خورامانه گلير
تؤکمه يه عاشيقىنين قانيني مردانه گلير
اولدو ماييل يئنه بير آفت-ى دؤورانه کؤنول
آز قاليب شؤعله چکيب عئشق اودونا يانه کؤنول
جان فدا ائيله گيله ن اول شه-ى مردانه کؤنول
باخيبان سئير ائله اول مه-ى تابانه کؤنول
قيل تماشا گؤزوم اول مئهر-ى ديرخشانه گلير
ائيله دي ماه-ى روخي عاشيقيني ياد گئنه
اولدو ويرانه کؤنول موژده دن آباد گئنه
ديل اولوب غوصصه-و غمدن بوگون آزاد گئنه
باده-يي وصل-ى روخ-ى يار ايله ديلشاد گئنه
مئي-ى وحدتدن اولوب گؤر نئجه مستانه گلير
روز-ى اوول کي گؤزوم اول مه-ى تابانه باخيب
گؤزونون ياشي ايله ديجله لر عوممانه آخيب
اشکيمين دانه سي گردنينه عوقده ساليب
قددي خجلت اودونا سرو-ى خورامانه ياخيب
اوزو صد طعنه ويريب يوسيف-ى کنعانه گلير
گول-ى بيخار آچيليب گولشن-ى جان ايچره بوگون
روح تک جيلوه ائدير مولک-ى روان ايچره بوگون
يوخ اونون تک داها بير شاه٬ جهان ايچره بوگون
عدل-ى کسراني قيليب کسر شهان ايچره بوگون
شؤوکتي وئردي شيکست تخت-ى سوليمانه گلير
ائي خوش اول دم کي شهيم عاشيقيني ياد قيلا
لوطف ايله رحم قيليب صئيديني آزاد قيلا
مولک-ي ايسلامي ترححوم ايله آباد قيلا
دوشمني خار ائديب دوستلاريني شاد قيلا
تا ذليل ائله يه کوففاري موسلمانه گلير
گؤنده رن:webmaster@gajil.20m.com
رسوا-يى جهان
--------------------------------------------------------------------------------
ائي سيتمگر مني روسوا-يي جهان ائيله ميسه ن
گؤزومون ياشيني چون ديجله روان ائيله ميسه ن
همنيشين ائيله ميسه ن دوشمني ائي مايه-يي ناز
رشگدن جانيم آليب، باغريمي قان ائيله ميسه ن
گون كيمي عاريضيوه زولف-ى چليپاني ساليب
گونو گؤر ابر-ى سييه آلتدا نهان ائيله ميسه ن
نازيله، عيشوه ايله، سئير ائله ييب گولزاري
گؤسته ريب مؤعجيزه سن٬ سرو-ى روان ائيله ميسه ن
بير جانيم وارايدي ائي شوخ كي آلدين او زامان
اؤزگه جان داهي بو بيكسده گومان ائيله ميسه ن
قاشلارين تيغ-ى سيتم آلميش اله، كيرپييين اوخ
اؤلدوروبسه ن مني ناحق يئره قان ائيله ميسه ن
نه اوچون ائي شوخ نيقابين گؤتوروبسه ن اوزدن
رو-يي خورشيدوشي خلقه عيان ائيله ميسه ن
آلميسان عقليمي سردن منيم ائي آفت-ى جان
قدديمي مئحنت-ى هيجرينده كمان ائيله ميسه ن
هوس-ى وصليويله ائي مه٬ من-ى حئيران´ ي
باشي يئرده، گؤزو يولدا نيگران ائيله ميسه ن
گؤنده رن:webmaster@gajil.20m.com
مهپاره قاييتسين
يارب ، كرم ائت، اول بوت-ى مهياره قاييتسين
بير رحم ائله سين بو ديل-ي بيماره، قاييتسين
بو ديل كي، اونا منزيل ايدي، اولدو خارابا
عزم ائتسه اگر يار ، دامي هارا قاييتسين؟
شانه شانه چكيبن چين ائله، سال اوزه زولفون
قوللاب كيمي اوجداري روخساره قاييتسين
مورغ-ى ديل-ى زاريم يئنه آواره قاليپدير
زولفون خمين آچ، تا كي بو آواره قاييتسين
گل رحم ائله قوي عاشيقي بير ياره يئتيشسين
عرضين ائله سين اول بوت-ى خونخاره قاييتسين
چون كؤوكب-ى بختيم يئتيشيپ نحس مقاما
بير امر ائله تا ثابيت-و سيياره قاييتسين
عهد ائت، ائده سه ن جانيووي سن صيدق ايله قوربان
حئيران، يار اگر بير ده بو گولزاره قاييتسين
Labels: حئيران خانيم
نگار خياوي-خيياولي نيگار
عزیزینه م بیرده سن… تورکجه میزین قووغالی باشی دونیانین دوغما قارداشی باش گؤتوروب هارایا گئدیرسه ن بئله دیک - دیک اؤزوندن باشقا هارانی تانیرسان باش آچمیش باهاریمیزی کیم باشارار کیم ائده بیله ر اونا یيیه لیک هانسی سئوگیلی گؤروشه چاغیرمیش سنی بلکه باشقا یئرده اؤزونه مٶحتاج گؤرورسه ن وطنی هارایا گئدیرسه ن قیویریق روحونون آلتینا آلیب ائللری، دیللندیریرسه ن آخی سن، آخی سن… آی گولوم سنین آخشاملاریندیر بوراسی سنین آلانلاریندیر… نییه گئدیرسه ن؟ نئچه بوداق یول اولورسان نئچه یول یوللانیرسان یئنه باشقا مئیدان می اوخورسان؟ نئچه میدان، نئچه مئیدان اوخونورسان بونجا مئیدانلاری نئجه اوخوتدورورسان کیمسه سیزلیک چاتلاغینا بایاتی - بایاتی آسیلان سن بو قارنی آج خيیاوانلارا عزیزینه م… بو قارنی آج خيیاوانلارا تورکجه نی دیمدیکله یه ن، یئنه سن آنا دیلیندن بیر قارین بیرجه قارین دوغماغا یئریکله یه ن بیر ده سن عزیزینه م بیر ده سن… ایپک تئلدن ایپ توخو قوی بوینوما آسیلسین یار کامانی، یار اوخو تورکجه میزین قووغالی باشی دونیانین دوغما قارداشی… ! İlqar
نیگار خیاوی (خییوو)
1.
ائوين ييخيلماسن ستارخان!
ييخيلماسين ائوين ستتارخان!
بو گونلر ستتارخان سطير- سطير سيلينير تبريز`ين
توركلويوندن
آز قالميش چوخلوغو آز-آز آزالير
چوخ گؤرونور دئيه ¬سه ن تاريخين اه ينينه تاريخده چوخ گؤرونه ن گؤرونتوسو
تپه گؤزون گؤزو آتيليب چيخير تپه¬يه
گؤزو او بويدا گؤتورمه¬يير
گوجو او آغيرليقدا چاتيشمايير ستتارليغا
چكيليشير لاپ باشا دار ميلله ¬نير ميللي سردارليغا
تبريز`ين ائوي اوشاق دئييل كي ريز- ريز ييخيلا
يا ييخيلا- ييخيلا بؤيويه
تبريزلييي كرپيچ- كرپيچ بورخولا
بوشاليب يوخ اولا نقشه¬¬نين ياخاسيندان
سنگريني ايستيتار ائله ستارخان
يوخسا بوردا تاريخ جوغرافياني بولدوزئرلرين نيرهانيري يازار دا، پوزار دا
صوفيان سيمانيندا سيلله¬يله بئتون تئراپي ياپيلار سنه
سنده¬كي تاريخه
چوخ چوخ چوخ مرتبه¬لي گؤبه¬لك بينالار بيردن بيره
ايستيتار چتيريني آچار آغرييان باشيوا
آغيلا ناغيلا سيغمايان اويون اوچار باشيوا
مندن دئمك ستتارخان!
سنگريني ايستيتار ائله
ارك`ين ده قولاغيندان توتوب ياواش ياواش اكيرلر
موصللا (مصلي) دالينا
دالدالاييب ديبه ردينين داغيتسينلار ياواشجانا
بوگون صاباح گؤره¬جكسه ن رئكلاميني
اوتاق بويدا بيلبوردلاردا
گؤره¬جكسه ن چارراهلاردا
اميره¬قيز نه تانييير كيمدي اميرخيز كؤپك¬اوغلو
كي دونيانين گون اورتالاشان چاغيندا گؤزگوره¬تي
قيزليغيندان توركلويونو گؤتوردو
ساللاخانا داشينيب موصلاليا ساللاندي
دوز ائله او آندان باشلاندي، باشلادي اريمك
اوتانقاج موم اولوب اريدي ارك
او قده ر، او قده ر، او قده ر بوشالدي،
بوشاليندي بو نااميرخيز الينده ارليكدن
بيلميره م فيشار-ي خونو، بيلميره م قان تضييقي يا دا قان باسينجي
يوك يوك يوكسه لدي، سكته گتيردي ارلييي ارييه-ارييه
كيمه اركؤيونله نسين ايندي ارك
ييخيلماسين ائوين ستتارخان
بوراسي تاريخلي بولدوزئر جوغرافياسي
سوْوخايا قالميش ائويني تئز اول ايستيتار ائله!
2.
قاراباغ قورباغاسی
بو قورباغا بير آغيز قاراباغ شيكستهسي قورولداماق ايستهيير
نئچه گؤللوك قورباغادي بللي دئييل
بير آزي توسباغا بير آزي آغا
آنجاق بو گونهدك گؤردويوم ان قورباغا قورقور قاغا
زحمتدي باغيشلايين چاتديرا بيلسهنيز
يا دا ايشدي چاتسا الينيز قاراباغين چؤلونه
قارا بير داش تاپيب لطفن آتين بو قورباغانين بوغازيندا ايليشن گؤلونه
يوخسا شيكست اولموش قاراباغدان دويونقارينا بير قورولتويا قاشينير آغيز بوغازي:
عززينم آآآ....ي تن دردي وطن دردي گئدر گلر اؤلدورر مني
نئينيم ال چك ياخامدان اييرمي فاييز بسدي بسيمدي گؤرر مني
دي دور گل قويما اوچور باشيمدان گل قادان آآآليم
بير چتول آراق ياريم مئتير دؤنر كاباب دؤنر مني دؤندَرر مني
او يانا دؤندر مني، يار بويانا دؤندر مني
اؤلورم اؤلورم اؤلوره ه ه.....م گَل دردين آآآ.....ليم
عززينم آآآآ...ي گؤدن ياخشي
بير فينجان آرادا گؤبك ياخشي
دئييرم وطن بير آز ييغجام بير آز گؤدَك ياخشي
اَده بئله گؤبك ياخشي گؤدن ياخشي
پاي وئرمهيه آآآ...ي باااالام هر نهدن وطن ياخشي
اؤلمورم اؤلمورم اؤلموره ه ه .... م
3.
قاپيني آجيغيملا چيرپيب تلسه- تلسه قاراگيلدن بوزگيلدن چيخيرام
چيخيرام گئدم ميركوركورومگيله
ياشاسين ميركوركوروم!
باشارير قارا دووشانلارين بوينونا اوفلهييب كيريتمهيي
باشارير رنگي قاچميش شهري گوللَتمهيي گؤزَللَتمهيي
گولو واخواخي قيلا بيلمهيي باشارير
گولو واخواخي نهدي؟
بيلمهيه بيلرسينيز زاواللي جوجوقلار
هلهليك سؤزلوكلردن اؤيرهنين ديلينيزي
نه بيليم هارالارينيزدا گيزلهديينيز اويدو چاناقلاريندان اؤيرهنين هلهلييينيزي
حدديني آشميش قان قيرميزيدي گولو واخواخي
داوام ائتديرين دئويريشي ميركوركوروم اوزرينه
انقلاب ساياغي صاف چوروك ائدينيز/ سويوندورونوز
كوركوروم ائدينيز
قاراقانچير ديشلريم قيجيريرسا قورخمايين لطفن بير شئي دئييل
خومار باخيشلاريم گؤزلريمده قان چاناغينا دولسا ديكسينمهيين
اؤزباشينا اولموش بوتون اورقانلاريم
قان بوخچاسيدي بورولقانلاريم
ياشاسين ميركوركورم- باغيشلايين كوركوروم-
قيزلارين قاندان يوخسون ياناقلارينا گول قيلا بيلير
چوخ گوناه كيمي، ديرناقلارينا چوخ سيچرايا بيلير
4.
هر بارماغي بير آچار
آچا بيلمهدي ناچار چؤنبلمه دالدي، قالدي قاپي داليندا
آذربايجانيميزگيلين اؤز قاپيميزلاريندا دالدا قالدي
ديلينين دال بوداقلاريندا
بويونونون بوروقلاريندا
ديلهنيب ديلنچيليينه دوشدو ديللنمهدي ديل
آذربايجانيميزگيل، ديليميزگيل، بيزگيل
بو هاوادا بو تونقال
بو هاواليقدا نهيه آلوولانير كي ددهميزي يانديرير
ديليم ديشيمين آراسيندا بير يئرلره ايليشيب مصبسيز
اليمه اللي بارماق جوجرسهده دولاشيغيني آشا بيلميرم
بو بويدا توركليكده شعر قوشا بيلميرم
اججي مججييه قالديق ننهليك، لاترججييه قالديق ننهليك
"آلما گول آشدي ننهليك، ديليم دولاشدي ننهليك
آي بو ائوين كيچيك قيزي..." قوشولوب قاشما كؤپهيين قيزي
سنه دئييرم گؤزومون قاباغيندان ايتيل ساريمساق
قان قوساسان سني سارساق ...ساق!
۵.
چاغيرين مني لطفن
هئج اولماسا بير آدرس سوروشون
چاغيرين مني آدسيز بير آدرس يا آدرسسيز آديمي سوروشون
يا چالين قاپيمين زنگيني چكيليب گئريده گيزلهيه گؤزلهيين
من هؤولهسه سئوينجك چيخاندا چالين چپيينيزه مني
گولوشوب قاچين
سونرا تئلفون آچين منه
آلو دئديييمده لطفن يامان يووزا باسين مني
هئچ اولماسا قيفيللي قولاغينيزا آسين مني
آسيلميشلار...
دونقوز كيمي دووورمايين اوزومه بير آدرس سوروشون آدسيزليغيمدان
مثلن آلتميش ايلدي ساعات نئچهيه كئچير گولوستان باغيندان
نئچه دقيقه قالير قالا، ارك قالا
كوله دؤنوب كولهيه سوورولا
ساعات نئچه ايلدن بَري الي جيبينده قاباغا كئچير ساعات قاباغيندان
هئج اولماسا دئيين منه آدسيزليغيمين يئري هاردادي
سيجيلليمين آدينا كيم اؤزونه چيخدي آديمي
چاغيرين آديمي چاغيرين چيميزديرين چاخيرا
چاتلاق بير ايستكاني چيرپين چيغيرين باشيما
تئز اولون!
6.
هئچ كيمه چاتميرام
نه بير ايچيم سويا
نه بير لوغما چؤرهيه
مني چاغيران يارديما بئله چاتيشميرام
چتين- چتين چاتيليرام اؤز يؤرهلريمه
نَجور يئريييرم كي يوللارين هاميسی آياغيمين اليندن اينجيير
هارا گئديرم كي منزيللرين هاميسي مني سويونور
كيمه چاغيريرام كي نيگاري كيمسهني بوينونا گؤتورمور؟
چوخ گؤرونورم دئيهسن هئچ كيمه چاتمايا چاتمايا
سيزدن يامان تلهسيرم سيزين باشدان اولمايا
گلين كؤمكلشين مني
چاتاق دونيانين ديبيندهكي درهنين ديبينه گئدن اولاغا
اوردا بير سوسوز بولاغ وار بيليرم
7.
همين بو شعردن اعتبارن
شعرلريمي آدسيز دوغاجام
گؤبك باغيني كسيب آلتي آلت، اوستو اوست
بير گؤبهلك كولو ديبينه گؤمهجم
بئله قرارا گلديك بو گوندن بيرليكده
كولون آلتينا باسديريب يئرآلما تك
اوستونه كؤز باساجام بير اتك
قوي كئفلري نئجه چكير ائلهجه پيشسينلر
زورلاماياجام نه اونلاري نه اؤزومو
كي من
اوست باشيمداكي آديمين آلتيندان نيققانا نيققانا اوزه چيخارتديم اؤزومو...
8.
اوچورومدان سؤز آچيرام
آمما دوغروسونو ايستهسهنيز
خيرتدهيه كيمين بير كاناپهنين يومشاقليغينا لملنمكدهيم
قاربوران هارت پورت زيغ چامور فالان فيلان
آمما سؤز سيزدن چيخماسين آلتيم اوستوم ايپ ايستي
ايچيلمهيه حاضير چاينيكده دملنمكدهيم
نیگار خانیمدان ۵ کیتاب چاپ اوزو گؤرموشدور. (منیم شعریم / گؤلگه ده کی سس / شهرین جیریغیندا نیگار / توپ و بیل عزالیلاری "ترجومه" ) یاخین گله جکده ایسه (اللی بارماق) شعر توپلوسو یایینلاناجاقدیر.
اوستاد فرزانه نین دونیادان کؤچمه سی موناسیبتیله
سن هئی ی ی…
شیرین دیللیم!
بالام هئی ی ی …
من عاشیق
بوزقیرلیغا قاپی آسان سن
یئری یئری ایپ توخو
سنی سندن باشقا کیم باشارار
28.10.138418Yanvar 2006
ايشيـق
بلكه بيرجه شام (شمع) ايشيغي
تلاطوملو بير گئجه ده
قيسيرلانميش اويخولاري
اويالداجاق بيردن بيره
اوندا گونش، گمىسي ايله
گلهجكدير گونوزلرين ساحيلينه...
خيياولي نيگار
------------------
آرزولار ائلي
هئي...!
آرزولارين ائللييي! آرزولارين ائللييي!
من آرزولار ائلينه
گلين اولماق ايسته ديم
اوزاقلاردا
اوزاق- اوزاق زيروه لرده
يووالانماق ايسته دي توراجيم
اوچار قانادينا داش باغلاندي
آغير- آغير
داغا سؤيكه نمك ايسته دي
دومان- چيسكين، پرده- پرده قاتيلاشدي
اوجالدان قانادلار
اوچجوردان آرزولار
دووارلي ائللرين
عدالتسيز بوجاقلاريندا
يارالاندي
كورلاندي.
یازان: نگار خياوي
گؤنده رن: Redaktor webmaster@gajil.20m.com
٢١ آذر
چؤللره دوشموشه م؛ هاوا گليب باشيما آي ائللر!
دئمه يين هاوامي ايتيرميشه م؛ گولمه يين منه
گونلرين بير گونو گلدي بير كيشي
جان جان دئييب
باشلاديق آغير بير ايشي
او گوندن بري ٥٨ يول دارا چكيلديك
ايليم ايليم ايتيليب٬ سورگون سورولدوك
دئمه يين هاوامي ايتيرميشه م؛ گولمه يين منه
بير گون گلين كؤچوردوم
او گونه دك ٣٣ يول واغزاليني دارا چكميشديلر
آتام باربار باغيردي
آغ گرده ييمه قارادان اؤرپك سالدي
دئدي : «واغزاليسيز گلين كؤچمه ز
بو توي٬ بو دويون آخير بره بيتيرمه ز
منيم قيزيم هاواسيني ايتيرمه ز»
قينامايين آي ائللر؛ گولمه يين منه
دئمه يين اؤزومو ايتيرميشه م
اؤزومدن اؤزوم كوسموشه م
بو مويدو آتامين خئير دوعاسي منه
بو مويدو ائل بولاغيندان سرين سولارين شيرين شيرين آخماسي منه؟
اينانديرين مني آي ائللر؛ اينانديرين
بئله دولانديرين مني آي ائللر؛ دولانديرين
سيز قولو باغلي قوللار…
يهه رسيز آتلارا اوتوران قيزلار؛ اوغوللار
سيزمي دئييلدينيز ياللي گئتدينيز؟
ياشيل دره لري سيخيب؛ اولو داغلاري آشدينيز
سيوري قايالاري ياريب دلي دنيزلردن داشدينيز
دوغان قيزلاري بيزه گلين گتيره ن سيزمي دئييلدينيز؟
ار اوغلانلاري آرماغان گتيره ن سيمي دئيليدينيز؟
گؤزومون تيتره يه ن ياشلاري؛
اته ييمين اسه ن گوللري
ائعدام عسكرلرينين چكمه لرينده دالغالاندي
اللرين توموب مات قالدي
اوره ييمه قان دامدي؛ سوسوز ديليم ياندي
٥٨ يول ساچيمي هؤردوم آچيلدي
هؤردوم آچيلدي
يئنه هؤردوم…
ائعدام مئيدانلارينا ايته له نه ن ايگيدلر گؤردوم
آمما بو گئجه …
بو گئجه گلينلر گرده كلرده گؤزله يير…
قيرميزي دوواقلاردا گيزله نه ن واغزاليني گؤزله يير..
بوگون دوغان كؤرپه لر
وطن آدلي بير يئري كسيله ن گؤبكلرينده سيزلايير…
اوي … كؤرپه لر سيزلايير. بو آرخايينليغا اينانامام
بو آرخايينليغا اينانامام، اينانامام!آرخامدا کولک اسير.ساچلاريم گيزلی بير هيچقيريقین داراغيندادن - دن تؤکولور.باشيمين آغريسی قاپينين جفته سينی آغيرلادير،قاپی آچيلمير، آچيلمير قاپی،آچيليبسا،اؤنونده ديوار دورورمن بو ساری آرخايينليغا اينانميرام.
*
اه بوراخ، بوراخ سؤز سوسله مه یی!قوی دردلی - دردلی اوغوناق.دئيينيب - دئيينيبگولمکدن قيريلاق.بو دا بير جوره کئف ايله ن ديغلاماقدیبو دا ياشامين او بيريسيدی.
And olsun gözlərinə,
öpsəndə gözlərimdən
ayrılmaram səndən!
Ən gizlin baxışlarını baxsanda
şerini başıma ləçək-ləçək yağsanda...
gözlərimdən öpsəndə,
öpməsəndə
ayrılmaram səndən...!
Arxayınlıq
Bu arxayınlığa inanamam, inanamam!
Arxamda külək əsir
Külək əsir arxamda, kül sovurur
Saçlarım gizli bir hıçqırığın darağında
Dən-dən tökülür
Başımın ağrısı qağının cəftəsini ağırladır
Qapı açılmır, açılmır qapı
Açılıbsa,
Önündə divar durur
Mən bu sarı arxayınlığa inanamam!
Yaşam
Əh burax, burax söz süsləməyi!
Qoy dərdli-dərdli oğunaq!
Deyinib-deyinib
Gülməkdən qırılaq
Bu da bir cürə kef ilən dığlamaqdı!
Bu da yaşamın o birisidi!
Labels: نگار خياوي
فريبا ابراهيمي-آفاق
آنا ديليم
سنله ياشاييرام، سنينله وارام
ۆ حيات پئيكريمه، گؤز آنا ديليم
ۆ سنسه ن اسكي گونوم، گله جه ييم ده
ۆ يابانجي سؤزلره، دوز٬ آنا ديليم
ۆ
حيات اينجه لييين، گول بوداغيندا
شيرين نغمه لري، يار دوداغيندا
شئعير چيچكلرين، موغام باغيندا
سؤيله سه ن سئويملي سؤز٬ آنا ديليم
يالتاقليق قوخوسو، سنه چاتماسين
قارشي چيخ ياساغا، حاققين باتماسين
ائله آرخالان كي، سني آتماسين
صنعت درياسيندا، اوز آنا ديليم
سمادان گئنيشسه ن، دنيزدن درين
گاهدان آتش كيمي، گاهدان دا سرين
يوكسه لير سنينله ايگيدين، ارين
بير گون قور ائده جك كؤز، آناديليم
كور اولسون خور باخان گؤزلري سنه
دوشمه سين وارليغين دومانا- چنه
سئوگيليم بيرليكده دئيه ك وطنه
ياشاسين ائل اوبام، اؤز آنا ديليم
سؤيله درديميزي، تاپ درمانين دا
گووه نه ك قوي سنه، ائللر يانيندا
قورقود دده ميزين دئنه ن شانيندا
آشيقلار سازيندا، سؤز آنا ديليم
عصيرلردن باشدا بيزه ساري باخ
دوستلاري سئويندير، دوشمنلري ياخ
آفاق`ا ياييليب زنگينلييين باخ
اينجيلر ميصراعدا، دوز آنا ديليم
یازان: فريبا ابراهيمي (آفاق)
Labels: فريبا ابراهيمي-آفاق
سحر سفري
ياشا ياشا آذربايجان
آنا يوردوم هربير زامان
سنين ياشيل باغين وار
اوجا اوجا داغين وار
باغلارين دولو چيچك
داغلارين دولو ائركج
ياز سنه قوناق گله نده
بولبول چمنده گوله نده
اوره ك دولار مئهرينه ن
آچار باغا ياسمن
تورك ائلين واردير سنين
تورپاغيمسان وطنيم
سنسيز نئجه ياشارام
ائي ايگيدلر دياريم
سن بؤيوك ايفتخاريم
سنسه ن آنا دياريم
وارليغين سسي
Labels: سحر سفري
نيگار رفيع بيگلي
نيگار رفيع بيگلي (وفات 1359)
كؤنلوم يئنه مين دردينه بير چاره تاپيلماز
بير درديمي عرض ائله يه ن، اول ياره تاپيلماز
آخشام قيزاران گؤيلره انديكده قارانليق
كؤنلوم ائويني يانديران اودلاره تاپيلماز
بير اينجه گولون، بير چيچه يين عاشيقى يه م من
شرح ائله يه ن اول سيرريمي ديلداره، تاپيلماز
چيخديم گئجه لر سئيرينه آهيسته او ماهين
گؤردوم اوره ييم تك آليشان ناره تاپيلماز
عاشيقلره سوردوم، دئديلر: ائي غم-ي پونهان
گيزلين يارادان آغريسي چوخ ياره، تاپيلماز
Labels: نيگار رفيع بيگلي
نورانگيز گون
اوره ك سوسور ، دوداق سوسور
نه بير حمير ، نه بير نفس
قيميلدانمايير يارپاقلار
گئجه يالقيزليق لايلاسي دئيير
يوخلايير قوللاريندا مئه نسيمي
خاطيره لريمي يئلله ييره م بئشيك كيمي
كيمسه يوخموش ، بئشيك بومبوش
كيمسه سيزليك يئيير ايچيمي
اوره ييم ايكي بؤلونور
هر گون بئله جه ، ياواش ياواش هر شئي اؤلور
آرتيق اللريم ” او موقددس آيريليغين “ اللرينده دير
ال اله وئرميشيك اونونلا
او ، چيچك مندن چوخ آغير
من اونون توشوندا خيلي يونگول گله ره م
چكير مني
اويونو او آپاراجاق
نه فرقيمه ، آرتيق آيريليغا اؤيره نجي يه م
بيز كي چوخدان تانيشيق
ائله اول كي تك رنگي - روف سوپسولوق ...
خوش گلدين سون آيريليق !
آرتيق قورخوم يوخ
حؤكم سنين دير
آپار بير يوللوق !
Labels: نورانگيز گون
فرانک فريد-ايپک
قادينليغين گير دادی سينيق وار - يوخوم، توربا چيينيمده ساليب چيخماغا بئش بارماغيم وار و آلتينجيسی: کئييميش اليم قادينليغيمين گير دادی آغزيمدا سرتليک اووجومدا عطير ايیی بورنومدا فيت سسی قولاغيمدا گؤز ببه یيمده آمما گؤی قورشاغینين بيرله شميش بويالاری گونش و يئر کوره سی ات - داش ائله ييره م ايستی – سويوقلوغومو گونش دوغور من يوبانميشام.
دوغوم سانجیسييلا بَله شير دويغولاريم
……………………..
شيرين شهد
تقديم به ملتي که زناني همچون شيرين عبادي را پرورانده است
شيرين عيبادى كيمى قادينلارى يئتيشديره ن ميللته سونولور
سونومدا پيلله – پيلله يول سالديم
و داغلارين زويولداق اتکلريندن
گولله لره قالديرديم کنديمي،
اوسته ليک آياغيندان چکه نلرين ده
آعزيندان چالديم
مني دانانلارين،
دانلايانلارين دا ;
و قولونو داليدان باغلاديم
مني تاباق اوسته ساتانلارين،
بو « شيرين » دادي داماغيمدا ساخلاياجاغام
دامجي- دامجي دامسين آغزيما عؤمور بويو
آخي آجي- آجي شيرينلييه چاتميشام،
سوسوز يئرلرين بيتگيسينين باليدير بو
سسسيزجه بيتيشديرديم
عطيري قوللارينيزي بوغور ايندي
گول چلنگين بوينوما سالين آرتيق،
داها،
آل ياناغيمدان،
بال دوداغيمدان،
قلم قاشيمدان،
شوخ باخيشيمدان،
دئمه يين;
بارماق- بارماق باجارديقلاريمدان
کلمه-کلمه بئجه رديکلريمدن
جيغيرلاردان يول آچديغيمدان
و آلني آچيق چيخديغيمدان
دئيين...
و گول چلنگينى بوينوما سالين !
ايپک (فرانک فريد)- تبريز- 25/7/1381
Labels: فرانک فريد-ايپک
لاله جوانشير
sen_saray@yahoo.com
1357 ده موغاندا آنادان اولوب٫ تبريز دانيشگاهيندا بييولوژى اوزره اوخويور. ايلك شئعرينى مدينه گولگون´ون كؤچدويو گون يازميشدير. سون واختلاردا شئعرلرينى كيتاب ائتمه يه چاليشير.
شئعرلر "بايقوش" (يئنى ادبييات آنلاييشينا دوغرو) تبريز چاپى٫ اوچ آيليق ادبييات درگيسينين بيرينجى ايل٫ بيرينجى ساييسيندان. قيش 1379 آلينميشدير.
ساعاتى كؤكله يه جكسه ن
تيك٫ تيك٫ تيك
فيرلاناجاق تيكه – تيكه
لحظه لرى.
و من
گئجه نين او اوزونده كى ايشيغا اؤله جه يه م.
تيك- تيك –تيك
تيكه- تيكه لحظه لرى.
ياغيشا اوشويه جه يه م
تيكه- تيكه لحظه لرى
عونوانينى چيخماز كوچه لردن سوروشوب
سنه گئجه نين اينتاهاسين
گؤنده ره جه يه م.
تبريز. 17 مهر 79.
آياق اوستو تنهاليق
آياق دره - دره ...
اياق دره - دره
قونور ساچلاريما خيالين
سن
پيريل - پيريل يانيرسان
شهه رين گئجه چيراغلاريندا.
من ،
ياواش - ياواش تؤکولوره م
پنچره داليسينداکی
آياق اوستو تنهاليغيما
و بيليره م کی
بو شهه ر اونودولاسی دئييل .
تبريز. 14 آبان. 79
اطلسی لر
اطلسیلرين
کوچه ـ کوچه آخيشيندان
آنلاياجاقميشام سنی
و سو سوناسينين
سوسوز دودغيندا
اؤپه جه يميشه م ايسلاق اللرينی
آنلاياماديم
اؤپه مه ديم
آغ يئلکن
آغير ـ آغير
گؤزومده اوزاقلاشدی
ای …
هله گؤزلريم ياشلا دولوب
هله کؤرپه يه م ده
هله
سوسورام
گولوره م
آغلاييرام سنه
هله دوشونوره م سنی
هله ده
هله ده عاشيقه م سنه
…………………………
تبریز
من دنيزده
دنيز بيتگیلرينين منه آغلاديغين گؤرموشه م
و هر زامان يئنه ده بير شئيين يئرينين بوش اولماسينی
سنده بيليرسه ن
کوچه ده ياغيش يئيين ياغسادا
او آدام
ياغيشلی گونده چترينی بير چينگه نه يه ساتسادا
يئنه ده بير شئيين يئری بوشدور
زامان سو کيمی کئچير
سن سو کيمی کئچيرسه ن
او آدام چترينی چينگه نه يه ساتديغينا گووه نير
و بارماقلاريميز دوداقلاريميزدا دونور
بير باخ
گئجه نين ايشيقلاری يانير
من سندن کوسه جه يه م
سن منله باريشاجاقسان
و دنيزين دوداقلارينا مارتی قوشلاری قوناجاق
سسينی دوياجام
دوشونجه نی دوشونه جم
عئينالی اود ايچينده
و هرکس سئوگیسينه اؤفکه دن دون بيچمکده
غوربت
آنامین سسینده بیر غوربت
بابامین اللرینده
و ایگیرمی بئش سنه لیک بیر آجی بوغازیمدا
ایلله نمیش
ایچیلمه یه حاضير بیر شاراب کیمی
بیر آینا، بیر من، بیر ده خیال
ایچیمده دولاشان آرزولارین ایزی بارماقلاریمدا
بو یازدا اوپه جم آلنینی تورپاغیمین
بو یازدا یاشاماغا یئنی ناغیللار اویدوراجام
حیاتین داواملیغیندا
و سنه لیک کلمه لرله اسیلاجاق اوره ییم
اویدوروق آرزولاریما
اویدوروق تورپاغیمین اویدوروق بایراغینا.
آنامین سسینده آجی
بابامین اللرینده
ایچیمده داشلی یوللار
آشاجاغیم و آشماق ایسته مه دیيیم دیوارلار
و بیر آینایدی ساکین دوداقلار
بیر سورو ايشاره سی
و امین اولماغا امین اولماماق
سسلر
و دوداقلاریمداکی غوربت ایزی
قادین
* باکی`دا تانیش اولدوغوم ايضافه آدلی خانیما سونولور بو شئعر.
قاتيللریمین سایی – حئسابی یوخدور
منیسه یئددی جانیم وار، اؤلموره م
بابام، زنبیل آلدی منه اویونجاق دئیه
ایچینده چایدان، تاوا، آینا و داراق
ننه مین یورغان سیریماسینا زیلله یه ره ک گؤزومو بؤیودوم.
قارداشیم دوشونجه صاحيبی ایدی دئدیيینه گؤره
مسلک ده ییشدیریردی یئنیله ندیکجه دونیا
منسه بالاجا تاوامی بیر آز داها بؤیویونه ده ییشدیریردیم
بؤیودوکجه کیچیلیردی ائویمیزین تاوانی
آیاغیمین آلتینداکی خالی کؤهنه لیردی
یئرده کی تاختالار قیجیر – قیجیر
آغیرلیغیمی داشییردی چیينینده
آدیم "ايضافه"
آنلامینی بیله ره ک می قویموشدولار بو آدی؟ بیلمیره م
داها یاشیم بیر ساعات ایکن
آنام آغزی اوسته چئویرمیشدی منی.
یاسدیغین توکلری آراسیندان بیر باجا تاپیب
نفس چکمیشدیم. اٶلمه میشدیم،
سونرا آدیم "ايضافه" اولموشدو اونلارجا
مسلک صاحيبی قارداشیمین گیزلیجه سالدیریلاریندان قاچماق اوچون
چایخانالاردا یاشادیغین اه یله نجه لری بیله ره ک
سنی سئچمیشدیم ائوله نمه یه
اونسوز دا اینانمادیم هئچ بیرینیزه
هئچ بیرینیز گرچک دئییلدینیز
نه عقیده نیزده، نه سئوگی نیزده
آللاهیزلا، آللاهسیزلیغیزلا
گیزلی آنلاشما ايمضالامیشدیز علئیهیمه
اؤلمه میشدیم –
پولیس، کؤینه یینین قیریق دویمه سینده
اویونجاق چایدانلاردا
یویولموش قاب قاشیقلاردا
سوپورولموش ائولرده
قتل ایزلریمی آراییر
پولیس کؤپکلرینین بورنو توخونور
مطبخلرده کی، دوغوم ائولرینده کی جسدلریمه
تویخانالاردا رققاصه لری قوخلاییر کؤپکلر
قوینوندان پوللار چیخیر
اوزه رینده سنین بارماق ایزلرین
چایخانالارین ان آرخا طرفینده
اون دؤرد یاشلی قیزجیغازین آلنیندا ايشاره لر تاپیلیر
نفسیم ائله اورداجا کسیلیر
سنی سئومیره م آمما قیسقانیرام دا ندنسه
سوچ اورتاقلاریندان نیفرت ائتمیشه م
آدلارینین "ايضافه" اولماسینی آرزولامیشام
تر قوخولو بدنینله ساچینی چئینه ییب
پولللارینی وئرمه دن
کوچه نین قارانلیغینا ایته له مه نی ایسته میشه م.
بونلاری ائتدیيیندن
سونرا ان یاخین بارا گئدیب
قدیم دوستونلا بیرلیکده "جسارتلرینین" شرفینه ایچدیيیندن امینه م
آمما هئچ بیر شئیه آجیمیرام
اونسوز دا سنی توتوبلار
همیشه اولدوغو کیمی
پولیسی، محکمه قاضیسینی بابانین میراثینا ساتین آلیب چیخاجاقسان
آمما بو کز قاتيللریمی پولیس کوپکلری یاخالایاجاق
یئگانه شاهئدسه اؤزوم اولاجام، سونونجو قاتيلیمه.
شئعرلريم :
و ايچيمي آزغينجا سيغاللايان كپنكلر دلي كؤنلوم .
دنيز،
هاواني ،
و سوسمايان آمما اولماماسينا دا يانيلمايان هر شئيي
تا گؤزلريمين ساحيلينه دعوت ائتميش .
سن ائي بولود باخيشلي ، ياغماياجاقسان
و من بير آيلي گئجه ده ساخلاناجام
پنجره نين چرچيوه سينده .
د لي كؤنلومده دنيز مي گورلاياجاق ؟ ( دونشونه جه م )
و قيريلاجاق بير آن چرچيوه .
سوزوله جه م آيلي بير گئجه نين پنجره سيندن .
چيلغينلار ياشارميش دلي كؤنلومده ،
چيلغينلار اؤلومو قوجاقلارميش .
و سن آلديرمادان سيسلي گؤنلره
ديله نچي قادينين سسينده بير « سه گاه » بسته سي اولورسانميش
اولورسان دلي كؤنلوم .
آزغين و ياباني بير آغاج كؤلگه سي .
بير بارداق چاي گتير قيزيم ، چاي
ميخك قوخولو .
و ساچلارينين بنديني آچمادان كئچمه لي سه ن
قيرميزي عطريني بوتون چايلارين .
جوتلونموش آياق قابيلارينين سيراسيني اونوت
ايچ و اؤلومو قوجاقلا ...
بير قادين ، آيي آنجاق دولان آيدا چرچيوه يه چاغيرار
سن آياق قابيلارينين سيراسيني اونوت
ساچيني داغيتمادان پنجره دن
آچيق اولان بير بوشلوغا سلام دئ .
كٶلگه
كؤلگه قاريشقا يوواسينا بنزه يه ن دولامباج كوچهلرده
بير هؤرومجك كيمي يولومو كسيب،
تاپداديغين غوروروم آدينا
اونوتماياجام سني، فانات قارداشيم.
يوواني ايستي توت
گونبزيني تميزله.
هوندا 2000 ماركلي قيرميزي موتورونو
منبرلرين آلتيندا ساخلا گؤرهن اولماسين
دؤرد بوجاقلي، شطرنج دئسنلي چفيهني برك باغلا
ساچلاريمدان سوروكله يه نده،
اللريمين آجيشان قيرميزيسي
قارا ساققالينا توخوناندا
آچيلار اوزون؛
تانينما منه.
اونسوز دا هر صاباح
ائويني، يوردونو، كئچميشيني سئللر آپارميش
آرخاسيز بير اينسان وحشتي ايله اويانيرام
اليندهكي بيچاغينين، تئلسيزينين كابوسوندان
آه، فانات قارداشيم،
پيلاكاسيز موتورونو زهه رلي بير ايلانميش كيمي
سوروندور آرخامدان،
حياتيمين آيريلماز پارچاسيسان،
آتامين، آنامين، قونشومون يانليشي
ايچيمدهكي قورخوم
چينيمدهكي يوكوم.
آزالتسام دا آزالمير آغيرليغين،
خيمير – خيمير گليرسه ن آرخامدان
و بوغازيمدا آغير بير هيچقيريق پارتلايير
سييانور نفسينله آزالير گؤزلريمده رنگي عئينالينين
مملكتيمين ان قارا داشي
سورون آرخامدان
و يوواني ايستي توت...
Kölgə
Qarışqa yuvasına bənzəyən
dolambac küçələrdə
bir hörümçək kimi yolumu kəsib,
tapdadığını qururam adına
unutmayacağam səni Fanat qardaşım.
Yuvanı isti tut
günbəzini təmizlə.
Honda 2000 markalı qırmızı motorunu
mənbərlərin altında saxla,
görən olmasın.
Dörd bucaqlı şətrənc desənli çəfyəni
bərk bağla
saçlarımdan sürükləyəndə,
əllərimin acışan qırmızısı...
qara saqqalına toxunanda
açılar üzün
tanınma mənə.
Onsuz da hər sabah evini,
yurdunu, keçmişini sellər aparmış
arxasız bir insan vehşətiylə oyanıram
əlindəki pıçağının, telsizinin kabusundan.
Ah, Fanat qardaşım
plakasız motorunu, zəhərli bir ilanmış kimi
süründür arxamdan.
Hayatımın ayrılmaz parçasısan
anamın, atamın, qonşumun yanlışı
içimdəki qorxum
çiynimdəki yüküm
azaltsam da azalmayır ağırlığın
xımır – xımır gəlirsən arxamdan.
Ve boğazımda ağır bir hıçqırıq partlayır.
siyanor nəfəsinlə
azalır gözlərimdə Eynalımın boyası.
Məmləkətimin ən qara daşı
sürün arxamdan
ve yuvanı isti tut...
حيات
قونشولوقداكي بينانين كامئرالارينا قارشي دايانيب
دوشونوب – دوشونوب،
هئچ بير شئي ائدهمهيينجه،.
بو دنيزلي شهه ري ترك ائدهسيم گلير
بالاجا "حبيب" – ين توپونو،
توپونا باخيب داريخماسيني،
پالتار ساتان، ويترين دوزهن
سونرا اللريني ويتريندن گئري گؤتورمهيي اونودان.
اوزون بويلو، ساريشين آناسيني دوشونورهم
قونشو بينانين قاپيسيندان
.آغ، قيرميزي، ياشيل چرقدلي قيزلار چيخير
" "آنام گله ن هفته گلير دئيير حبيب
"من تورك ديليني سئويرهم، سونرا دا روسجاني
"اوست قاتدان سينان استكان سسلري گلير
.قاچير حبيب
داييسينين قيرميزي گؤزلريندن، كؤهنه "روس كايا"* اييسي گلير.
تورك ديليني،
آناسيني گتيرهجك تورك اوچاقلاريني سئوير حبيب.
قونشو بينانين اؤنونده،
قيرميزي پيلاكلي ماشينلار
چرقد و خورما پايلاييرلار آداملارا.
- حبيب توپونا باخير
-ايكي گون اوول،
كوچهيه ايلديريملي ياغيشلار ياغدي
قارني زيبيل دولو شيشمان زيبيل داشقالاري
دولوب داشديلار
.نه ائويندهكي وودكا قوخوسو يويولدو
نه ده باخيشينداكي اؤزله مي.
آللاه كلمهسي گؤزونون آغيندا تيترهدي اوشاغين
لعنت اولسون،
بو كامئرالي بينا گلدي گلهلي،
آللاهي گتيردي بوتون ماغازالارين ويترينلرينه،
" الكوللو ايچكيميز يوخدور
قارشي كوچهيه گئدين
"دئيينير دايي.
آنام كؤينك ساتير
الجك ساتير.
آنام اون بئش ياشليغيني،
آتاملا ياشاديغي آجيلاريني ساتير.
حه يطدهكي شيلانكي الينه آليب
كوچهني، قونشولاريني
شانلي قيزين سئويشمهلريني
شيشمان آروادين سؤيوشلريني
نرتاختا اوينايان كيشيلرين بوش جئبلريني سولايير حبيب.
بلدييه ماشينلاري زيبيل بوشالدير
كوچهني چيركاب قوخوسو بورويور.
بو ماشينلار بو قدهر زيبيله يئتهجك مي؟
- كئچير آغليمدان -
اصلينده، ياغيش ياغسا
چوخ دا ياغسا
،سئل گلسه،
خزر داشسا اؤرنهيين
ائولرين ايچيني،
كوچهنين قوخوسونو،
شهه ر مركزينده باشي قوپموش پيشيك جسدلريني،
آداملارين يئكه قارنيني،
دٶولتين بئينيني،
حبيب`ي و آناسيني قويوب قاچان كيشيني
تميزلهسه بلكه دئييرهم.
سئل آپارسا بو وطني بلكه.
آدام گولمه ز دئيير حبيب
دايانميش هاوادا اوچورتما اوچورماغا چاليشير
گؤيهلره باخاراق بؤيويور
و شففافليغي ايتير گؤزلرينين
" تئز اول، وودكا وئر
اؤلدورهرم يوخسا سني
باكي - ياي 2005
Hayat
Qonşuluqdakı binanın kameralarına qarşı dayanıb
düşünüb – düşünüb,
heç bir şey edəməyincə,
bu dənizli şəhəri tərk edəsim gəlir.
Balaca “Həbib”in topunu
topuna baxıb darıxmasını,
paltar satan, vitrin düzən
sonra əllərini vitrindən geri götürməyi unudan
uzun boylu sarışın anasını düşünürəm.
Qonşu binanın qapısından
ağ, qırmızı, yaşıl çərqədli qızlar çıxır.
“Anam gələn həftə gəlir” deyir Həbib
“Mən Türk Dilini sevirəm, sonra da Ruscanı.”
Üst qatdan sınan istəkan səsləri gəlir
qaçır Həbib
dayısının qırmızı gözlərindən, köhnə “Rus Kaya”* iyisi gəlir
Türk dilini,
anasını gətirəcək Türk uçaqlarını sevir Həbib.
Qonşu binanın önündə
qırmızı plaklı maşınlar
çərqədlə xurma paylayır adamlara.
- Həbib topuna baxır -
iki gün öncə
küçəyə ıldırımlı yağışlar yağdı
qarnı zibil dolu şışman zibil daşqaları dolub daşdılar.
Nə evindəki vodka qoxusu yuyuldu
nə də baxışındakı özləmi
allah kələməsi gözünün ağında titrədi uşağın
ləənət olsun,
bu kameralı bina gəldi gələli,
allahı gətirdi bütün mağazaların vitrinlərinə.
- “Alkollu içkimiz yoxdur
qarşı küçəyə gedin”
deyinir dayı.
Anam köynək satır
əlcək satır
anam onbeş yaşlığını,
atamla yaşadığı acılarını satır.
həyətdəki şilankı əlinə alıb
küçəni, qonşuları
nişanlı qızın sevişmələrini
şışman arvadın söyüşlərini
nərtaxta oynayan kişilərin boş ceblərini
sulayır Həbib.
Bələdiyyə maşınları zibil boşaldır
küçəni çirkab qoxusu bürüyür.
Bu maşınlar, bu qədər zibilə yetəcəkmi?
- keçir ağlımdan -
əslində, yağış yağsa
çox da yağsa
sel gəlsə
Xəzər daşsa örnəyin...
evlərin içini
küçənin qoxusunu
şəhər mərkəzində başı qopmuş pişik cəsədlərini,
adamların yekə qarnını,
devlətin beynini,
Həbibilə anasını qoyub qaçan kişini
bie təmizləsə deyirəm
sel aparsa bu vətəni bəlkə...
Adam gülməz deyir Həbib
dayanmış havada uçurtma uçurmağa çalışır
göylərə baxaraq böyüyür
və şəffaflığı itir gözlərinin
“Tez ol, vodka ver
öldürərəm yoxsa səni.”
Bakı- 2005
* Alkollu içki adı
بیبر
بیبر،
شیرین بیبر
عمی، نه اولار آل. خالا، بیبر نه اولار آل شیریندی.
بالاجا اوشاق،
ساعات مئیدانیندا نرده لردن آسلانیب، بیبر ساتیر:
آل، شیریندی.
- آغا، بیر دقیقه،
بو خانیم نه ییندی؟
- بیبر، شیریندی، آل
- - بویورون ماشینا، بویورون
- ائوده خبرلری وار
- بیبر، شیرین بیبر
– - حاجی آغا، خاهیش ...ائوده بیلیرلر
نامشروعدو
- ماشین،
کارت،
قاضی،
ائو سندی.....
- - آل، بیبردی، شیرین بیبر،
آل!
Bibər
“Bibər... şirin bibər
əmi... nə olar al!
Xala... bibər... nə olar al! Şirindi.”
Balaca uşaq,
Saat meydanında nərdələrdən aslanıb bibər satır:
Al... şirindi...
- Ağa, bir dəyqə
bu xanım nəyindi?
- bibər... şirindi... al! -
- buyurun maşına, buyurun.
- Evdə xəbərləri var.
- bibər... şirin bibər –
- Hac ağa, xahiş... evdə bilirlər.
- Naməşrudu.
Maşın
Kart
Qazi
Ev sənədi....
- Al... bibərdi... şirin bibər
Al -
Labels: لاله جوانشير
حميده رئيسزاده-سحر خانيم
سحر خانیم
حمیده رئیسزاده (اردبیل)
1.
آی باجاسی
گئجهدیر ...
باخیرام آی باجاسیندان
باشقا بیر ماوی گؤیه
اوردا واردیر ائله بیل:
گئجه یوردون قانا دؤنموش دنیزیندن
نئچه بیر غملی بولود
چنلی داغ
قانلی سریود
گئجهدیر ...
باخیرام آی باجاسیندان
باشقا بیر ماوی گؤیه
2.
یورغون گمیچیلر گؤزلهییر منی
قونداربئل ایشچیلر
جاوان ایشچیلر
یاشاماق حاققیندان پایسیز اورکلر
اوغوشموش، دایاقسیز سایسیز اورکلر
حسرت گدیگینده گؤزلهییر سنی
سنسیزلیک قورخوسو
(نه دئییم آخی)
...
گؤزلریم گؤزلهییر
قیناما منی...
3.
کؤرپه اللرین بارماقلاریندا
قان قورویاندا.
یاشلی باخیشلار
دوستاق یولونا باغلی قالاندا.
قورخو اللری
قالخان قامته تور توخویاندا
گئنه ده
سنین قارا بالیغین یادیما دوشور...
4.
اوزاق ایللر
یاخین گؤیده
مهربان آی یاریسینین دالیسینجا دولاناندا
بالیقلی چای قیراغیندا
بالابان چالینان ایللر
آغزیمداکی ساققیز سئوینج
جیبیمدهکی بئش قیرانلیق امنیّتیم
یاری گئجه
اوستومو باسدیران اللر
سیگار ایییلن قاریشان عاطفهیدی
نه آغزیمدا ساققیزیم وار
نه جیبیمده امنیّتینم
نه محبت اییلی یورغان
چای ایچینده
قان ایچیلیر
میندار قوشلار دیمدییینده
قاش- قاباقلی
اوزاق گؤیده
آی کیچیلیر
بایقوش اووولتوسو گلیر...
5.
لحظهلر بوغاناق
ماویلر توتقون
لحظهلر اوزانیب
ایللهشیر منه
ماویلر قارالیر
دان اوزاقلاشیر
دامجیلار گؤزومده
سئللهشیر منه
گلسهم سحر باشی گلَرم دئدین
آخشام دولوخسونوب
اولما گلمهدین!...
6.
گئجه آغیر
گئجه اوزون
گئجه باخیشلارا گئییم
فیکره دالیب اؤز- اؤزومه دیلهییرم:
گلسه گرک اونو دئییم،
بونو دئییم
*
ماوی گؤیلر چارشابلارین آچان زامان
ایکی تاققا
ایکی سالام
دویغو گولو ماراقلانیر
کلمهلره آداخلانا
اورَییمین چیلغین- چیلغین چیرپینماسی
قویمور سؤزلر دوداقلانا
*
گئجه آغیر
گئجه اوزون
گئجه دویغولارا گئییم
نهیی دئییم؟
نهیی دئییم؟...
7.
دایانماغا دیوار
نفس چکمهیه آز-چوخ هاوا
آلیشدیرماغا سیگار
سینهمین دردین بیتیرمهیه
داوا وار...
بونلار دئییل دردیم
گونش یئرینه اولدوزلارا کیفایت ائیلهیه بیلردیم
باشیمی چیینیوه قویوب
آغلایا بیلسهیدیم...
8.
دلی
توزاناقلی دوننلرده، اؤزلویومو ایتیرمیشم
قارالانمیش یازیلار تک
زامان یوکو کورَییمده
سانا گلمز آیاق ایزی
آرزی ریزی
حسرت کؤزو اورَییمده
او زامان کی اورَییمین قاپ- باجاسی
عاطفهلر توفانیندان سینمامیشدی
اولدوزلارا آداخلاندیم
ناغیل دئییب، ماتوشگهمی یاتیرداراق
اولدوز قاشلی اوزویومو گؤرمهدیلر
آرزی خالچاسین توخویان بارماغیمدا
منی زامان بایداسینا پایلادیلار
دوننلره
دوننلرده ایتنلره
منسیز منی نئیلیردیلر؟
اؤزلویومله آیریلاراق،
باخیش پردهسینه بوکدوم
اولدوزلارین خاطیرهسین
پارچالانمیش اورییمی
چیلغین بورانلار سووردو
اوزاقلیقلار اؤلکهسینه
چؤکمز بورانلار بورودو
گئجهلر آتوشگهسینی
ایراقلیقلار کؤلگهسینه دالدالاندیم
اولان-قالان دویغولارین ایستیسیله
دؤزدوم آجی سویوقلارا
زامان کئچدی، دومان کؤچدو
گؤزوم دوشدو اولدوزلارا
گئری قاییتدیم یئنیدن
توزاناقلی تاقچالاردان
حسرت اییلی بوقچالاردان
ساری یارپاق باغچالاردان
قاشی دوشموش اوزوگومو،
شیریم-شیریم، آرزولارین خالچالارین،
اورییمین پارچالارین،
اؤزلویومو،
ییغیشدیردیم یولا دوشدوم
صاباحین یولو هارداندیر؟!.
سحر خانیمدان ۶ شعر کیتابی (ماوی لر / یاشیل ماهنی / آیلی باخیش / بیر دسته تزه گونش / حکایت در / دیوان قوسی ) یایینلانمیشدیر.
گومان
بلكه ده گلدين بير گئجه ،
بلكه ده آشدين بير آخشام گؤروش زيروه لرين
بلكه ده دؤيدون يئل بارماقلاريلا سنسيزليك توزونا قويلانميش قاپيمي
بلكه ده دولدون بير گئجه باخيش آينالارينا :يادلانماز بير اؤزلوك كيمي
بلكه ده گلدين اوره ييمه سيغماز بير سئوينجين اينامي تك
دويغو كيمي گؤزلريمدن سوزولوپ گئتمه ييني دوشوندوم
بلكه ده گلدين بير گئجه
بلكه ده ...
Bəlkə də...
Labels: حميده رئيسزاده
م. ن. ايشيق
سئويملی آذربايجانيم
حيف است يک آذربايجانی شعر زير را از خانيم .م . ن.ايشيق نخواند
سئويره م يوردومون باهارين يازين
گؤلونده نازلانان اؤرده يين قازين
عاشيغين الينده صدفلی سازين
ائی عاشيق گل اوخو؛ اوره ييم جانيم
سئويره م من سنی آذربايجان´يم
**************************
داغلارين دؤشونده قاسناسان سولار
سوزوله ر گولاب تک چوخورا دولار
گولله شه ر گوموش تک بير آينا اولار
ائی روحوم روانيم گؤزه ل جئيرانيم
سئويملی وطنيم؛ آذربايجان`يم
**************************
چن-دومان ائيله يیپ باشيزدا مکان
گئجه نين اولدوزون آيينی توتان
توفانلار وئره نمه ز سيزلره تيکان
ائی منيم داغلاريم؛ ويقاريم؛ جانيم
گؤه زللر گؤزه لي آذربايجان´يم
*************************
گوموشدن ساچ هؤره ر اوجا داغلارين
يام ياشيل دون گئيير ; گوللو باغلارين
آل-الوان اوفوقلو آخشام چاغلارين
ائی گؤزه ل وطنيم؛ گؤزه ل ترلانيم
گؤزه لليک مسکنی آذربايجان´يم
*************************
واله ام بو جسور قهرمان ائله
عاشيغام بو شيرين بال کيمی ديله
دوشمنی يانديرار دؤنده ره ر کوله
ائی آنا ديياريم ؛ عئشقيم ايمانيم
اولوبسان ويقاريم آذربايجان´يم
Labels: م. ن. ايشيق
١٩٢٦ - زنجان - آذربايجان : 1926- Zəngan - Azərbaycan
٢٠٠٠ - باكى - آذربايجان : 2000- Bakı - Azərbaycan
مهران بهاري
٢٠٠٤ ايلينده آذربايجان جومهورييتينده چوخ ساييدا سؤزلوك٬ آنسيكلوپئدى٬ آذربايجان تورك خالق٬ كيلاسيك٬ چاغداش ادبيياتى٬ هابئله دونيا ادبيياتيندان چئشيدلى اثر و متنلرين لاتين اليفباسى ايله چاپى نظرده توتولموشدور. بونلارين آراسيندا گونئى آذربايجانلى چاغداش شاعيرلر بالاش آذراوغلو٬ حبيب ساهير٬ حميد نوطقى٬ مدينه گولگون٬ محممدحوسئين شهرييار و حكيمه بولورىنين اثرلرى ده يئر آلماقدادير.
بؤيوك خالق شاعيرى٬ خالقيميزين نجيب قيزى حكيمه بولورى٬ گونئى آذربايجانين زنجان شهه ريندندير. اونون ٢٠٠٠ ايلينده وفاتي موناسيبتى ايله چوخلو آذربايجان جومهورييتينين يوكسك دؤولت مقاملارى٬ اونلو آكادئميك٬ آدليم يازار و شاعيرلرى ساريسيندان يايينلانان بيلديرى بو جومله لرله باشلايير: "رئسپوبليكانين ادبى ايجتيماعييتينه آغير ايتگى اوز وئرميشدير. پوئزيياميزين تانينميش نوماينده سى٬ خالق شاعيرى٬ امكدار اينجه صنعت خاديمى٬ آذربايجان يازيچيلار بيرلييينين عوضوو٬ حكيمه ايبراهيم قيزى بولورى٬ ٢٠٠٠ ينجى ايل نويابرين ٢٢ سينده عؤمرونون ٧٥ ينجى ايلينده وفات ائتميشدير" و بو جومله لرله سون بولوردو: "يوردسئوه ر شاعير٬ زحمتكش عاليم٬ گؤزه ل اينسان حكيمه بولورىنين عزيز خاطيره سى قديربيله ن آذربايجان خالقينين اوره يينده داييم ياشاياجاقدير. آللاه رحمت ائله سين!"
آشاغيداكى يازى حكيمه بولورىنين خاطيره سينى عزيز ساخلاماق و " ٨ مارت- دونيا قادينلار گونو" باهاناسى ايله٬ آدى آپاريلان بيلديرى و دوكتور يوسوف گديكلينين ١٩٩٧ده چاپ اولان "شهرييار و بوتون توركجه شئعرلرى" آدلى كيتابيندا حكيمه بولورى حاققيندا وئريله ن بيلگيلرين بير يئره گتيريلمه سيندن اولوشموشدور:
-------------------------------------
حكيمه ايبراهيم قيزى بولورى
حكيمه بولورى ٣ مارت ١٩٢٦ينجى ايلده گونئى آذربايجانين خمسه ويلايتينين زنجان (زنگان) شهه رينده آنادان اولموشدور. او٬ اورتا تحصيلينى ١٩٤٣-١٩٣٣جو ايللرده زنجاندا "آذرى" قيز مكتبينده آلميش و مكتبى بيتيرديكدن سونرا همين مكتبده اؤيره تمنليك ائتميشدير. حكيمه موعلليم ايكينجى دونيا ساواشى ايللرينده سووئت اوردوسو ايراندا اولدوغو دؤورده٬ ايجتيماعى- سيياسى فعالييته باشلاييب ١٩٤٥ده آذربايجان ميللى حركاتينا ايشتيراك ائتميشدير. او٬ آذربايجان دئموكرات پارتيسى زنگان ويلايت كوميته سينين تبليغات شؤعبه مودور يارديمچيسى (موعاوينى)٬ و مدنييت ائوى كيتابخاناسينين مودورو وظيفه لرينده ايشله ميشدير. داها سونرا آذربايجان ميللي حؤكومتى ييخيلاندا٬ ١٩٤٦ينجى ايلين دئكابريندا آذربايجان سئ.سئ.رئ. يه كؤچموش و باكييا يئرله شميشدير.
حكيمه خانيم يوكسك تحصيلينى ١٩٥٢-١٩٤٧ينجى ايللرده آذربايجان دؤولت اونيوئرسيته سينين فيلولوژى (ديل بيليمى) فاكولته سينده آلميشدير. او٬ ١٩٥٢ده فيلولوژى شؤعبه سيندن ماذون اولموش٬ ١٩٥٣ونجو ايلده موسكووادا ايجتيماعى بيليملر آكادئميسينى و ١٩٥٦نجى ايلده باكيدا يوكسك پارتى مكتبينى بيتيرميش و ١٩٦٣ده ديل بيليملرى دوكتورو اولموشدور. حكيمه بولورى ١٩٥٤-١٩٥٢ينجى ايللرده "آذرنشر"ده ادبى-بديعى شؤعبه رئداكتورو٬ ١٩٦٠-١٩٥٦ينجى ايللرده ايسه آذربايجان دئموكرات پارتيسى مركزى كوميته سينين اورقانى "آذربايجان" قزئتينين باش رئداكتورو اولموشدور. حكيمه بولورى موسكووادا اوخوياركن٬ "ايران ادبيياتى" مووضوعسونداكى تئزينى مودافيعه ائده ره ك ديل بيليمى ناميزدى٬ عاليمليك درجه سى آلميشدير. او٬ ١٩٦٤ونجو ايلدن عؤمرونون سونونا دك آذربايجان بيليملر آكادئميسى دوغو بيليملرى (شرقشوناسليق) انستيتونون باش عئلمى ايشچيسى وظيفه سينده بير اوزمان اولاراق (موتخصصيص) ايشله ميشدير.
١٧ شئعر كيتابى چاپ اولان حكيمه بولورى ايلك شئعرلرينى هله اورتا مكتبده اوخوياركن فارس و تورك ديللرينده يازميشدير. اونون تورك ديلينده قلمه آلديغى ايلك شئعرلرى و مقاله لرى ١٩٤٥ينجى ايلده گونئى آذربايجاندا "آذر"٬ "وطن يولوندا" قزئتلرينده و "آذربايجان" ژورناليندا درج اولونموشدور. "منيم آرزيم-mənin arzım" (١٩٤٩)٬ "اؤلمه ز قهرمان-ölməz qəhrəman" (١٩٥٠)٬ "حيات يوللاريندا-həyat yollarında" (١٩٥١)٬"موباريزه ايللرينده-mübarizə illərində" (١٩٥٤)٬ "شاعيرين ياديگارى-şairin yadigarı" (١٩٥٧)٬ "سندن اوزاقلاردا-səndən uzaqlarda" (١٩٦١)٬ "سحر گونشى-səhər günəşi" (١٩٦٤)٬ "ايسته ره م-istərəm" (١٩٦٩)٬ "نئجه اونودوم؟-necə unudum" (١٩٧٣)٬ "چينار گؤزله يير منى-çınar gözləyir məni" (١٩٧٥)٬ "شئعرلر-şe'rler" (١٩٨٠)٬ "آپار منى او يئرلره-apar məni o yerlərə" (١٩٨١)٬ "بير ده باهار گلسه-bir də bahar gəlsə" (١٩٨٤)٬..... آدلى شئعر كيتابلارى٬ فارسجادان توركجه يه٬ توركجه دن فارسجايا چوخ ساييدا چئويريسى واردير. اثرلريندن بيرى ده "محممد حوسئين شهرييار-məhəmməd hüseyn şəhriyar" (١٩٨٤) آدينى داشييير. "شئعرلر-şe'rlər"٬ "آزادليق باهارى-azadlıq baharı"٬ "ايتحاف-ithaf"٬ "سنين كؤنول اوتاغين-sənin könül otağın" و باشقا كيتابلارى موسكووادا نشر اولونموشدور. حكيمه خانيمين شئعرلرى روس٬ اينگيليس٬ گورجو٬ اؤزبك٬ مولداو (رومين) و باشقا ديللره ترجومه ائديلميشدير.
حكيمه خانيم بديعى ترجومه ايله ده مشغول اولموشدور. او٬ صمد وورغونون٬ جعفر جاببارلينين٬ نبى خزرىنين٬ ميرواريد ديلبازىنين اثرلرينى فارس ديلينه ترجومه ائتميشدير. حكيمه بولورىنين ادبى ايرثى زنگين و چوخ شاخه ليدير. اونون كيلاسيك اوسلوبدا يازديغى غزللر و باياتيلارلا ياناشى٬ چاغداش ياشاميميزلا باغلى اولان اثرلرى يوكسك صنعتكارليق نومونه لريدير. صنعتكارين وطن حسرتلى شئعرلرى٬ ايكى يئره بؤلونموش تورپاغين دردى ايله دولو ايدى. درين ياشام فلسفه سى٬ يوردسئوه رليك روحو٬ يوكسك اينسانجيل ايدئيالارى ايله سجييه له نه ن بولورى ياراديجيليغى٬ چاغداش آذربايجان پوئزيياسينين پارلاق صحيفه لريندندير.
شاعيرين ياديگارى:
وطن حسرتى -Vətən Həsrəti
دونيادا بئله بير خسته ليك ده وار-Dünyada belə bir xəstəlik də var
وطن حسرتيدير او دردين آدى-Vətən həsrətidir o dərdin adı
ائليندن٫ يوردوندان آيرى اولانلار-Elindən, yurdundan ayrı olanlar
وطنين درديندن آيرى اولمادى- Vətənin dərdindən ayrı olmadı
وطندن اوزاقدا عؤمر ائده نلرين-Vətəndən uzaqda ömr edənlərin
دردى بؤيوك اولار٫ ائل بيلير بونو-Dərdi böyük olar, el bilir bunu
وطن حسرتينى درك ائده نلرين-Vətən həsrətini dərk edənlərin
گؤزو يولدا قالار عؤمرو اوزونو-Gözü yolda qalar ömür uzunu
ائله گونشه م٫ بير اولدوزام من-Elə günəşəm, bir ulduzam
داغلارين داليندا باتيب قالميشام-Dağların dalında batıb qalmışam
اينتيظار چكه ره ك گئجه صوبحه جه ن- İntizar çəkərək gecə sübhəcən
سحر اولدوزونو يولا سالميشام-Səhər ulduzunu yola salmışam
وطنين حسرتى ايللردير٬ ايللر-Vətənin həsrəti illərdir illər
قلبيمى چولقاميش بير هاله كيمى-Qəlbimi çulqamış bir halə kimi
گؤزلريم يول چكه ر هر آخشام سحر-Gözlərim yol çəkər hər axşam səhər
دولاراق بوشالير پيياله كيمى-Dolaraq boşalır piyalə kimi
منيم خسته ليييم سؤيله ائى حكيم!- Mənim xəstəliyim söylə ey həkim!
"وطن حسرتى"ندن اؤزگه نه اولار؟-Vətən həsrətindən özgə nə olar
بو دؤزولمه ز دردى دئ نئجه چكيم؟-Bu dözülməz dərdi de necə çəkim
ريشه سيز ان گوجلو آغاج دا سولار-Rişəsiz ən güclü ağac da solar
تبريز - Təbriz
قوللاريم دولانار بوينونا بير گون- Qollarım dolanar boynuna bir gün
يئنه باش قويارام ديزينه٬ تبريز!- Yenə baş qoyaram dizinə, Təbriz
حسرتدن٬ هيجراندان جانا دويموشام- Həsrətdən, hicrandan cana doymuşam
دويونجا باخارام گؤزونه٬ تبريز!- Doyunca baxaram gözünə, Təbriz
بولانيق سولارين آخسين٬ دورولسون- Bulanlıq suların axsın, durulsun
تزه گونلرينده بوسات قورولسون - Təzə günlərindən busat qurulsun
سهند جمالينا بير ده وورولسون - Səhənd cəmalına bir də vurulsun
بير غوبار قونماسين اوزونه٬ تبريز!- Bir qubar qonmasın üzünə, Təbriz
گولوستان باغينين سئيرينه گليم- Gülüstan bağının seyrinə gəlim
لاله ياماجيندا بير ده دينجه ليم- Lalə yamacında bir də dincəlim
اؤته ن گونلريمه يئتيشمه ز اليم- Ötən günlərimə yetişməz əlim
دوشوم هئچ اولماسا ايزينه٬ تبريز!- Düşüm heç olmasa izinə, Təbriz
آنا تبسسومون آى ايشيغيدير- Ana təbəssümün ay ışığıdır
قولوم قامتينين سارماشيغيدير- Qolum qamətinin sarmaşığıdır
شئعريم بو دونيانين ياراشيغيدير- Şe'rin bu dünyanın yaraşığıdır
اينجيسى توكه نمه ز خزينه٬ تبريز!- İncisi tükənməz xəzinə, Təbriz
سن شاعير عؤمرومه ووقار وئريبسه ن- Sən şair ömrümə vüqar veribsən
سولوب سارالمايان گولعيذار وئريبسه ن- Solub saralmayan gülizar veribsən
ائعتيبار وئريبسه ن٬ ايلقار وئريبسه ن- E'tibar veribsən, ilqar veribsən
هر ايگيد اوغلونا٬ قيزينا تبريز!- Hər igid oğluna, qızına Təbriz
شهريياردان حكيمه بولورىيه:
بولورىنين عئلمى آختاريشلارى ايران آذربايجانى اديبلرينين ياراديجيليغى ايله سيخ باغلى اولموشدور. اونون شهرييارا حصر ائتدييى مونوگرافيسى ادبييات بيليميميزده خوصوصى يئر توتموشدور. محممد حوسئين شهرييارين حكيمه بولورىيه حصر ائتدييى شئعرلر ٬ بولورى ياراديجيليغينا وئريله ن ان يوكسك ده يه ر كيمى سسله نير. "حكيمه جان"٬ شهرييارين فارسجا شئعرلرى حاققيندا بير اينجه له مه يازان حكيمه بولورىنين شهرييارا يازديغى شئعرلره بير جاوابدير. شئعر٬ آبان گونش ايلى ١٣٦٥- ١٩٨٦تاريخينده يازيلميشدير.
حكيمه جان! - ! Həkimə Can
سن وطندن سارى قلبين دؤيونورسه٫ ماراليم!- Sən Vətəndən sarı qəlbin döyünürsə maralım!
وطنين ده ماراليندان سارى قلبى دؤيونور- Vətənin də maralından sarı qəlbi döyünür
وطنى باغريوا باسسان سئوينيرسه ن يئنه سن- Vətəni bağrıva bassan sevinərsən yenə sən
كى وطن ده بالاسين باغرينا باسسا سئوينير- Ki vətən də balasın bağrına bassa sevinir
منيم عئشقيم اوجاليب٬ غوربت اولوب دونيا منه- Mənim eşqim ucalıb qurbət olub dünya mənə
دوست دويانمير دؤيونور٫ دوشمن اويانمير اؤيونور- Dost duyanmır döyünür düşmən oyanmır öyünür
نوت: حكيمه بولورىنين آدى قوزئى آذربايجاندا يانليشليقلا "حؤكومه" شكلينده يازيلير. دوكتور يوسوف گديكلى بو باره ده بئله يازير: "سايين بولورى بيزه يوللاديغى ١٤ اوجاق ١٩٨٨ تاريخلى مكتوبوندا٬ بيله سينه ايراندا حؤكومه Hökumə دئييل٬ حكيمه Həkimə دئييلدييينى٬ بيزيم ده آدينى بو شكيلده يازماميزى رجا ائتميشدير. آرزيسينا اوياراق٬ بيز ده آدينى حكيمه Həkimə يازيريق". (شهرييار و بوتون توركجه شئعرلرى٬ ١٩٩٧)
گئرچه يه هو!!!
Labels: حكيمه بلورى
بير: دالغا- Dalqa _ موج: ٥٢ نجی گوز (پاييز)
----------------------------------------------------
خيرداجا, ايشجه آرخيديم Xırdaca işcə arxıdım
مئشه لردن, داغلاردان Meşələrdən dağlardan
دره لردن آخيرديم Dərələrdən axırdım
بيليرديم دورقون سولار Bilirdim durqun sular
اؤز ايچينده بوغولار Öz içində boğular
بيليرديم دريالاردا Bilirdim dəryalarda
دالغالار قوجاغيندا Dalqalar qucaöında
خيرداجا آرخلار اوچون Xirdaca arxlar üçün
يئنی حيات دوغولار Yeni həyat doğular
نه يولون اوزاقليغی Nə yolun uzaqlığı
نه قارانليق چوخورلار Nə qaranlıq çuxurlar
نه دورقونلوق هوه سی Nə durqunluq həvəsi
منی يولدان قويمادی Məni yoldan qoymadı
ايندی قاريشمشام من İndi qarışmışam mən
قورتولماز دالغالارا Qurtulmaz dalqalara
وارليغيميز چاليشماق Varlığımız çalışmaq
يوخلوغوموز دايانماق Yoxluğumuz dayanmaq
آشاغيداكى قوشوقلار "عصر عمل" ٬ سايى ٤ ٬ ١٣٥٥ ايليندن آلينيبدير.
ايكى: پاييز ٥٠
Labels: مرضيه احمدي اسكوئي
